კვენტინ ტარანტინო

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კვენტინ ტარანტინო
Quentin Tarantino Django 1.jpg
კვენტინ ტარანტინო
დაბ. სახელი კვენტინ ჯერომ ტარანტინო
დაბ. ადგილი ნოქსვილი, ტენესი, აშშ
დაბ. თარიღი 27 მარტი, 1963 (1963-03-27) (51 წლის)[1]
საქმიანობა რეჟისორი
სცენარისტი
პროდიუსერი
მსახიობი
ოსკარი
საუკეთესო ორიგინალური სცენარი

1994 — „მაკულატურა“

2012 — „ჯანგო გათავისუფლებული“
ოქროს გლობუსი
საუკეთესო სცენარი

1994 — „მაკულატურა“

2012 — „ჯანგო გათავისუფლებული“
BAFTA
საუკეთესო სცენარი

1994 — „მაკულატურა“

2012 — „ჯანგო გათავისუფლებული“
სხვა ჯილდოები
ოქროს პალმის რტო
1994 — „მაკულატურა“

კვენტინ ჯერომ ტარანტინო[2] (ინგლ. Quentin Jerome Tarantino [ˌtærənˈtiːnoʊ]; დ. 27 მარტი, 1963) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი და მსახიობი. თავისი კარიერა დაიწყო 1990-იანი წლების დასაწყისში, როგორც დამოუკიდებელმა რეჟისორმა, რომლის ფილმებს ახასიათებდა არახაზობრივი სიუჟეტი, სატირული თემები და ძალადობის ესტეტიზაცია.[3]

მისი ცნობილი ფილმებია „ცოფიანი ძაღლები“ (1992), „მაკულატურა“ (1994), „მოკალი ბილი“ (2003, 2004), „უსახელო ნაბიჭვრები“ (2009 „ჯანგო გათავისუფლებული“ (2012). ტარანტინოს მიღებული აქვს ოსკარი, ოქროს გლობუსი, BAFTA და ოქროს პალმის რტო, ასევე ემისა და გრემის ჯილდოები. კვენტინ ტარანტინო ხშირად თანამშრომლობს თავის მეგობართან და კოლეგასთან რობერტ როდრიგესთან, ასევე მსახიობ სამუელ ლ. ჯექსონთან.

ბიოგრაფია[რედაქტირება]

რობერტ როდრიგესი და კვენტინ ტარანტინო

კვენტინ ტარანტინო დაიბადა ქალაქ აშშ-ის ქალაქ ნოქსვილში, მსახიობ ტონი ტარანტინოსა და ძიძის კონი მაკჰიუს ოჯახში.[4] ტარანტინოს მამა, რომელიც მსახიობი და მოყვარული მუსიკოსია, წარმოშობით იტალიელია, ხოლო დედამისი ირლანდიელი, ასევე მისი გენეალოგია დაკავშირებულია ინდიელ ტომთან — ჩეროკისთან.[5][6]

ტარანატინო აღზარდა დედამისმა, რამეთუ ცოლ-ქმარი ბავშვის დამადებამდე გაცილდნენ ერთმანეთს. როდესაც კვენტინს 2 წელი შეუსრულდა დედამისთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ტორანსში, ხოლო შემდეგ ჰარბორ-სიტიში. კვენტინ ტარანტინო ლოს-ანჟელესში გაიზარდა, ჩააბარა ფლემინგის სკოლაში, სადაც დრამის გაკვეთილებს ეუფლებოდა.[7] 22 წლის ასაკში ტარანტინო მუშაობდა რეჟისორ ჯოშუა დაიმონდთან „El Visto Paradiso Three“ პროექტზე. ამასთანავე სამუშაოდ მოეწყო ვიდეო-არქივში.

კარიერა[რედაქტირება]

ტარანტინომ ჰოლივუდის ერთ-ერთ წვეუელებაზე გაიცნო პროდიუსერი ლოურენს ბენდერი. მან რომელიც დაარწმუნა ტარანტინო, დაეწყო სცენარებზე მუშაობა. პირველი სცენარი ტარანტინომ დაწერა 1985 წელს, თუმცა სცენარი არ იყო რეალიზებული. თავისი პირველი ფილმი („ჩემი საუკეთესო მეგობრის დაბადების დღე“) კვენტინ ტარანტინომ გადაიღო 1987 წელს. ჟანრი კომედია. თუმცა დღეისათვის შემონახულია ფილმის მხოლოდ 36 წუთი, დანარჩენი ნაწილი კი განადგურდა ხანძრის გამო. აღსანიშნავია, რომ იმ დროიდანვე გამოვლინდა ტარანტინოს მიდრეკილება არა მხოლოდ რეჟისურისადმი, არამედ საპროდიუსერო, სამსახიობო და სხვა საქმიანობისადმი. ამ ფილმში ტარანტინო გვევლინება როგორც რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარის ავტორი და მსახიობი.

1992 წლის იანვარში გამოდის ტარანტინოს ოფიციალურად აღიარებული პირველი კინოფილმი „ცოფიანი ძაღლები“, რომელსაც იმთავითვე წარმატება ხვდა წილად. პრემიერა შედგა სანდენსის კინოფესტივალზე. კრიტიკოსებმა კინო აღიარეს. მისი სცენარი ტარანტინომ სამნახევარ კვირაში დაწერა. სცენარი წაიკითხა და მოიწონა ჰარვი კეიტელმა, რომელიც ფილმის მსახიობი და თანაპროდიუსერი იყო და ფილმისთვის სახსრების მოძიებაზე მუშაობდა.

1993 წელს ტარანტინოს სცენარი რეალიზებული იქნა სერიალისთვის „ნამდვილი სიყვარული“, 1994 წელს ტარანტინოს სცენარის მიხედვით გადაიღეს კინოფილმი „მკვლელებად დაბადებულნი“, სადაც მთავარი როლი შეასრულა ვუდი ჰარელსონმა. 1994 წელს ტარანტინოს სთავაზობენ ფილმ „სიჩქარე“-ზე მუშაობას, თუმცა მან უარი განაცხადა და გაემგზავრა ამსტერდამში, სადაც „მაკულატურის“ სცენარზე მუშაობდა.

1994 წელს გამოვიდა მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმი „მაკულატურა“, სადაც ერთბაშად ცნობილმა ვარსკვლავებმა მოიყარეს თავი. ჯონ ტრავოლტამ, უმა თურმანმა, სამუელ ლ. ჯექსონმა, ბრიუს უილისმა და სხვებმა ფილმი საკმაოდ პოპულარული გახადეს, ხოლო შემოსავალმა 200 მლნ. გადააჭარბა. ფილმში ტარანტინომ ძალადობის ესთეტიზაციისა და არათანმიმდევრუი თხრობის ხერხებს. ფილმისთვის ტარანტინომ ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს პრემიები მიიღო, როგორც საუკეთესო ორიგინალური სცენარის ავტორმა.

1995 წელს ერთ-ერთი ეპიზოდი გადაიღო ფილმისთვის „ოთხი ოთახი“. კინოკრიტიკოსები ფილმს ცივად შეხვდნენ. 1996 წელს ტარანტინოს სცენარით რობერტ როდრიგესმა გადაიღო ფილმი „მზის ჩასვლიდან განთიადამდე“, სადაც მთავარი როლები შეასრულეს ჯორჯ კლუნიმ და საკუთრივ კვენტინ ტარანტინომ. 1997 წელს ტარანტინომ გადაიღო თავისი რიგით მესამე ფილმი „ჯეკი ბრაუნი“.

ამ ფილმის შემდეგ ტარანტინო 6 წლის განმავლობაში კინოს ჩამოშორდა. ის გეგმავდა „უსახელო ნაბიჭვრების“ გადაღებას, თუმცა გადადო ის და დაიწყო „მოკალი ბილის“ სცენარის დამუშავება. ის ეფუძნებოდა პერსონაჟს, რომლის შექმნის იდეა ტარანტინოს და უმა თურმანს ერთად მოუვიდათ „მაკულატურის“ გადაღების დროს. გადაღება 155 დღეს გაგრძელდა და 5 ქვეყანაში მიმდინარეობდა. სტუდია „მირამაქსი“ აჩქარებდა ტარანტინოს მონტაჟის დროს, რადგან ფილმის გამოშვება სწრაფად სურდათ. საბოლოოდ ისინი ფილმის ორად გაყოფაზე შეთანხმდნენ.

2004 ტარანტინო წელს იყო ჟიურის წარმომადგენელი კანის კინოფესტივალის ძირითად საკონკურსო პროგრამაზე. ამ წელს ოქროს პალმის რტო მიეკუთვნა სკანდინავიურ დოკუმენტურ ფილმს „ფარენჰეიტი 9/11“, რომელიც მიეძღვნა ამერიკის პრეზიდენტის ჯორჯ ბუშის კრიტიკას. 2007 წელს ტარანტინო როდრიგესთან ერთად მუშაობდა პროექტზე „გრაინდჰაუსი“. ტარანტინოს მიერ გადაღებულ ნაწილს ეწოდა „სიკვდილის მტკიცებულება“. ის 70-იანი წლების სლეშერ ფილმების მსგავსად იყო გადაღებული. მიუხედავად პოზიტიური გამოხმაურებებისა, ფილმი კინოგაქირავებაში არც ისე წარმატებული აღმოჩნდა.

2009 წელს ტარანტინომ გადაიღო ფილმი „უსახელო ნაბიჭვრები“. ფილმი ეხება ნაცისტების მიერ ოკუპირებულ საფრანგეთში მოქმედ ებრაულ პარტიზანულ დაჯგუფებას. ფილმის გადაღება 2008 წლის ოქტომბერში დაიწყო, ხოლო ფილმი 2009 წლის აგვისტოში გამოვიდა. ფილმმა კინოგაქირავებაში წარმატებას მიაღწია და მისმა შემოსავალმა შეადგინა $321 455 689, რითაც ის გახდა ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ტარანტინოს ფილმებს შორის, „ჯანგო გათავისუფლებულის“ გამოსვლამდე.

2010 წელს ტარანტინო იყო ჟიურის თავმჯდომარე 67-ე ვენეციის კინოფესტივალზე. ოქროს ლომი მიეკუთვნა ფრენსის ფორდ კოპოლას შვილს სოფია კოპოლას, ფილმისთვის „სადღაც“.

ტარანტინოს შემდეგი ფილმი ვესტერნი „საძულველი რვანი” უნდა ყოფილიყო, მაგრამ სცენარმა ჰოლივუდში გაჟონა და ტარანტინომ ფილმის გადაღება გადაიფიქრა. ის აპირებს „საძულველი რვანის” სცენარი წიგნის სახით გამოსცეს.

პირადი ცხოვრება[რედაქტირება]

კვენტინ ტარანტინო სხვადასხვა დროს ურთიერთობაში იმყოფებოდა მირა სორვინოსთან, ელის ანდერსთან, სოფია კოპოლასთან, ჯული დრეიფუსთან, კეთი გრიფინთან.[8][9][10] ასევე არსებობს მითქმა-მოთქმა ტარანტინოსა და უმა თურმანს შორის არსებულ ურთიერთობაზე.[11] ტარანტინომ თურმანი თავის მუზად მოისხსენია. თუმცა ტარანტინომ ასევე დასძინა, რომ მათ შორის მხოლოდ პლატონური ურთიერთობაა.[12] მან განაცხადა ასევე, რომ აპირებს კინოს დატოვებას მაშინ, როდესაც მას 60 წელი შეუსრულდება. იგი სკეპტიკურად უყურებს ასევე ციფრული კინოინდუსტრიის ტექნოლოგიას. ტარანტინო ფუტ-ფეტიშისტია.[13][14]

ფილმოგრაფია[რედაქტირება]

წელი ფილმი მოქმედებდა როგორც შენიშვნა
რეჟისორი სცენარისტი პროდიუსერი მსახიობი როლი
1987 ჩემი საუკეთესო მეგობრის დაბადების დღე Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg კლარენს პული
1992 ცოფიანი ძაღლები Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg მისტერ ბრაუნი
1993 ნამდვილი სიყვარული Yes check.svg
1994 მაკულატურა Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg ჯიმი დიმიკი
მკვლელებად დაბადებულნი Yes check.svg მომყოლი
ჩემთან ერთად დაიძინე Yes check.svg სიდი კამეო
მოკალი ზოი Yes check.svg პროდიუსერი
1995 ოთხი ოთახი Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg ჩესტერ რაში სეგმენტი ადამიანი ჰოლივუდიდან
სასოწარკვეთილი Yes check.svg Pick Up Guy კამეო
დესტინი რთავს რადიოს Yes check.svg ჯონი დესტინი
1996 მზის ჩასვლიდან განთიადამდე Yes check.svg Yes check.svg რიჩარდ გეკო
ექვსი გოგონა Yes check.svg თვითონ
შედედებული სისხლი Yes check.svg პროდიუსერი
1997 ჯეკი ბრაუნი Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg ავტომოპასუხე ხმა
1999 დაღამებიდან გათენებამდე 2 Yes check.svg პროდიუსერი
დაღამებიდან გათენებამდე 3 Yes check.svg პროდიუსერი
2000 პატარა ნიკი Yes check.svg დიაკონი კამეო
2003
2004
მოკალი ბილი (Vol. I & II) Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg Crazy 88 Member კამეო
2004 ჩემი სახელია მოდესტი Yes check.svg პროდიუსერი
2005 დოლტრი კელჰოუნი Yes check.svg პროდიუსერი
ჰოსტელი Yes check.svg პროდიუსერი
2006 სიბრაზის თავისუფლება Yes check.svg პროდიუსერი
2007 გრაინდჰაუსი Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg ლიუისი/მოძალადე #1
უორენი
სეგმენტი: სიკვდილის მტკიცებულება
სეგმენტი: შიშის პლანეტა
სუკიაკი-ვესტერნი-ჯანგო Yes check.svg რინგო კამეო
ჰოსტელი II Yes check.svg პროდიუსერი
2008 ჯოჯოხეთური მოგზაურობა Yes check.svg პროდიუსერი
2009 უსახელო ნაბიჭვრები Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg First scalped victim
American GI
კამეო
Film within a film: ერის სიამაყე
2012 ჯანგო გათავისუფლებული Yes check.svg Yes check.svg Yes check.svg პატიმრების ზედამხედველი
2015 საზიზღარი რვა Yes check.svg Yes check.svg

პერიოდული თანამშრომლები[რედაქტირება]

ჯილდოები[რედაქტირება]

ტარანტინო პარიზში სეზარის დაჯილდოებაზე (2011).
  • „ცოფიანი ძაღლები“1992 წელს დაჯილდოვდა კრიტიკოსების მიერ იუბარის მე-4 საერთაშორისო ფანტასტიკურ კინოფესტივალზე.[15]

გაიმარჯვა ერთ ნომინაციაში, „საუკეთესო ორიგინალური სცენარი“.[16]

„მზის ჩასვლიდან განთიადამდე“, თუმცა დამარცხდა, საბოლოოდ ოქროს ჟოლო ხვდა წილად მარლონ ბრანდოს.

  • 2005 წელს ტარანტინომ მოიგო ათწლეულის გამოსახულება „Sony Ericsson Empire Awards“-სგან.
  • 2010 წლის მარტში ტარანტინო დაჯილდოვდა ორდენით უნგრეთის რესპუბლიკის წინაშე დამსახურებული ღვაწლისათვის.[19]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. (Mar 29, 2013) „Monitor“. Entertainment Weekly (1252): გვ. 30. 
  2. film reference (2012). Quentin Tarantino Biography (1963–). film reference. Advameg, Inc. წაკითხვის თარიღი: August 20, 2012.
  3. doi:10.1080/02564719908530214
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  4. Quentin Tarantino Biography (1963–). filmreference.com. წაკითხვის თარიღი: January 9, 2008.
  5. 3 Quentin Tarantino“, Entertainment Weekly, December 30, 1994. 
  6. “The Man and His Movies“, Harper Perennial, p. 12. 
  7. Quentin Tarantino biography at yahoo.com
  8. Quentin Tarantino and Mira Sorvino are history.
  9. Coppola and Tarantino Share Suite.
  10. I'm the One That I Want.
  11. Quentin Tarantino Biography – Yahoo! Movies. Movies.yahoo.com (March 27, 1963). წაკითხვის თარიღი: March 2, 2010.
  12. http://web.archive.org/web/20080129011539rn_1/www.rollingstone.com/news/story/5939241/a_magnificent_obsession
  13. Hollywood Investigator article
  14. Admission on Tyra Banks via YouTube
  15. YUBARI INTERNATIONAL FANTASTIC ADVENTURE FILM FESTIVAL'93. yubarifanta.com. წაკითხვის თარიღი: September 19, 2009.
  16. Festival de Cannes: Pulp Fiction. festival-cannes.com. წაკითხვის თარიღი: August 30, 2009.
  17. Tarantino rides pedicab to escape traffic to Philippine presidential palace“, International Herald Tribune, August 15, 2007. 
  18. IMDb | Road to the Oscars 2010 | Academy Awards
  19. 56-os dokumentumfilmért kapott magyar kitüntetést Tarantino és Lucy Liu (in Hungarian)“, origo.hu, March 16, 2010. 
  20. Polanski and Tarantino feted at French film awards. BBC (26 February 2011). წაკითხვის თარიღი: 27 February 2011.