ბაშქოი (არჰავის რაიონი)
| სოფელი | |
|---|---|
|
ბაშქოი | |
| ქვეყანა |
 თურქეთი |
| პროვინცია | ართვინის პროვინცია |
| რაიონი | არჰავი |
| კოორდინატები | 41°16′31″ ჩ. გ. 41°23′39″ ა. გ. / 41.2752806° ჩ. გ. 41.3944389° ა. გ. |
| ადრეული სახელები | ორჯუბაშქოი |
| მოსახლეობა |
37 (2007)[1] , 106 (2008)[1] , 106 (2009)[1] , 91 (2010)[1] , 99 (2011)[1] , 102 (2012)[1] , 179 (2013)[1] , 142 (2014)[1] , 120 (2015)[1] , 115 (2016)[1] , 121 (2017)[1] , 228 (2018)[1] , 159 (2019)[1] , 154 (2020)[1] , 131 (2021)[1] , 114 (2022)[1] , 219 (2023)[1] , 140 (2024)[1] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+3[2] და თურქეთის დრო[3] |
| საფოსტო ინდექსი | 08290 |
  | |
ბაშქოი (თურქ. Başköy) — სოფელი არჰავის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 89 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არჰავიდან 13 კილომეტრში[4]. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 154 ადამიანი ცხოვრობს[5].
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ორჯუბაშქოი.[6]
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სოფლის ცნობილი უძველესი თურქული სახელია ბაშქოი. ართვინის პროვინციაში, ხოფას რაიონში მდებარე ბაშქოის მსგავსად, არსებობს სხვა სოფლებიც ამ სახელით. ეს სახელი, რომელიც გვიან პერიოდში წარმოიშვა, მიენიჭა რეგიონის ზედა ნაწილში, მაღლობზე მდებარე დასახლებებს.[7] ბაშქოი 1835 წლის არჰავის მოსახლეობის რეესტრში და 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში მოიხსენიება როგორც „ორჯი ბაშქოი“ (اورجی باشكوی). [8][9] სოფლის სახელი მოგვიანებით წყაროებში ჩაწერილია როგორც "ორჯუბაშქოი" და "ორჯიბაშქოი". [10][11]
რეგიონი, სადაც ბაშქოი მდებარეობს, ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის გაუქმების შემდეგ. არჰავი ოსმალეთის პერიოდში მდებარეობდა რეგიონში, რომელსაც ლაზისტანი ეწოდებოდა. არჰავი, სადაც მდებარეობს ბაშქოი, ადრეულ ოსმალურ ჩანაწერებში მოიხსენიება როგორც არჰავის კაზა (რაიონი), რომელიც ტრაპიზონის სანჯაყს ექვემდებარებოდა. არჰავის კაზა 1486 წელს შედგებოდა არჰავი-ლაზის ნაჰიესგან (უბნისგან), ხოლო მე-16 საუკუნეში – არჰავი-ლაზის, გონიოს, ვილაიეთ-ი ისქელეს და ვილაიეთ-ი ბაღობითის ნაჰიეებისგან. მე-17 საუკუნის ბოლო მეოთხედში ოსმალეთის ადმინისტრაციის მიერ ჩატარებული აღწერის დროს, დასახლება სახელით „ბაშქოი“ აღირიცხა სოფელ ორჩისთან ერთად როგორც „ორჩი-ბაშქოი“. ამ დროს ორჩი-ბაშქოი იყო არჰავის კაზას ქვემდებარე, არჰავის ნაჰიეს ყველაზე შიდა ნაწილში მდებარე დასახლება.[12]
1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში ბაშქოი, "ორჯი ბაშქოი კარიესის" სახელით, არის სოფელი ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყში, ხოფის კაზას ქვემდებარე არჰავის ნაჰიეში. სოფლის მოსახლეობა აღირიცხა როგორც 209 ადამიანი, რომლებიც ცხოვრობდნენ 87 ოჯახში. ამ პერიოდში ოსმალეთის ადმინისტრაცია ითვლიდა მხოლოდ მამაკაცებს. შესაბამისად, სოფლის სრული მოსახლეობის გამოსათვლელად საჭიროა დავამატოთ იმდენივე ქალი, რამდენი მამაკაციცაა. შედეგად გამოდის, რომ ბაშქოიში ცხოვრობდა დაახლოებით 418 ადამიანი. ერთ ოჯახზე მოდიოდა 4,8 ადამიანი რაც მიუთითებს, რომ ოჯახები არ იყო დიდი. სოფელში, რომელიც სოფლის მეურნეობით ირჩენდა თავს, აღირიცხა 100 თხა/ცხვარი, 407 ძროხა და 5 ხარი.[13]
1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში დასახლება აღირიცხა როგორც ბაშქოი (باش كوی) და ექვემდებარებოდა რიზეს ვილაიეთის ხოფას კაზას არჰავის ნაჰიეს.[14] 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში დასახლება ჩაწერილია როგორც „ორჯუბაშქოი“ და არის სოფელი ჩორუჰის ვილაიეთის (რომელიც შეიქმნა არტვინის ვილაიეთის ნაცვლად) ჰოფას კაზას არჰავის ნაჰიეში. ამ აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 332 ადამიანი.[15] ეს დასახლება 1955 წლის საყოველთაო აღწერაში აღრიცხულია როგორც ბაშქოი, არჰავის კაზას ცენტრალური ნაჰიეს ქვემდებარე, ხოლო 1960 წლის საყოველთაო აღწერაში - როგორც არჰავის რაიონის ორატაჯალარის ბუჯაყის (ოლქის) ქვემდებარე სოფელი.[16][17]
ნობაღლენი, რომელიც ადრე ცალკე სოფელი იყო და შემდეგ ბაშქოის უბნად იქცა, 1959 წელს კვლავ ცალკე სოფლად გამოიყო.[18]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, Address Based Population Registration System — TÜİK.
- ↑ https://web.archive.org/web/20240224154238/https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/09/20160908-2.pdf
- ↑ https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/t%C3%BCrkiye-de-dst-uygulamas%C4%B1-sona-ermi%C5%9Ftir-56f14484-a323-543c-5e36-f701723f5b22
- ↑ Başköy Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014.
- ↑ Artvin Arhavi Başköy Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
- ↑ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 214, ISBN 978-605-5708-85-6.
- ↑ Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 194 ISBN 978-9941-0-8969-5
- ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს..
- ↑ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 366, ISBN 9789157871117.
- ↑ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Anakara, 1944, s. 168.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 11 Mart 2022.
- ↑ 1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 137.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 11 Mart 2022.
- ↑ Kenan Aydın, "Arhavi Kazasında İskân ve Nüfus (1583-1681/1682)" - Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2021 Bahar (34), s. 206.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 Temmuz 2021. ციტირების თარიღი: 4 Ağustos 2021.
- ↑ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 366,367, ISBN 9789157871117.
- ↑ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.
- ↑ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 297.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 Ocak 2020. ციტირების თარიღი: 28 Nisan 2021.
- ↑ 1955 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1961, s. 143.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 Mart 2019. ციტირების თარიღი: 11 Mart 2022.
- ↑ Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 73.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 11 Mart 2022.
- ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს..
| ||||||||