შინაარსზე გადასვლა

ტურინის მეფეთა სია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია

ტურინის მეფეთა სია, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტურინის სამეფო კანონი — ეგვიპტური იერატიკული პაპირუსი, რომელიც ფარაონ რამსეს II-ის მმართველობიდან თარიღდება. ინახება ეგვიპტურ მუზეუმში, ტურინში.[1] პაპირუსი, ეგვიპტელების მიერ შედგენილი ყველაზე ვრცელი მეფეთა სიაა და რამსეს II-ის მმართველობამდე პერიოდის ქრონოლოგიის უმეტესობის საფუძველს წარმოადგენს.

ტურინის მეფეთა სიის ნახაზი

შექმნა და გამოყენება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაპირუსი რამსეს II-ის მმართველობიდან თარიღდება, ახალი სამეფოს შუა პერიოდის ან მე-19 დინასტიის განმავლობაში. სიის დასაწყისი და დასასრული, ჩვენამდე მოღწეული არ არის — არ გააჩნია შესავალი და არ გრძელდება მე-19 დინასტიის შემდეგ. ამგვარად, მის შექმნის თარიღად მიჩნეულია ნებისმიერი შემდგომი დრო რამსეს II-ის მმართველობიდან მე-20 დინასტიამდე.

პაპირუსში მოცემულია მმართველთა სახელები და მმართველობის ხანგრძლივობა წლების, თვეების ან დღეების მიხედვით. ზოგიერთ შემთხვევაში, მმართველები დაჯგუფებულნი არიან ოჯახების მიხედვით, რაც თითქმის ზუსტად ემთხვევა მანეთონის წიგნში მოხსენიებულ დინასტიებს. სია მოიცავს მცირეხნიანი ან იმ მმართველების სახელებს, რომლებიც მართავდნენ მცირე ტერიტორიებს და არ მოიხსენიებიან სხვა წყაროებში.

მიჩნეულია, რომ სია მოიცავს მე-15 დინასტიის მმართველებსაც — ჰიქსოსებს, რომლებიც მართავდნენ ქვემო ეგვიპტეს და ნილოსის დელტას. მათ არ გააჩნდათ კარტუშები, რის გამოც, მათ სახელებს დამატებული აქვთ იეროგლიფები იმის დასადასტურებლად, რომ ისინი უცხოელები იყვნენ (მიუხედავად იმისა, რომ მეფეთა სხვა სიები უცხოელ მმართველებს არ მოიცავენ).

აღმოჩენა და აღდგენა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაპირუსი 1820 წელს, ლუქსორში, იტალიელმა მოგზაურმა ბერნარდინო დროვეტიმ აღმოაჩინა. 1824 წელს, იგი ტურინის ეგვიპტურ მუზეუმს გადაეცა. იტალიამდე ტრანსპორტირებისას, ყუთი, რომელშიც იგი იყო მოთავსებული, გაიხსნა და მეფეთა სია მცირე შემადგენელ ნაწილებად დაიშალა. ჟან-ფრანსუა შამპოლიონმა, დაათვალიერა იგი და მხოლოდ შედარებით დიდი ნაწილების გაშიფვრა შეძლო, რომელიც სამეფო სახელებს მოიცავდა და სიის უკეთ აღსაქმელად და მასზე კვლევების ჩასატარებლად, რეკონსტრუქცია შექმნა.

საქსმა მკვლევარმა გუსტავ ზეიფარტმა, გამოიკვლია პაპირუსის ფრაგმენტები და მათ ბოჭკოებზე დაყრდნობით, შედარებით სრული რეკონსტრუქცია შექმნა, თუმცა, ვერ დაადგინა იერატიკული სიმბოლოების არსი. ფრაგმენტებზე, შემდგომი სამუშაოები მიუნხენელმა ეგვიპტოლოგმა ჰანს-პიტერ-ლოტმა ჩაატარა, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა ზეიფარტის რეკონსტრუქციის განმტკიცებაში.

1997 წელს, გამოჩენილმა ეგვიპტოლოგმა კიმ რაიოლტმა გამოაქვეყნა სიის ახალი და გაუმჯობესებული ინტერპრეტაცია საკუთარ წიგნში — „პოლიტიკური მდგომარეობა ეგვიპტეში, მეორე გარდამავალი პერიოდის განმავლობაში“. ეგვიპტოლოგმა დონალდ რედფორდმა, შეისწავლა პაპირუსი და აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სიაში მოცემული სახელები შეესაბამება სხვა დოკუმენტებს, არსებობს გარკვეული შეუსაბამობები, რაც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს დოკუმენტის ქრონოლოგიურ სიზუსტეს.

პაპირუსის დაახლოებით 50% დაკარგულია. მისი ამაჟამინდელი სიგრძე 1.7 მეტრია, სიგანე — 0.41 მ და დაყოფილია 160 ფრაგმენტად. 2009 წელს, ტურინის ეგვიპტური მუზეუმის სარდაფში, აღმოჩენილ იქნა საკმაოდ კარგ მდგომარეობაში მყოფი უცნობი ფრაგმენტები.[2]

პაპირუსის შინაარსი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაპირუსი დაყოფილია 11 სვეტად. სიის დაზიანების გამო, ზოგიერთი მმართველის სახელები და თანამდებობები კვლავ სადავოა.

  • სვეტი 1 — ძველი ეგვიპტის ღმერთები
  • სვეტი 2 — მწკრივი 1-10 (სულები და მითური მეფეები)
  • სვეტი 2 — მწკრივი 11-25 (დინასტიები 1-2)
  • სვეტი 3 — მწკრივი 1-25 (დინასტიები 2-5)
  • სვეტი 4 — მწკრივი 1-26 (დინასტიები 6-8/9/10)
  • სვეტი 5 — მწკრივი 12-25 (დინასტიები 11-12)
  • სვეტი 6 — მწკრივი 1-2 (დინასტიები 12-13)
  • სვეტი 7 — მწკრივი 1-23 (დინასტია 13)
  • სვეტი 8 — მწკრივი 1-27 (დინასტია 13-14)
  • სვეტი 9 — მწკრივი 1-30 (დინასტია 14)
  • სვეტი 10 — მწკრივი 1-30 (დინასტიები 14-15)
  • სვეტი 11 — მწკრივი 1-17 (დინასტიები 16-17)
იეროგლიფებად ნათარგმნი პაპირუსი
მეორე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
11მენესიMenimni<-Y5:N35-M17->
12ჰორ აჰაTetittij<-X1:X1-M17-Z4->
13ჯერიIti, Itaiti<-M17-X1-//-G7->
15ჯეტიItuiitjwi<-//-G4#12-M17->
16დენიQentiqntj<-Aa8:X1*Z4->
17ანეჯიბიMerbiapenmr-biA-pn<-U7:D21-U17-Q3:N35-//->
18სემერხეტიSemsemsmsm<-S29-G17-S29-G17->
19კაა(Qe)behqbH<-//-D58-V28-G7->
20ჰოტეპსეხემუიBaunetjerbAw-nTr<-//-G30-R4:Q3-G7->
21რანებიKakaukA-kAw<-//-E2-D52:Z1*Z1*Z1-G7->
22ნინეჩერიBanetjerbA-nTr<-//-R8-D21:N35-G7->
23ვენეგი..s..s<-//-//-S29-G7->
24სენედიSened..snDi<-G54-//->
25ნეფერკარა INeferkanfr-kA<-O29-D28-Z1->
მესამე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
2ნეფერკასოკარიNeferkasokarnfr-kA-skr<-F35-D28-Z1-O34:V31:D21-Z5-G7->
3ხასეხემუიBebtibbtj<-D58-D58-N21-G7->
4სანახტიNebkanbkA<-V30-D28-Z1->
5ჯოსერიDjoser..itDsr..it<-D45:D21-M17-.:X1#12-G7->
6სეხემხეტიDjosertiDsrti<-D45:D21-X1:Z4-G7->
7ხაბაHudjefaHwDfA<-O34-I10-S29->
8ჰუნიHuniHwni<-V28-Z5-A25-//-G7->
9სნეფრუSenefersnfr<-S29-F35-I9:D21-G7->
10ხეოფსი//-//
11ჯედეფრე<-//-//-G7->
12ხეფრენი..kha....xa..<-//-N28-D36-//-G7->
13უცნობია<-//-//-G7->
14მენკაურა<-//-//-G7->
15შეპსესკაფი<-//-//-G7->
16უცნობია
17უსერკაფი..kaf..kAf<-//-//-D28:I9-G7->
18საჰურა
19ნეფერირკარა კაკაი
20შეპსესკარა
21ნეფერეფრა
22ნიუსერა
23მენკაუჰორიMenkahormn-kA-HrG5-<-G7-Y5:N35-D28-Z1-G7->
24ჯედკარა ისესიDjedDd<-R11-R11->
25უნისიUniswnis<-E34:N35-M17-S29->
მეოთხე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1ტეტი
2უსერკარა
3პეპი I
4მერენრა I
5პეპი II
6მერენრა II
7ნეჩერიკარაNeitiqertyntiqrti<-N35:X1*Z5-M17-N29-D21:X1*Z4-G7->
8ლაკუნა
9ნეფერკაNeferkanfr-kA<-F35-D28-Z1-G7->
10ნეფერკარა IINefernfr<-F35-I9:D21-G7->
11კაკაურა იბიIbiibi<-M17-D58-E8->
12უცნობია
13უცნობია
18უცნობია
19უცნობია
20ნეფერკარა VIINeferkarenfr-kA-ra<-N5-F35-D28-Z1-G7#12->
21ნებკაურა-ხეთიKhetyXti<-F32:X1-A50-M17-M17-G7->
22სეტუტიSenenh..snnh..<-S29-M22-M22-N35:N35-A53-.:O4-//>
23უცნობია
24მერ..Mer..mrr..<-U7:D21-//->
25შედ..Shed..Sd..<-F30:D46#24-//->
26ჰ..H..H..<-V28-//->
მეხუთე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1უცნობია
2უცნობია
3უცნობია
4უცნობია
5უცნობია
6უცნობია
7უცნობია
8უცნობია
9უცნობია
12მენტუჰოტეპ IWah..wAH..<-V28#1234-//->
13ინტეფ I
14ინტეფ II..n....n..<-//-N35-//->
15ინტეფ III
16მენტუჰოტეპ IINebhepetrenb-hpt-ra<-N5:V30-P8->
17მენტუჰოტეპ IIISeankhkares-anx-kA-ra<-S29#34-S34#34-N35:Aa1-D28#34->
20ამენემჰეტ I..pib....p-ib..<-//-.:Q3-.:F34-.:Z1-G7->
21სენუსერტ I..ka....kA..<-//-D28-Z1->
22ამენემჰეტ II
23სენუსერტ II
24სენუსერტ III
25ამენემჰეტ III
მეექვსე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1ამენემჰეტ IVMaakheruremAa-xrw-ra<-N5-U5:D36-P8-V1-A2->
2ნეფრუსებეკიSobeknefrure..nfrw-ra
5უგაფი ან სობეხოტეპ IKhutawirexwt-Awi-ra<-N5-D43:N17:N17#1234->
6სონბეფიSekhemkaresxm-kA-ra<-N5#123-Y8#1234-D28#1234-Z1->
7ამენემჰეტ VAmenemhat..reimn-m-HAtN5-Y5:.#34-G17-F4:X1*Z1-G7
8ჰოტეპიბრაSehetepibresHtp-ib-raN5-S29-R4:X1*Q3-F34
9იუფნიIufeniiwfnii-Z7-f-n:A1
10ამენემჰეტ VISeankhibres-anx-ib-rara-s-anx-ib
11სემენკარა ნებნუნიSemenkaresmn-kA-rara-s-mn:n-kA
12სეჰეტეპიბრაSehetepibresHtp-ib-raN5-s-R4:t*p-ib-Z1
13სევაჯკარე ISewadjkareswAD-kA-rara-s-wAD-kA
14ნეჯემიბრაNedjemibrenDm-ib-rara-nDm-m-mDAt-ib
15სობეხოტეპ IISebek..p..resbk-(Htp)-ra//-N5-I4-//
16რენსენებიRensenebrn..nbwr:n-A2-//-n:b-Y1
17ჰორიAutibreAwt-ib-rara-Aw-Z7:t-Y1:Z2-ib-Z1
18ამენემჰატ VIISedjefakaresDfa-kA-rara-s-D:f-A-//-kA
19სობეხოტეპ IAmenemhatsebekhotepimn-m-hAt-sbk-HtpM17-Y5:N35-G17-F4:X1-I4-R4:X1-Q3
20ხენჯერიUser..re ..djerwsr..ra..nDrN5-F12-//-Z1-N5:N35-M36:D21
21აიმირამეშაუ..kare..kA-ra<-N5-//-D28-G7->
22ინტეფ IV..re..ra//-D28-Z1-G7-W25:N35-X1:I9-G7
23სეთ მერიბრა..ibre..seth..ib-ra..stXN5-Y8-//-I5-Htp:t-p
25ნეფერჰოტეპ IKhamaatreneferhotepxa..ra..nfr-HtpN5-N28:D36:Y1-//-F35-R4:X1-Q3
26სიჰატორი(Re)SahathorsA-Hwt-Hr<-N5-O6-X1:O1-G5-G7-G38-Z1-G7->
27სობეხოტეპ IVKhaneferre-Sobekhotepxa-nfr-ra-sbk-Htp<-N5-N28:D36-Y1-F35-I3-R4:X1-Q3->
მეშვიდე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1სობეხოტეპ VIKhaheteprehotepxa-Htp-ra-HtpN5-N28:D36*Y1-R4:X1-Q3-G7
2ვაჰიბრა იბიაუWahibreibiauwAH-ib-ra-ibiawra-wAH-H-Y1-ib-Z1-i-a:mw-A24-ib-Z1
3მერნოფერა აიბიMerneferremr-nfr-raN5-U7:D21-F35
4მერჰოტეპრე ინიMerhetepremr-Htp-raN5-U6-R4:X1*Q3
5სანხენრა სევაჯტუSeankhenresewadjtus-anx-n-ra-swDtwira-s-anx-n:x-n-s-wAD-t-Z7
6მერსეხემრა ინედიMersekhemre Inedmr-sxm-ra-indra-U7:r-sxm-Z1-i-in:n-d:wr
7სევაჯკარე ჰორიSewadjkare HoriswAD-kA-ra-HriN5-S29-M13-S28-Z1-G7-G5-M17
8სობეხოტეპ VIIMerkawre Sobek..mr-kAw-ra-sbk..N5-U7:D21-Z1-D28-Z1-//-I3-//
9უცნობია
10უცნობია
11უცნობია
12უცნობია
13დედუმოს II..mosei-m-s-s//-F31-S29-Z5
14იბი..maat..re Ibi..mAat-ra-ibi<-N5-//-X1-H6->-G7-M17-E8-M17-A1
15ჰორWebenre Hor..wbn-Hr<-N5-//-G43-D58-N35:N5->-G7-G5
16სე..კარიSe..kares..kA-raN5-S29-//-D28-Z1-G7
17სანხპტაჰი..enre..enraN5-//-Y1:N35
18უცნობია
19უცნობია
20სეხაენრა??<-//-Y1:.#34-G7->
21უცნობია
22მერხეპერაMerkheperremr-xpr-raN5-U7:D21-L1
23მერკარაMerka..mr..kA..//-U7:.#234-D28-Z1
მერვე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1ნეჰესიNehesynḥsiG21-V28-S29-Z4-T14
2ხატურაKhatyrexa.ti-raN5-N28:D36*Y1-U33-Z4
3ნებფაუტრაNebfaurenb-fAw-t-raN5-V30:I9-F40-Z7:X1-Y1:Z2
4სეჰებრაSehabresHb-raN5-S29-V28-b-W3:N5
5მერჯეფარაMerdjefaremr-DfA-raN5-U7:D21-G42-G41:G37
6სევაჯკარა IIISewadjkareswAD-kA-raN5-S29-M13-D28-Z1
7ნებჯეფარაNeb("erased")renb-DfA-raN5-N5:V30-I10:I9-G42-Z7-G41:G37
8ვებენრაWebenrewbn-raN5-Z7-D58-N35:N5-G7
9უცნობია
10..რე("erased")re..ra..dfAN5-//-G41:G37
11..ვებენრა..wbn..ra//-D58#3-N35:N5-G7
12აუტიბრაAutibreAw-t-ib-raN5-F40-Z7:X1-Y1:Z2-F34-Z1
13ჰერიბრაHeribrehr-ib-raN5-O4-D21:Y1-F34-Z1
14ნებსენრაNebsenranb-sn-raN5-V30-S29-N35:Z2
15უცნობია
16სეხეფერენრაSekheperenres-xpr-n-raN5-S29-L1-D21:N35
17ჯედხერურაDjedkherureDd-xrw-raN5-R11-G7-P8-Z7
18სეანხიბრაSeankhibres-anx-ib-raN5-S29-S34-N35:Aa1-F34-Z1
19კანეფერტემრა(Ka)nefertemrekA-nfr-tm-raN5-F35-X1:U15-//-G7
20სეხემ..რაSekhem..resxm..raN5-S42-G17-//
21კაკემურაKa..kemurekA..kmw-raN5-D28-D52:E1-//-I6-Z7:X1-E1
22ნეფერიბრაNeferib..renfr-ib-raN5-F35-F34-//
23ი..რაI..rei..raN5-M17-A2-//
24ხა..რაKha..rexa..raN5-N28:D36*Y1-//
25აკარაAakareaA-kA-raN5-O29v-D28-//
26სემენ..რაSemen..resmn..raN5-S29-Y5:N35-//
27ჯედ..რაDjed..reDd..ra<-N5-R11-R11-//
მეცხრე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1უცნობიაN5-//
2უცნობია
3უცნობია
4უცნობია
5უცნობიაN5-//
6უცნობიაN5-//
7სენეფერ..რაSenefer..res-nfr..raN5-S29-F35-//
8მენ..რაMen(ib)..remn-ib..raN5-Y5:N35-ib*Z1#1234
9ჯედ..Djed..Dd..R11*R11#34-//
10უცნობია
11უცნობია
12უცნობია
13უცნობია
14ინენეკიInenekin-n-kM17-K1:N35:V31A-//
15ინებიInebinbiM17-A1-V30-//
16აპეპიIp..ip..M17-A1-Q3-//
17ჰაბიHabhbiM17-O4-G1-D58
18საSasAG39-Z1
19ჰეპუHepuHpwAa5:Q3-Z7-E1
20შემსუShemsuSmswT18-S29-Z7-D54
21მენიMenimniY5:N35-M17-//
22ვერკა..werqa..wr-qAiG36:D21-N29-A28
23უცნობია
24უცნობია
25..კა..ka..kA..<-//-A2-D28-Z1->
26..კა..ka..kA..<-//-D28-Z1->
27უცნობია....<-//-Z1-G7->
28..რენ..ჰეპუ..ren..hepu....rn-Hpw..<-//-D21:N35->-G7-Aa5:Q3-Z7-Y1
29ანატიAnatiin-nti<-//-D28-Z1-G7->-G7-V30:N35-N35:G1-U33-M17-D54
30ბებნუმი..ka.. Bebnem..kA..bbnm<-//-D28-Z1-G7->-G7-D58-D58-N35:Z2-G17-D54
31უცნობია..
მეათე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1ი..I..iwf..M17-//
2სეტი IISethstH..<-C7-G7-//->
3სუნუ..Sunu..swnw<-T11-W24-Z7-//->
4ჰორ..Hor..ḥr..<-G5-G7://-//-[მკვდარი ბმული]>
5უცნობია
6უცნობია
7ნიბ..Nib..nib..<-D35-M17-D58-E8-N35A#24-/->
8მერ..ენ..Mer..en..mr..n..<-U6://-N35[მკვდარი ბმული]://-G7- დაარქივებული 2017-02-20 საიტზე Wayback Machine. >
9პენენსეტენსეპეტიPenensetensepetpnnstt-n-sptQ3:N35:N35-S29-K3:X1*X1-N35-S29-Q3:X1
10ხერეთებშეპესუKherethebshepesuxrt-Hb-Spsw<-T28:D21-W3:X1*B1-Z3A-A50-Z3A-//->
11ხუტ..ჰემეტიKhut..hemetxw..Hmt..<-Aa1:D43-Z7-//-N42:X1-B1-//->
12უცნობია
15სემქენი?
16აპერანატი?
17საკირჰერი
18ხიანი
19აპეპი
20ხამუდიKhamudixA-mdw-ixA-A-m-Z7-d:y-T14
23უცნობია
24უცნობია
25ზეკეტ..Zeket..skt..<-O34:V31:X1*Z5-//-Z1-G7-//->
26არ..Ar..Ar..<-D36:D21-//->
27უცნობია
28უცნობია
29..ნია....nia....niA..//-G7-N35-M17-G1-//
მეთერთმეტე სვეტი
მწკრივისახელისიაში მოცემული სახელიტრანსლიტერაციაManuel de Codage
1ჯეჰუტიSekhem..resxm..ra<-N5-S42-Z1-//->
2სობეხოტეპ VIIISekhem..resxm..ra<-N5-S42-Z1-G7-//->
3ნეფერჰოტეპ IIISekhemre S..sxm-ra-s..<-N5-S42-Z1-G7-S29-//->
4ნებერეაუ ISewadjenre..swAD-n-ra..<-N5-S29-M13-N35:.#234-//->
5ნებერეაუ IINebiriaurenb-iri-Aw-ra#b-<-N5-V30-M17-D21:Z4-F40-Z7-Y1:Z2->#e
6ნებერტეაუNebiretaurenb-iri-Awt-ra#b-<-N5-V30-M17-D21:Z4-X1:.-F40-Z7-Y1:Z2->#e
7სემენრაSemenresmn-ra#b-<-N5-S29-Y5:N35-U32-Y1:.*Z1->#e
8ბებიანხიSeuserre..s-wsr-ra..#b-<-N5-S29-F12-S29-D21:D36->#e
9სეხემრე შედვასტიSekhemre Shedwasetsxm-ra-Sd-wAst<-N5-S42-F30:D46-A24-R19-X1:O49-G7->
10უცნობია
11უცნობია
12უცნობია
13უცნობია
14უცნობია
16უსერ..რაUser..rewsr..ra<-N5-F12-D21:.#1234-//->
17უსერ..User..wsr..<-F12#3-//->
  • Alan Gardiner, editor. Royal Canon of Turin. Griffith Institute, 1959. (Reprint 1988. ISBN 0-900416-48-3)
  • Beckerath, Jürgen von. “Some remarks on Helck's 'Anmerkungen zum Turiner Konigspapyrus‘.“ Journal of Egyptian Archaeology 81, (1995): 225-227.
  • Beckerath, Jürgen von. “The Date of the End of the Old Kingdom of Egypt.” Journal of Near Eastern Studies 21, no. 2 (April 1962): 140-147.
  • Bennett, Chris. “A Genealogical Chronology of the Seventeenth Dynasty.” Journal of the American Research Center in Egypt 39, (2002): 123-155.
  • George Adam Smith, "Chaldean Account of Genesis" (Whittingham & Wilkins, London, 1872) (Reprint 2005. Adamant Media Corporation, ISBN 1-4021-8590-1) p290 Contains a different translation of the Turin Papyrus in a chart about "dynasty of gods".
  • Kenneth A. Kitchen "King Lists" The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. Ed. Donald B. Redford. Copyright © 2001, 2005 by Oxford University Press, Inc.. The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt. Oxford University Press.
  • K. Ryholt, The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period. Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997. ISBN 87-7289-421-0.
  • K. Ryholt, ‘The Turin King-List’, Ägypten und Levante 14, 2004, pp. 135–155. This is a detailed description of the king-list, the information it provides, and its sources.
  • Málek, Jaromír. “The Original Version of the Royal Canon of Turin.” Journal of Egyptian Archaeology 68, (1982): 93-106.
  • Spalinger, Anthony. “Review of: ‘The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c. 1800-1550 B. C.’ by K.S.B. Ryholt.” Journal of Near Eastern Studies 60, no. 4 (October 2001): 296-300.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. Museo Egizio homepage. ციტირების თარიღი: 20 December 2010. (იტალიური) (ინგლისური)
  2. wayback machine: (in Italian)