ღაჟაჟო

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ღაჟაჟო
Sparassis crispa JPG1.jpg
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:  სოკოები
განყოფილება:  ბაზიდიუმიანი სოკოები
კლასი:  აგარიკომიცეტები
რიგი:  აბედასნაირნი
ოჯახი:  სპარასისისებრნი
გვარი:  სპარასისი
სახეობა:  ღაჟაჟო
ლათინური სახელი
Sparassis crispa (Wulfen) Fr. (1821)
სინონიმები
  • Clavaria crispa Wulfen (1781)
  • Sparassis radicata Weir (1917)

ღაჟაჟო (ლათ. Sparassis crispa) — სოკო სპარასისისებრთა ოჯახისა. მომრგვალო ხორცოვანი სოკოა, დიამეტრი 15–30 (10–60) სმ-ია, მასა 1–2 (10-მდე) კგ. მოაგონებს ყვავილოვან კომბოსტოს.[1] შედგება მაგარი მურა ფეხისაგან და მისგან გამომავალი მრავალრიცხოვანი განშტოებებისაგან, რომლებიც გაფართოებული (2–5 სმ სიგანის) და შეფრტყელებულია კრემისფერ ან ჟანგმიწოვან-ყვითელ ფირფიტებად,[2] მყიფეა. ფეხი თავიდან თეთრია, შემდეგ მუქდება; წაგრძელებულია ფესვისებურად. სპორები ელიფსისებურია, გლუვი ზედაპირით, 6–7×3–4 მკმ; სპორების მტვერი მოყვითალო. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით ნიადაგზე წიწვოვან ტყეში,[1] ფესვებზე, ხის ტანის ძირში, ფიჭვის ახალ ჯირკებზე, იშვიათად სხვა წიწვოვანი ჯიშების ხეებზე. აქვს სასიამოვნო სოკოს სურნელი,[2] საკვებად ვარგისია ახალი,[1] ითვლება ერთ-ერთ საუკეთესო საჭმელ სოკოდ.[3] ფოთლოვანი და წიწვოვანი ჯიშების პარაზიტი სოკოა, იწვევს ფესვებისა და ხის ტანის (ძირში) სიდამპლეს.[2] გავრცელებულია საქართველოს ყველა რეგიონში. თუშურად ეწოდება ჯღიბლა.[3]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 ნახუცრიშვილი ივ., საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. არჩ. ღიბრაძე, გვ. 54, გამომც. „ბუნება პრინტი“ და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, თბ., 2006. ISBN 99940-856-1-1.
  2. 2.0 2.1 2.2 Гарибова Л. В. ГРИБ-БАРАН // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М., 2007. — стр. 736.
  3. 3.0 3.1 Sparassis crispa (Wulfen) Fr.. საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია. fungi.biodiversity-georgia.net. ციტირების თარიღი: 3 ნოემბერი, 2020.