ნიყვი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ნიყვი
Amanita caesarea.JPG
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:  სოკოები
განყოფილება:  ბაზიდიუმიანი სოკოები
კლასი:  აგარიკომიცეტები
რიგი:  ფირფიტოვანნი
ოჯახი:  ამანიტასებრნი
გვარი:  ამანიტა
სახეობა:  ნიყვი
ლათინური სახელი
Amanita caesarea
დაცვის სტატუსი
Status iucn3.1 LC ka.svgსაჭიროებს ზრუნვას
ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ
IUCN 3.1 Least Concern : 125433663

ნიყვი, სოკოწითელა (ლათ. Amanita caesarea) — ქუდიანი სოკო ამანიტასებრნთა ოჯახისა. მისი ქუდის დიამეტრი 20 სმ აღწევს, ნახევარსფეროსებრია, მოწითალო-ნარინჯისფერი, შემდეგ — გაშლილი, ზედაპირზე ახასიათებს თეთრი, დიდი ფიფქები, რომლებიც ჩქარა ქრება და უმეტესად ქუდი ტიტველი რჩება, კიდეები ზოლიანია, მოწითალო-ნარინჯისფერი. ფირფიტები მოყვითალოა, ფეხზე მოყვითალო არშია აქვს, ძირში კი — თეთრი ტოპრაკისებრი წარმონაქმნი.

ჩვენში მხოლოდ დასავლეთ საქართველოს წიფლნარსა და მუხნარში იზრდება, ზაფხულსა და შემოდგომის დასაწყისში. საუკეთესო საჭმელი სოკოა, იხმარება მხოლოდ ახალი (მოხრაკული ან შემწვარი).

ნიყვი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში, მას დიდი სიამოვნებით მიირთმევდნენ რომის იმპერატორები, საიდანაც მოდის მისი ლათინური სახელწოდება. არსებობს ვარაუდი, რომ რომის იმპერატორი კლავდიუსი (I საუკუნე) მოწამლა ცოლმა — აგრიპინამ (მომავალი იმპერატორის ნერონის დედამ), რომელმაც ნიყვთან ერთად შხამა-სოკოც შეაპარა „საყვარელ“ მეუღლეს.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]