ვისკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ჭიქა ვისკით.

ვისკი (ინგლ. whisky ან whiskey)[1] — ძლიერ ალკოჰოლიანი, არომატული შოტლანდიურ-ირლანდიური ტრადიციული სასმელი, რომელიც მარცვლეულის (ქერი, სიმინდი, ჭვავი), წყლისა და საფუარისგან მზადდება. მარცვლეულისაგან ან ალაოსაგან მიღებული სპირტი, დაძველების და არომატის მიღების მიზნად, ინახება ამერიკულ და ევროპულ მუხის კასრებში, რომლებშიც ადრე ძველდებოდა ამერიკული ბურბონი ან ევროპული ჰერესი. არსებობს ვისკის რამდენიმე სახეობა: ერთ-ალაოიანი (კლასიკური შოტლანდოური) ანუ single malt, შერეულ ალაოიანი ანუ vatted-blended malt, მარცვლეულის ანუ grain (ყველაზე უხარისხო), შერეული ანუ blended (რომლებშიც 90 % წილი არის მარცვლეულის ვისკის სპირტები ხოლო მცირე დოზით ალაოიანი), ერთი კასრიდან ჩამოსხმული ანუ single cask, და კასრის ალკოჰოლის სიმძაფრის ანუ cask strength (რომელშიც ალკოჰოლის კონცენტრაცია 70 %-მდეც კი აღწევს). მათ შორის ყველაზე ხარისხიანია ალაოიანი ანუ malt კატეგორიის ვისკები მაგალითად: Macallan, Glendfidich და ა. შ. ხოლო ყველაზე გავრცელებული კი შერეული ანუ blended ვისკებია (დაბალი ფასის გამო), როგორებიცაა grants, Ballantine's, Johnnie Walker Red J&b და ა. შ. მაგრამ არსებობს ასევე მაღალი ხარისხის, დაძველებული შერეული (BLENDED) ვისკებიც, რომელშიც არის ალაოიანი ვისკის სპირტის მაღალი კონცენტრაცია. მაგალითად: Chivas Regal 18-25 Year Old, Johnnie Walker GOLD-GREEN-BLU, ISLAY MIST და ა. შ.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

როგორც იუწყებიან, თავდაპირველად დისტილაციის დანადგარი შოტლანდიაში შეიტანეს ქრისტიანმა ჯვაროსნებმა, რის შემდეგადაც შოტლანდიელი ბერები მონასტრებში მას გამოიყენებდნენ სამკურნალო საშუალებად. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ის ისეთი პოპულარული სასმელი გახდა, რომ მას შოტლანდიელებმა დაარქვეს სიცოცხლის წყალი ანუ uisge beatha (კელტურად). მალევე ეგ სახელწოდება გამოთქმის სირთულის გამო, ინგლისელმა დამპყრობლებმა შეცვალეს, და დაარქვეს Whisky. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ამ სასმელის ისტორიას გააჩნია ირლანდიური ვერსიაც. დღესდღეობით შოტლანდიაში, არის 90-მდე ვისკის მწარმოებელი კომპანია, ხოლო ირლანდია ამ მხრივ ბევრად ჩამორჩება შოტლანდიას და ის მსოფლიო ბაზარზე 3 ძირითადი მწარმოებლით ფიგურირებს. ასევე დადასტურებულია, რომ პირველი ოფიციალური და ლიცენზირებული ვისკის საწარმო, აღმოჩენილია ირლანდიაში 1608 წელს. ეს არის ყველასათვის ცნობილი Bushmills-ის საწარმო. არსებობს 2 მთავარი განსხვავება ირლანდიურ და შოტლანდიურ ვისკებს შორის: 1) შოტლანდიური ვისკი დისტილირდება 2 ჯერ, ხოლო ირლანდიური 3 ჯერ. 2) შოტლანდიური ვისკის წარწერაზე არის 6 ასო (WHISKY) ხოლო ირლანდიურზე 7 (WHISKEY) ასევე ამერიკულზე და კანადურზე (არის ასევე გარკვეული სხვაობები მარცვლის გაშრობის ტექნოლოგიაზე).

ვისკის წარმოება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

არსებობს 5 რეგიონი შოტლანდიაში, სადაც განლაგებულია კომპანიები, რომლებიც აწარმოებენ ალაოიან სპირტებს. ამ საწარმოებში ხარისხი კონტროლდება უმაღლეს დონეზე, რაც არის გარანტი იმისა, რომ მომხმარებელი შეიძენს უმაღლესი კატეგორიის ნაწარმს. ეს რეგიონებია და კომანიებია:

  1. The Lowlands კომპანიები: Auchentoshan, Bladnoch, Glenkinchie, Eden Mill, Kingsbarns.
  2. Speyside კომპანიები: Aberlour, Balvenie, Cardhu, Cragganmore, Dalwhinnie, Glenfarclas, Glenglassaugh, Glenfiddich, Speyburn, The Macallan, The Glenlivet, Glenrothes.
  3. The Highlands, რომელშიც ასევე შედის The Islands-ის (არ აგერიოთ ISLAY- ში, რომელიც ცალკე რეგიონად არის წარმოდგენილი) კომპანიები: Aberfeldy, Balblair, Ben Nevis, Dalmore, Glen Ord, Glenmorangie, Oban, Glendronach, Old Pulteney and Tomatin, Arran, Jura, Tobermory, Highland Park and Scapa, and Talisker.
  4. Campbeltown კომპანიები: Glen Scotia, Glengyle, Springbank.
  5. Islay. კომპანიები: Ardbeg, Bowmore, Bruichladdich, Bunnahabhain, Caol Ila, Kilchoman, Lagavulin, Laphroaig.

ამ რეგიონებიდან განსხვავებულად გამოყოფენ: The Highlands-ის დაქვემდებარებაში მყოფ, The Islands - ის კუნძულოვან და ასევე რეგიონი Islay-ის კუნძულის ვისკებს. ამ მიდამოებში ისხმება, ეგრეთ წოდებული შებოლილი ანუ Peated ვისკები. ისინი არიან გამორჩეულნი თავიანთი განსხვავებული არომატებით, რომლებიც მოიცავენ ზღვის მინერალების (იოდი და ა. შ), წყალმცენარეების და დაუვიწყარ კვამლის არომატს (მარცვლის ტორფზე გაშრობის შედეგად). ამ კატეგორიას მიეკუთვნება ვისკები: Ardbeg, Talisker, Bowmore, Lagavulin, Laphroaig, kilchoman, Arran, islay of Iura, Highland Park, Scapa, Caol Ila, Bruichladdich Bunnahabhain და Tobermory!

რეგიონები,სადაც აწარმოებენ ვისკის სპირტებს

ირლანდიას, შოტლანდიისაგან განსხვავებით გააჩნია მხოლოდ 12-მდე კომპანია, რომელიც აწარმოებს სპირტებს. ეს კომპანიებია:

  1. Alltech
  2. Blackwater
  3. Cooley
  4. Dingle
  5. The Echlinville
  6. Glendalough
  7. Kilbeggan
  8. New Midleton
  9. Old Bushmills Distillery
  10. Teeling Distillery
  11. Tullamore
  12. The Connacht Whiskey Company
Pot Still (სადისტილაციო დანადგარი)
მუხის კასრი,რომელშიც აძველებენ ვისკის

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Oxford English Dictionary, Second Edition: "In modern trade usage, Scotch whisky and Irish whiskey are thus distinguished in spelling; 'whisky' is the usual spelling in Britain and 'whiskey' that in the U.S."
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ვისკი&oldid=3375936“-დან