პოლონეთის მმართველთა სია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
პოლონეთის გერბი
პოლონეთის ისტორია
ქრონოლოგია

პოლონეთის პორტალი
      

პოლონეთის, მმართველები უძველესი დროიდან იწოდებოდნენ როგორც მთავარი. ბოლესლავ I პირველი იყო პოლონბეთის მმართველთა შორის რომელმაც ქრისტიანობა მიიღო 992-1025 წლებში . მთავრების შემდეგ პოლონეთის მმაღთველები ხდებიან მეფეები (11-18 საუკუნეები). უძველესი სამეფო დინასტია რომელიც პოლონეთს მართავდა იყო პიასტების სამეფო დინასტია (9601370), შემდგომი დინასტია იყო იაგელონების (1386–1572). პოლონეთის გაძლიერების დროს პოლონეთის მეფე ვლადისლავ IV რუსეთსაც მართავდა . 1572 წელს გარდაიცვალა პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ II ავგუსტი. მეფის და ანა იაგელონმა, რომელიც იყო ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე დაარწმუნა პოლონეთის სეიმი პოლონეთის მეფედ აერჩიათ ანრი ვალუა.

დასუსტებულ პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფოს , რუსეთი , ავსტრია და პრუსია სამ ნაწილად იყოფენ. პოლონეთის სხელმწიფო არსებობას წყვეტს . პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ (1918) პოლონეთი კვლავ მოიპოვებს დამოუკიდებლობას.

პოლონეთის მონარქები[რედაქტირება]

სახელი დინასტია მმართველობის წლები კავშირი წინამორბედთან
სიემოვიტი Siemowit.PNG პიასტი მთავარი 9 საუკუნეში ლეგენდარული პიასტის შვილი.
ლეცკო Lestek.PNG პიასტი მთავარი 9-10 საუკუნეებში ლეგენდარული
სიემოვიტის შვილი
სიემომისლი Siemomysł.PNG პიასტი მთავარი 10 საუკუნეში ლეგენდარული
ლეცკოს შვილი
მიეშკო I MieszkoDagome.jpg პიასტი მთავარი 960?-992 სიემომისლის შვილი
პირველი ქრისტიანი მეფე
ბოლესლავ I მამაცი
(ბოლესლავ I)
Chrobry1.jpg პიასტი მთავარი 992-1025
მეფე 1025
მიეშკო Iის შვილი
პირველი გვირგვინოსანი მეფე
მიეშკო II ლამბერტი Matylda wrecza mieszkowi II ksiege liturgiczna.jpg პიასტი მეფე 1025-1031 ბოლესლავ I-ის შვილი
ბეზპრიმი Bezprym.jpeg პიასტი მთავარი 1031-1032 ბოლესლავ I-ის შვილი
ოტონი პიასტი მთავარი 1032 ბოლესლავ I-ის შვილი
თიედრიკი პიასტი მთავარი 1032 ბოლესლავ I-ის შვილიშვილი
მიეშკო II ლამბერტი Matylda wrecza mieszkowi II ksiege liturgiczna.jpg პიასტი მთავარი 1032-1034 ხელმეორედ
კაზიმირ I Odnowiciel.jpg პიასტი მთავარი 1039-1058 მიეშკო II-ის შვილი
ბოლესლავ II გულადი
(ბოლესლავ II)
Bolesław II Śmiały 1234.PNG პიასტი მთავარი 1058-1076
მეფე 1076-1079
კაზიმირ I-ის შვილი
ვლადისლავ I ჰერმანი
(ვლადისლავ I)
Jan Matejko, Władysław I Herman.jpg პიასტი მთავარი 1079-1102 კაზიმირ I-ის შვილი
ზბიგნევი Zbigniew.JPG პიასტი მთავარი 1102-1107 ვლადისლავ I-ის შვილი
ერთობლივად მართავდნა ბოლესლავ III სთან ერთად
ბოლესლავ III Jacobi 1828 Boleslaw III Krzywousty.jpg პიასტი მთავარი 1102-1138 ვლადისლავ I-ის შვილი
ერთობლივად მართავდა ზბიგნევისთან ერთად
ვლადისლავ II Wladyslaw Wygnaniec (Chronica Polanarum).jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1138-1146 ბოლესლავ III-ის შვილი
ბოლესლავ IV Jan Matejko, Bolesław IV Kędzierzawy.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1146-1173 ბოლესლავ III-ის შვილი
მიეშკო III Mieszko stary.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1173-1177 ბოლესლავ III-ის შვილი
კაზიმირ II Kazimierz 2 Sprawiedliwy.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1177-1190 ბოლესლავ III-ის შვილი
მიეშკო III Mieszko stary.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1190 ხელმეორედ გახდა მმართველი
კაზიმირ II Kazimierz 2 Sprawiedliwy.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1190-1194 ხელმეორედ გახდა მმართველი
ლეშეკ I თეთრი Leszek I the White.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1194-1198 კაზიმირ II-ის შვილი
მიეშკო III Mieszko stary.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1198-1199 ხელმეორედ გახდა მმართველი
ლეშეკ I თეთრი Leszek I the White.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1199-1202 ხელმეორედ გახდა მმართველი
მიეშკო III Mieszko stary.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1202 ხელმეორედ გახდა მმართველი
ვლადისლავ III Wielkopolscy.gif პიასტი უზენაესი თავადი 1202-1206 მიეშკო III-ის შვილი
ლეშეკ I თეთრი Leszek I the White.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1206-1210 ხელმეორედ გახდა მმართველი
მიეშკო IV Mieszko IV.JPG პიასტი უზენაესი თავადი 1210-1211 ვლადისლავ II-ის შვილი
ლეშეკ I თეთერი Leszek I the White.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1211-1227 ხელმეორედ გახდა მმართველი
მოკლეს
ვლადისლავ III Wielkopolscy.gif პიასტი უზენაესი თავადი 1227-1229 ხელმეორედ გახდა მმართველი
კონრად I მაზოვიელი Koradofmasovia.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1229-1232 კაზმირ II-ის შვილი
ანრი I
(ანრი I)
HedwigAltarIV.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1232-1238 ვლადისლავ II-ის შვილიშვილი
ანრი II Henryk II Pobożny tomb effigy.PNG პიასტი უზენაესი თავადი 1238-1241 ანრი I-ის შვილი
ვროცლავის უზენაესი თავადი
დაიღუპა ლეგნიცის ბრძოლაში
კონრად I მაზოვიელი Koradofmasovia.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1241-1243 ხელმეორედ გახდა მმართველი
ბოლესლავ V Jan Matejko, Bolesław Wstydliwy.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1243-1279 ლეშეკ I-ის შვილი
ლეშეკ II Pieczęć Leszka II Czarnego.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1279-1288 კონრად I ის შვილიშვილი
ანრი IV Henryk probus.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1288-1290 ანრი II-ის შვილიშვილი
პრჟემისლ II Seal of Przemysł II King of Poland from 1296.PNG პიასტი უზენაესი თავადი 1290-1295
მეფე 1295-1296
ანრი II-ის შვილიშვილი
სრულიად პოზნანის, დიდი პოლონეთის და პომერანია
უზენაესი თავადი
ვლაცლავ II Codex Manesse Wenzel II. von Böhmen.jpg პრჟემისლოვიჩები უზენაესი თავადი 1296-1300
მეფე 1300-1305
იქორწინა პრჟემისლ II-ის ქალიშვილზე.
მცირე პოლონეთის უზენაესი თავადი 1291
ვლაცლავ III Wenzel3.jpg პრჟემისლოვიჩები მეფე 1305-1306 Wenceslaus III-ის შვილი
უგვირგვინო
მოკლეს
ვლადისლავ I
(ვლადისლავ IV/I)
Jan Bogumił Jacobi - Władysław Łokietek.jpg პიასტი უზენაესი თავადი 1306-1320
მეფე 1320-1333
კონრად I-ის შვილიშვილი
კაზიმირ III დიდი
(კაზიმირ III)
Kazimierz III sarcophagus figure.jpg პიასტი მეფე 1333-1370 შვილი ვლადისლავ IV/I-ის
ლუი I Budapest Heroes square Nágy Lájos.jpg ანჟუ მეფე 1370-1382 კაზიმირ III-ის დისშვილი
იადვიგა Jadwiga Andegaweńska.jpg ანჟუ მეფე 1382-1399 ლუი I-ის ქალიშვილი

პოლონეთის მეფეები და ლიტვის უზენაესი თავადები[რედაქტირება]

იაგელონების დინასტია[რედაქტირება]

სახელი დინასტია მართველობის წლები კავშირი წინამორბედთან
იაგაილო Wladyslaw Jagiello.jpg იაგელონები 1386-1434 გამეფდა მისი ცოლის იადვიგას გარდაცვალების შემდეგ.
ვლადისლავ III Warnenczyk grob CP.jpg იაგელონები 1434-1444 იაგაილო-ს შვილი
აგრეთვე იყო უნგრეთის მეფე
გარდაიცვალა ვარნას ბრძოლაში
კაზიმირ IV Giovanni da Capistrano and Polish King Casimir IV Jagiellon.PNG იაგელონები 1447-1492 იაგაილო-ს შვილი
იან I ოლბრახტი Jan I Olbracht by Bacciarelli.jpg იაგელონები 1492-1501 კაზიმირ IV-ის შვილი
ალექსანდრე
(ალექსანდრე I)
Aleksa.jpg იაგელონები 1501-1506 კაზიმირ IV-ის შვილი
სიგიზმუნდ I Jungholz Sigismund I the Old.jpg იაგელონები 1506-1548 კაზიმირ IV-ის შვილი
სიგიზმუნდ II ავგუსტი Sigismund II Augustus.PNG იაგელონები 1548-1572 სიგიზმუნდ I-ის შვილი

პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა[რედაქტირება]

სხელი დინასტია მართველობის წლები კავშირი წინამორბედთან
ანრი III ვალუა
(ანრი III)
Henri3France.jpg ვალუა 1573-1574 საფრანგეთის მეფე
მაქსიმილიან II
(მაქსიმილიან I)
William Scrots 001.jpg ჰაბსბურგები 1575 ოთხი დღე მართვადა
ანა Martin Kober 002.jpg იაგელონები მეფე 1575-1586 სიგისმუნდ I-ის შვილი
სტეფანე I Kober Stephen Bathory.jpg ბათორი 1576-1586 მისი ცოლის ანას გარდაცვალების შემდეგ გახდა მეფე
მაქსიმილიან III
(მაქსიმილიან II)
Maximilian III Habsburg MATEO.jpg ჰაბსბურგები 1587 მაქსიმილიან II-ის შვილი
დაამარცხა სიგიზმუნდ ვაზამ
სიგიზმუნდ III Sigismund III of Poland-Lithuania and Sweden (Martin Kober).jpg ვაზა 1587-1632 სიგმუნდ I-ის შვილიშვილი
შვედეთის მეფე 1592-1599
ვლადისლავ IV Rubens Władysław Vasa (detail).jpg ვაზა 1632-1648 სიგიზმუნდ III-ის შვილი
შვედეთის მეფე 1632-1648
იან II Schultz John II Casimir.jpg ვაზა 1648-1668 სიგიზმუნდ III-ის შვილი
შვედეთის მეფე 1648-1660
გადადგა
მიხეილ კორიბუტი
(მიხეილ I)
Michał Korybut Wiśniowiecki.PNG ვიშნევეცკი 1669-1673
იან III Schultz John III Sobieski.jpg სობესკი 1674-1696
ავგუსტ II Friedrich August der Starke von Polen.jpg ვეტინი 1697-1706 გადადგა
სტანისლავ ლეშჩინსკი
(სტანისლავ I)
Stanislaw Leszczynski1.jpg ლეშჩინსკი 1706-1709 ტახტი დაუთმო ავგუსტ II-ს
ავგუსტ II Friedrich August der Starke von Polen.jpg ვეტინი 1709-1733 ხელმეორედ გახდა მმართველი
სტანისლავ ლეშჩინსკი
(სტანისლავ I)
Stanislaw Leszczynski1.jpg ლეშჩინსკი 1733-1736 ხელმეორედ გახდა მმართველი
ავგუსტ III საქსონი
(ავგუსტ III)
King Augustus III of Poland.jpg ვეტინი 1734-1763 ავგუსტ II-ის შვილი
სტანისლავ II ავგუსტი
(სტანისლავ II)
Stanislaus II Augustus of Poland.PNG პანიატოვსკი 1764-1795

პოლონეთის დანაწილება[რედაქტირება]

სხელი პორტრეტი პოლონური დინასტია მართველობსი წლები კავშირი წინამორბედთან

გალიცია ლოდომერიას სამეფო[რედაქტირება]

მარია ტერეზა Kaiserin Maria Theresia (HRR).jpg Maria Teresa ჰაბსბურგები 1772-1780 ავსტრიის პრინცესა.
დაპყრობილი პოლონეთის პირველი მმართველი
იოზიფ II Anton von Maron 006.png Józef II ჰაბსბურგები 1780-1790
ლეოპოლდ II Leopold II.jpg Leopold II ჰაბსბურგები 1790-1792
ფრანც II Francis II, Holy Roman Emperor at age 25, 1792.png Franciszek II ჰაბსბურგები 1792-1835
ფერდინანდ I Ferdinand I; Keizer van Oostenrijk.jpg Ferdynand I ჰაბსბურგები 1835-1848
ფრანც იოზიფ I Franz Joseph, circa 1915.JPG Franciszek Józef I ჰაბსბურგები 1848-1916
კარლ I Emperor karl of austria-hungary 1917.png Karol I ჰაბსბურგები 1916-1918

ვარშავის საჰერცოგო[რედაქტირება]

ფრიდრიხ ავგუსტ I Fryderyk August I.jpg Fryderyk August I Wettin 1807-1815 ავგუსტ III-ის შვილიშვილი

პოლონეთის სამეფო[რედაქტირება]

ალექსანდრე I Alexander I of Russia by F.Kruger (1837, Hermitage).jpg Aleksander I რომანოვები 1815-1825 შეიერთა პოლონეთის ტერიტორია ვენის კონგრესის გადაწყვეტილების შედეგად.
ნიკოლოზ I Franz Krüger - Portrait of Emperor Nicholas I - WGA12289.jpg Mikołaj I რომანოვები 1825-1855 1831 წელს მოხდა პოლონეთის მეორედ გაყოფა. 1832 წელს პოლონელები აუჯანყდნენ დამპყრობლებს
ალექსანდრე II Tsar Alexander II -4.jpg Aleksander II რომანოვები 1855-1881 რუსეთმა მოახდინა პოლონეთის კვლავ ანექსირება 1863 წელს პოლონელები კვლავ აჯანყდნენ.
ალექსანდრე III Kramskoy Alexander III.jpg Aleksander III რომანოვები 1881-1894
ნიკოლოზ II Nicolas II photographie couleur.jpg Mikołaj II რომანოვები 1894-1917 მოკლეს

პოზნანის დიდი სამთავრო[რედაქტირება]

ფრიდრიხ ვილჰელმ III FWIII.jpg Fryderyk Wilhelm III ჰოენცოლერნები 1815-1840 ვენის კონგრესის შედეგად მიიღო პოლონეთის ტერიტორია
ფრიდრიხ ვილჰელმ IV FriedrichWilhelmIV.jpg Fryderyk Wilhelm IV ჰოენცოლერნები 1840-1861
ვილჰელმ I Wilhelm1.jpg Wilhelm I ჰოენცოლერნები 1861-1888
ფრიდრიხ III Friedrich III as Kronprinz - in GdK uniform by Heinrich von Angeli 1874.jpg Fryderyk III ჰოენცოლერნები 1888
ვილჰელმ II Wilhelm II of Germany.jpg Wilhelm II ჰოენცოლერნები 1888-1918 გადადგა 9 ნოემბერს 1918

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]