შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების ემბლემა.

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ — ხელშეკრულებაა, რომელიც ითვალისწინებს ანტარქტიდის დემილიტარიზაციას, მის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალ ზონად გადაქცევას. ხელშეკრულება დაიდო 1959 წლის 1 დეკემბერს ვაშინგტონში და ძალაში შევიდა 1961 წლის 23 ივნისს 12 პირველმონაწილე სახელმწიფოს ხელმოწერის შემდეგ.

მიზნები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ხელშეკრულების მთავარი მიზანია — ანტარქტიკის მთელი კაცობრიობის ინტერესებისათვის გამოყენების უზრუნველყოფა. ასევე გათვალისწინებულია სამეცნიერო კვლევების თავისუფლება და საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობა. ანტარქტიდაში იკრძალება ნებისმიერი ბირთვული აფეთქებები და რადიაქტიური მასალების დამარხვა. 1982 წელს, როგორც ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების სისტემის ნაწილი და მისი IX სტატიის შესრულება, ძალაში შევიდა ანტარქტიკის ზღვის ცოცხალი რესურსების შენარჩუნების შესახებ კონვენცია (ანტკომი)[1]. ამ კონვენციის მუხლების პრაქტიკაში გამოყენებას არეგულირებს ანტკომის კომისია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ავსტრალიის ტასმანიის შტატის ქალაქ ჰობარტში.

კლასიფიკაცია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2010 წლის იანვრისთვის ხელშეკრულების მონაწილეთა რიცხვში შედის 46 სახელმწიფო, რომელთაგან 28 კონსულტატიური მხარეა. ხელშეკრულებასთან მიმართებაში ექსპერტები გამოყოფენ ქვეყნების სამ ჯგუფს[2]:

ხელშეკრულების მონაწილე ქვეყნები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პირველმონაწილე სახელმწიფოები გამოყოფილია სქლად.

ქვეყანა სათათბირო ხმის უფლება ძალაში შესვლის თარიღი
ავსტრალიის დროშა ავსტრალია დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ავსტრიის დროშა ავსტრია 1987 წლის 25 აგვისტო
არგენტინის დროშა არგენტინა დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ბელარუსის დროშა ბელარუსი 2006 წლის 19 ივლისი
ბელგიის დროშა ბელგია დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ბულგარეთის დროშა ბულგარეთი დიახ 1978 წლის 11 სექტემბერი
ბრაზილიის დროშა ბრაზილია დიახ 1975 წლის 16 მაისი
დიდი ბრიტანეთის დროშა დიდი ბრიტანეთი დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ვენესუელის დროშა ვენესუელა 1999 წლის 24 მარტი
უნგრეთის დროშა უნგრეთი 1984 წლის 27 იანვარი
გვატემალის დროშა გვატემალა 1991 წლის 31 ივლისი
გერმანიის დროშა გერმანია დიახ 1979 წლის 5 თებერვალი
საბერძნეთის დროშა საბერძნეთი 1987 წლის 8 იანვარი
დანიის დროშა დანია 1965 წლის 20 მაისი
ინდოეთის დროშა ინდოეთი დიახ 1983 წლის 19 აგვისტო
ესპანეთის დროშა ესპანეთი დიახ 1982 წლის 31 მარტი
იტალიის დროშა იტალია დიახ 1981 წლის 18 მარტი
კანადის დროშა კანადა დიახ 1988 წლის 4 მაისი
ჩინეთის დროშა ჩინეთი დიახ 1983 წლის 8 ივნისი
კოლუმბიის დროშა კოლუმბია 1989 წლის 31 იანვარი
ჩრდილოეთ კორეის დროშა კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა 1987 წლის 21 იანვარი
კუბის დროშა კუბა 1984 წლის 16 აგვისტო
მალაიზიის დროშა მალაიზია 2011 წლის 31 ოქტომბერი
მონაკოს დროშა მონაკო 2008 წლის 30 მაისი
მონღოლეთის დროშა მონღოლეთი 2015 წლის 23 მარტი
ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდი დიახ 1967 წლის 30 მარტი
ახალი ზელანდიის დროშა ახალი ზელანდია დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ნორვეგიის დროშა ნორვეგია დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
პაკისტანის დროშა პაკისტანი 2012 წლის 1 მარტი
პაპუა-ახალი გვინეას დროშა პაპუა-ახალი გვინეა 1975 წლის 16 სექტემბერი
პერუს დროშა პერუ დიახ 1981 წლის 10 აპრილი
პოლონეთის დროშა პოლონეთი დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
პორტუგალიის დროშა პორტუგალია 2010 წლის 29 იანვარი
სამხრეთ კორეის დროშა სამხრეთი კორეა დიახ 1986 წლის 28 იანვარი
რუსეთის დროშა რუსეთი დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
რუმინეთის დროშა რუმინეთი 1971 წლის 15 სექტემბერი
სლოვაკეთის დროშა სლოვაკეთი 1993 წლის 1 იანვარი
აშშ-ის დროშა აშშ დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
თურქეთის დროშა თურქეთი 2006 წლის 24 იანვარი
უკრაინის დროშა უკრაინა დიახ 1992 წლის 28 ოქტომბერი
ურუგვაის დროშა ურუგვაი დიახ 1980 წლის 11 იანვარი
ფინეთის დროშა ფინეთი დიახ 1984 წლის 15 მაისი
საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
ჩეხეთის დროშა ჩეხეთი დიახ 1962 წლის 14 ივნისი
ჩილეს დროშა ჩილე დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
შვეიცარიის დროშა შვეიცარია 1984 წლის 24 აპრილი
შვედეთის დროშა შვედეთი დიახ 1987 წლის 21 იანვარი
ეკვადორის დროშა ეკვადორი დიახ 1987 წლის 15 სექტემბერი
ესტონეთის დროშა ესტონეთი 2001 წლის 17 მაისი
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა დიახ 1961 წლის 23 ივნისი
იაპონიის დროშა იაპონია დიახ 1961 წლის 23 ივნისი

აქტუალურია 2015 წლის აპრილისათვის[3]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]