პროლეტარიატის დიქტატურა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
Red flag II.svg კომუნიზმი Red star.svg
ძირითადი ცნებები

კოლექტივიზი ანტიკაპიტალიზმი ანტიიმპერიალიზმი მუშათა თვითმმართველობა პირდაპირი დემოკრატია კლასობრივი ბრძოლა მსოფლიო რევოლუცია პროლეტარიატის დიქტატურა გეგმიური ეკონომიკა პროლეტარული ინტერნაციონალიზმი

ცნობილი მოღვაწეები

ტომას მორი ტომაზო კამპანელა გრაკხ ბაბეფი რობერტ ოუენი ვილჰელმ ვაიტლინგი ალექსანდრე გერცენი კარლ მარქსი ფრიდრიხ ენგელსი ელიზე რეკლიუ პეტრე კროპოტკინი ერიკო მალატესტა როზა ლუქსემბურგი კლარა ცეტკინი ვლადიმერ ლენინი ალექსანდრ ბერკმანი ემა გოლდმანი ბარტოლომეო ვანცეტი ლევ ტროცკი ნესტორ მახნო ალექსანდრა კოლონტაი ანტონიო გრამში იოსებ სტალინი ბუენავენტურა დურუტი ანტონ პანეკუკი ხო ში მინი მაო ძედუნი იოსიპ ბროზ ტიტო ალბერ კამიუ ჰერბერტ მარკუზე ჟან-პოლ სარტრი ენვერ ხოჯა სიმონ დე ბოვუარი ჩე გევარა პიერ პაოლო პაზოლინი კიმ ირ სენი კორნელიუს კასტორიადისი გი დებორი მიურეი ბუკჩინი ფიდელ კასტრო სუბკომანდანტე მარკოსი

მოქმედი კომუნისტური პარტიები და მოძრაობები

კომუნისტური პარტიები

მიმდინარეობები

უტოპიური სოციალიზმი მარქსიზმი ევროკომუნიზმი ანარქო-კომუნიზმი ქრისტიანული სამხედრო პირველყოფილი


პროლეტარიატის დიქტატურამარქისიტული ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს გარდამავალ ფაზას კაპიტალიზმის კოლაფსსა და კომუნიზმის დამყარებას შორის, რომლის დროსაც პოლიტიკურ ძალაუფლებას ხელში იგდებს პროლეტარიატი. [1] კარლ მარქსი თვლიდა, რომ კლასობრივი ბრძოლის შედეგი იქნებოდა პროლეტარული რევოლუცია კაპიტალიზმის წინააღმდეგ და უკლასო საზოგადოების დამყარება. შუალედურ პერიოდში ძალაუფლებას ხელში ჩაიგდებს პროლეტარიატი, ხოლო მმართველობის ფორმა იქნება დიქტატურა. მარქსის თქმით, პროლეტარიატის დიქტატურა არის ჭეშმარიტი დემოკრატიის ერთადერთი სახე, რადგან ამ დროს ძალაუფლება გადადის მოსახლეობის უმრავლესობის ხელში, როდესაც კაპიტალისტური წყობისას ძალაუფლება უმცირესობის — ბურჟუაზიის ხელშია (რასაც მარქსი ბურჟუაზიის დიქტატურას უწოდებდა). მან ასევე ივარაუდა, რომ ეს პროცესები წარიმართება მხოლოდ მაშინ, როდესაც პროლეტარიატი მოსახლეობის უმრავლესობაში მოექცევა.

პრაქტიკაში პროლეტარიატის დიქტატურა პირველად დამყარდა რუსეთში 1917 წლის რევოლუციათა სერიის შემდეგ ხელისუფლებაში კომუნისტური პარტიის მოსვლის გზით. ეს პერიოდი რუსეთის ისტორიაში ცნობილია წითელი ტერორის სახელით.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]