ფეიხოა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ფეიხოა
ფეიხოას ნაყოფი
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო: მცენარეები
ოჯახი: მირტისებრნი
გვარი: ფეიხოა
ლათინური სახელი
Acca sellowiana

Wikispecies-logo.svg
სისტემატიკა
ვიკისახეობებში

Commons-logo.svg
სურათები
ვიკისაწყობში


ფეიხოა (ან ფეიხუა, Feijoa sellowiana, სინ. Acca sellowiana), ასევე ცნობილი როგორც ანანას-გუავა— მარადმწვანე ბუჩქოვანი მცენარეების გვარი მირტისებრთა ოჯახისა. სამხრეთ ამერიკის სუბტროპიკულ რაიონებში ცნობილია 3 სახეობა. მათგან კულკტურაშია ერთი — Feijoa sellowiana. დასავლეთ საქართველოში შემოიტანეს 1900 წელს, პირველი პლანტაცია გაშენდა 1915—1916 წლებს ბათუმსა და სოხუმის ბოტანიკურ ბაღებში.

მცირე ტანის ხე, სიმაღლით 1-7 მ., წარმოშობით სამხრეთ ბრაზილიის, ნაწილობრივ კოლუმბიის, ურუგვაისა და ჩრდილოეთ არგენტინის მთიანი ადგილებიდან. ასევე ხარობს კავკასიის დასავლეთ სუბტროპიკულ ნაწილში და რუსეთის სამხრეთში — კრასნოდარის მხარეში, ასევე ყირიმსა და აზერბაიჯანში.

ბუჩქი სიმაღლით 3 აღწევს, აქვს გადაშლილი, ხშირი ვარჯი. ფოთლები მოპირისპირედაა განლაგებული, ყვავილი ერთეულია, უბისა, დაწყვილებული ან თანაყვავილედად შეკრებილი, ორსქესიანი. ფეიხოას მწიფე ნაყოფი მუქი მწვანეა, კენკრა, რბილია და მარწყვისა და ანანასის არომატი აქვს. ნაყოფი მდიდარია იოდით (მწიფე ნაყოფის 100 გრამში დაახლოებით 8-35 მგ იოდია) რითაც ყველაზე ძვირფასია ადამიანისთვის. რბილობი მკვრივია, წვნიანი, მომჟავო-ტკბილი მკვრივია, წვნიანი, მომჟავო-ტკბილი, მწიფდება ოქტომბერ-ნოემბერში, იყენებენ ნედლად და გადამუშავებულა (მურაბა, ღვინო და სხვა).

იოდის დღიური ნორმაა: 40 µg ჩვილებისთვის, 50 µg 6-12 თვის ბავშვებისთვის, 60-100 µg 1-10 წლის ბავშვებისთვის, და 150 µg მოზარდებისთვის და მოზრდილებისთვის.

პირველად ფეიხოა ევროპელებმა ბრაზილიაში აღმოაჩინეს XIX საუკუნეში. სახელი პირველაღმომჩენის პატივსაცემად შეარქვეს, ბუნების ისტორიის მუზეუმის დირექტორი ჟუან და სილვა ფეიხოსი.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: