Electric Light Orchestra

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Electric Light Orchestra
ELO - Time Tour 81-82.jpg
Electric Light Orchestra-ს გამოსვლა 1981 წელს, ტურნე Time Tour
ბიოგრაფია
წარმოშობა ბირმინგემი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო
ჟანრ(ებ)ი სიმფონიური როკი, არტ-როკი, ჩელო-როკი, პროგრესული როკი, პოპ-როკი
აქტიური 1970–1983
1985–1986
2000–2001
2012
ლეიბლ(ებ)ი Harvest, Warner Bros., United Artists, Jet, Columbia, Epic, Legacy, Sony BMG
ასოციაციები ჯეფ ლინი, The Move, ELO Part II, The Orchestra, Traveling Wilburys, The Idle Race, ოლივია ნიუტონ-ჯონი, როუზი ველა, Black Sabbath
საიტი ოფიციალური საიტი
წევრები იხილეთ პერსონალი

Electric Light Orchestra (შემოკლებით ELO; იკითხება: [i’lektrik lait 'o:kistrə]) — ბირმინგემული წარმოშობის ბრიტანული როკ-ჯგუფი, რომელმაც 1971-1986 წლებში გამოსცა 11 სტუდიური ალბომი, აქედან უკანასკნელი, Zoom - 2001 წელს. ჯგუფი ჩამოყალიბდა როი ვუდისა და ჯეფ ლინის თაოსნობით, როდესაც მათ ისურვეს როკ და პოპ-სიმღერების კლასიკური ელემენტების თანხლებით შესრულება. პირველი ალბომის გამოცემის შემდეგ ვუდი ჯგუფიდან წავიდა და ლინი იქცა ყველა მომავალი ალბომის ორიგინალური კომპოზიციის არანჟირების ავტორად.

მიუხედავდ ბრიტანეთში ჯგუფის ადრეული სინგლების წარმატებისა, კოლექტივი უფრო პოპულარული იყო აშშ-ში, სადაც მას უწოდებდნენ „ინგლისელი ბიჭები დიდი ვიოლინოებით“.[1] მათ საკულტო სტატუსი შეიძინეს, მიუხედავად ბრიტანეთში მათ მიმართ უმნიშვნელო ინტერესისა. 1970-იანი წლების შუა პერიოდში ELO იქცა ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად კოლექტივად. 1972-1986 წლებში მათი 27 სინგლი მოხვდა ბრიტანეთისა და აშშ-ის ჩარტების საუკეთესო 40-ეულებში, აქედან 20 - ბრიტანეთის საუკეთესო ოცეულებში, ხოლო 15 - აშშ-ის 15 საუკეთესო ჰიტ-სინგლში. ჯგუფი აგრეთვე რეკორდსმენია ბილბორდის 40-უელში ჰიტების რაოდენობით, პირველ პოზიციაზე მოხვედრილი სინგლების გარეშე.[2][3]

ELO-ს კანადაში მიღებული აქვს 19, აშშ-ში - 21, ხოლო ბრიტანეთში 38 ჯილდო, ჩანაწერების გაყიდული რაოდენობის მიხედვით.[4][5] მსოფლიო მასტაბით, ჯგუფის აქტიურ პერიოდში, გაიყიდა 50-ზე მილიონი ჩანაწერი.[6]

ისტორია[რედაქტირება]

1960-იანი წლების დასასრულს ჯგუფ The Move-ის გიტარისტს, ვოკალისტსა და სიმღერების ავტორს როი ვუდს გაუჩნდა ახალი ჯგუფის შექმნის იდეა, სადაც ვიოლინოებითა და ჰორნებით მუსიკისათვის კლასიკური ელფერის შეძენას აპირებდა. ჯგუფის The Idle Race ლიდერი ჯეფ ლინი დაინტერესდა ამ იდეით. 1970 წელს, როდესაც კარლ უეინმა დასტოვა The Move, ლინმა მეორედ მიიღო ჯგუფში შემოერთების წინადადება ვუდისაგან იმ პირობით, რომ ისინი ახალ იდეას განახორციელებდნენ.

10538 Overture გახდა Electric Light Orchestra-ს პირველი კომპოზიცია. ახლადჩამოყალიბებული ჯგუფის დასაფინანსებლად The Move კიდევ ორ ალბომს უშვებს Electric Light Orchestra-ის პირველ და ამავე სახელწოდების ალბომზე მუშაობის პერიოდში. ეს ალბომი გამოვიდა 1971 წელს, ხოლო სიმღერა 10538 Overture ინგლისის ჰიტ-პარადების საუკეთესო ათეულის კენწეროში მოექცა. ამ წარმატების მიუხედავად მალე ვუდსა და ლინს შორის ურთიერთობა დაიძაბა მენეჯმენტთან არსებული პრობლემების გამო. მეორე ალბომის ჩაწერის პერიოდში ვუდმა დასტოვა ჯგუფი, თან წაიყვანა მევიოლინე ჰიუ მაკდაუელი (Hugh McDowell) და ჰორნისტი ბილ ჰანტი (Bill Hunt) და ჩამოაყალიბა ჯგუფი Wizzard. მუსიკალურ პრესაში გაჟღერდა მოსაზრება, რომ ჯგუფი იშლება, ვინაიდან მის სათავეში სწორედ ვუდი იდგა. ლინმა დაიცვა ჯგუფი დაშლისაგან. დასარტყმელ საკრავზე შემსრულებელ ბევ ბივანს (Bev Bevan) შეუერთდა რიჩარდ ტენდი (Richard Tandy), რომელიც სინთეზატორზე უკრავდა. ჯგუფის შემადგენლობაში გამოჩნდნენ ბას-გიტარისტი მაიკ დე ალბუკერკი (Mike de Albuquerque) და გიტარისტები მაიკ ედვარდსი (Mike Edwards) და კოლინ უოლკერი (Colin Walker), ხოლო უილფრედ გიბსონმა (Wilfred Gibson) შეცვალა სტივ ვუულამი (Steve Woolam), რომელიც ვიოლინოზე უკრავდა. 1972 წელს ჯგუფი თავისი განახლებული შემადგენლობით წარსდგა Reading Festival-ზე, ხოლო 1973 წელს გამოუშვა მეორე ალბომი სახელწოდებით ELO 2, სადაც შედიოდა ა.შ.შ. პირველი ჩარტ-ჰიტი Roll Over Beethoven.

მესამე ალბომის ჩაწერის პერიოდში გიბსონმა და უოლკერმა დატოვეს ჯგუფი, სამაგიეროდ ჩელისტის ამპლუაში შემოუერთდა მიკ კამინსკი (Mik Kaminski). ამავე დროს ედვარდსიც წავიდა ჯგუფიდან, ხოლო მაკდაუელი დაბრუნდა ELO-ში Wizzard-დან. საბოლოოდ კი 1973 წლის ბოლოსათვის როგორც იქნა გამოვიდა ალბომი On the Third Day.

მსოფლიო აღიარება[რედაქტირება]

ჯგუფის მეოთხე ალბომს ჰქვია Eldorado. ალბომის პირველი სინგლი Can’t Get It Out Of My Head გახდა მათი პირველი ჰიტი რომელიც მოხვდა ამერიკული ბილბორდის ტოპ-ათეულში, ხოლო Eldorado კი ჯგუფის პირველ ოქროს ალბომად იქცა. ამ ალბომის რელიზის შემდგომ ჯგუფს შეემატნენ ბას-გიტარისტი და ვოკალისტი კელი გროუქატი (Kelly Groucutt) და გიტარისტი და ჩელისტი მელვინ გეილი (Melvyn Gale), რომლებმაც შეცვალეს დე ალბუკერკი და ედვარდსი.

Face The Music გამოვიდა 1975 წელს, რომელშიც შედიოდნენ სინგლები Evil Woman და Strange Magic. ELO-ს დიდი წარმატება ხვდა წილად შეერთებულ შტატებში, მათ კონცერტებზე ხალხით ივსებოდნენ სტადიონები და საკონცერტო დარბაზები. თუმცა ბრიტანეთში ისინი ასეთი პოპულარობით ვერ სარგებლობდნენ, სანამ 1976 წელს არ გამოუშვეს რიგით მეექვსე ალბომი A New World Record, რომელმაც იმავე წელს დაიპყრო ტოპ-ათეულის მწვერვალი. ალბომში შედიოდნენ ისეთი ჰიტები, როგორებიცაა Livin' Thing, Telephone Line, Rockaria! და Do Ya, წინამორბედ ჯგუფ The Move-ის სიმღერების ახლებური გადამღერება. A New World Record იქცა მეორე პლატინის ალბომად.

შემდეგი ალბომი Out of the Blue, რომელიც გამოვიდა 1977 წელს, შედგებოდა ორი დისკისგან და შეიცავდა ისეთ სინგლებს, როგორებიცაა Turn to Stone, Sweet Talkin' Woman, Mr. Blue Sky და Wild West Hero, რომლებიც ინგლისში ჰიტებად იქცნენ. შემდეგ ჯგუფი გაემგზავრა ცხრათვიან ტურნეში მსოფლიოს გარშემო. მათ თან დაჰქონდათ ძვირადღირებული კოსმოსური ხომალდი და ლაზერული დისპლეი. ა.შ.შ.-ში მათ კონცერტებს ეძახდნენ The Big Night (დიდი ღამე) და ესენი იყვნენ ჯგუფის ისტორიაში ყველაზე უფრო გრანდიოზული სანახაობანი. Cleveland Stadium-ზე გამართულ კონცერტს დაესწრო 80000 ადამიანი. ამ ”კოსმოსური” ტურის განმავლობაში ბევრი აკრიტიკებდა კიდეც ჯგუფს. მაგრამ მიუხედავად ამ კრიტიკისა The Big Night იქცა აქამდე (1978) მსოფლიოში ყველაზე მაღალდასწრებად ცოცხალ საკონცერტო ტურად. ჯგუფი რვა საღამოს განმავლობაში უკრავდა Wembley Arena-ზე. მათი პირველი გამოსვლა გადაღებულ იქნა და შემდგომში გამოიცა CD და DVD დისკების სახით.

1979 წელს გამოდის ალბომი Discovery. ყველაზე ცნობილი ჰიტი ამ ალბომში არის Don’t bring me down. ალბომს აკრიტიკებდნენ მისი დისკოსთან სიახლოვის გამო. აქ სხვა ჰიტებსაც შეხვდებით: Shine A Little Love, Last Train to London, Confusion და The Diary of Horace Wimp.

1980 წელს ჯეფ ლინი მიიწვიეს საუნდტრეკის შესაქმნელად მუსიკალური ფილმისათვის Xanadu. დისკი პირველ გვერდზე განთავსებული იყო ჯეფ ლინის, ხოლო მეორე გვერდზე - ჯონ ფარარის (John Farrar) სიმღერები, ხოლო ასრულებდა მათ ცნობილი ავსტრალიელი მომღერალი ქალი ოლივია ნიუტონ-ჯონი (Olivia Newton-John). ფილმი არ აღმოჩნდა წარმატებული, თუმცა საუნდტრეკს ორჯერ მიენიჭა პლატინის დისკის წოდება.

1981 წელს ELO-ს მუსიკამ ალბომით Time სრულიად ახლებურად გაიჟღერა. ამ ალბომის იდეური გამოხატულებას წარმოადგენდა დროში მოგზაურობა, სადაც უკვე სინთეზატორები დომინირებდნენ. სიმღერები Hold on Tight, Twilight, The Way Life’s Meant to Be, Here Is the News და Ticket to the Moon იქცნენ ჰიტებად. ასევე აღსანიშნავია სიმღერა 21-st Century Man, რომელიც ეძღვნებოდა მსოფლიო როკ და პოპ კულტურის ლეგენდის - ჯონ ლენონის (1940-1980) ხსოვნას. ალბომის გამოსვლას მალევე მოჰყვა ჯგუფის ტურნე მსოფლიოს გარშემო.

ჯეფ ლინს სურდა, რომ მათი შემდგომი ალბომი Secret Messages ყოფილიყო ორმაგი, მაგრამ CBS-მა უარყო ეს იდეა იმ მოსაზრებით, რომ დიდ ხარჯებთან ექნებოდათ საქმე. ამიტომაც ალბომი 1983 წელს გამოიცა ერთ დისკად. ალბომის გამოსვლის შემდეგ ერთმანეთს მიეწყო ცუდი სიახლეები: აღარ ჩატარდა ტური ალბომის მხარდასაჭერად, ბევ ბივანმა დაიწყო Black Sabbath-ში დაკვრა, ხოლო კელი გროუქატმა კი საერთოდ დასტოვა ჯგუფი. დაირხა ხმები ჯგუფის დაშლის შესახებ. ამასთანავე ალბომი Secret Messages მოხვდა მხოლოდ მეოთხე პოზიციაზე ბრიტანულ ჩარტებში.

1986 წელს გამოვიდა ELO-ს ბოლო ორიგინალური ალბომი Balance of Power, რომელიც ჯგუფის მხოლოდ სამმა შემორჩენილმა წევრმა ჩაიწერეს (ლინი, ბივანი, ტენდი), თუმცა ჯეფ ლინი ასევე ბას-გიტარაზეც უკრავდა. ამ ალბომის წარმატება უფრო უფერული აღმოჩნდა, ვიდრე წინა Secret Messages ალბომისა, მხოლოდ სიმღერა Calling America ტრიალებდა გარკვეული დროის მანძილზე ჰიტ-პარადებში. ალბომის გამოსვლის შემდეგ ჯეფ ლინმა მიიღო ჯგუფის დაშლის გადაწყვეტილება, თუმცა ამით მას არ შეუწყვეტია თავისი მუსიკალური მოღვაწეობა და მომდევნო 1987 წელს ის უკვე ექს-ბითლ ჯორჯ ჰარისონის სოლო ალბომ Cloud Nine-ის შექმნაში იღებს აქტიურ მონაწილეობას.

მოგვიანებით ბევ ბივანმა ELO-ს სხვა ყოფილი წევრების: გროუქატის, კამინსკისა და კლარკის დახმარებით აღადგინა ანსამბლი განახლებული

სახელწოდებით ELO 2. ჯგუფში წამყვან ფიგურად მალე კელი გროუქატი იქცა. ჯგუფი ძირითადად გასტროლებით იყო დაკავებული, თუმცაღა მათი რეპერტუარის უდიდეს ნაწილს ისევ ჯეფ ლინის მიერ შექმნილი ძველი კომპოზიციები იკავებდა. ამის გამო ლინსა და ELO 2-ს შორის წარმოიშვა დავა, რომელიც სასამართლოს ხშირი განხილვის საგნადაც კი იქცა. საბოლოოდ ELO 2-ს აეკრძალა არსებობის უფლება და მათი სახელწოდება გახდა Orchestra.

ამავე დროს ჯეფ ლინმა 2001 წელს გამოუშვა თავისი ბოლო ალბომი ELO-ს სახელით Zoom. ჯგუფის ძველი შემადგენლობიდან ამ ალბომის ჩაწერაში მონაწილეობდა ლინის ძველი მეგობარი და კლავიშებიან საკრავებზე შესანიშნავი შემსრულებელი რიჩარდ ტენდი, ასევე ლეგენდარული „ბითლზის" ორი წევრი — ჯორჯ ჰარისონი და რინგო სტარი. ალბომი მართლაც სასიამოვნო ჟღერადობითა და გემოვნებით გამოირჩევა.

ამავე 2001 წელს ჯორჯ ჰარისონი გარდაიცვალა, ხოლო მომდევნო 2002 წელს გაიმართა მისი ხსოვნისადმი მიძღვნილი გრანდიოზული კონცერტი სახელწოდებით Concert for George, სადაც ჯეფ ლინმა მინაწილეობა მიიღო ისეთ ცნობილ როკ-ვარსკვლავებთან, როგორებიცაა ერიკ კლეპტონი, ტომ პეტი, პოლ მაკ-კარტნი, რინგო სტარი და სხვ.

დისკოგრაფია[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : Electric Light Orchestra-ს დისკოგრაფია.

პერსონალი[რედაქტირება]

  • ჯეფ ლინი – წამყვანი ვოკალები, გიტარები, ბას-გიტარა, კლავიშიანი ინსტრუმენტები, დასარტყმელი საკრავები, ჩელო, პროდიუსერი, სიმღერების ავტორი, კომპოზიტორი, არანჟირების ავტორი (1970–1983, 1985–1986, 2000–2001, 2012)
  • ბევ ბევენი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია, ვოკალი (1970–1983, 1985–1986)
  • როი ვუდი – წამყვანი ვოკალები, გიტარა, ბას-გიტარა, ჩელო, კლარნეტი, ჰობოი, დასარტყმელი საკრავები, ჩამწერი, პროდიუსერი, სიმღერების ავტორი, არანჟირების ავტორი (1970–72)
  • ბილ ჰანტი – კლავიშიანი ინსტრუმენტები, ფრანგული რქა, სანადირო რქა (1970–1972)
  • სტივ ვულემი – ვიოლინო (1970–1971)
  • რიჩარდ ტენდი – კლავიშიანი ინსტრუმენტები, სინთეზატორი, ბას-გიტარა, გიტარა, ბექ-ვოკალი, არანჟირების ავტორი (1972–1983, 1985–1986, 2000–2001, 2012)
  • მაიკ ედვარდსი – ჩელო (1972–1974)
  • უილფრედ გიბსონი – ვიოლინო (1972–1973)
  • ჰიუ მაკ-დაუელი – ჩელო (1972, 1973–1979)
  • ენდი კრეგი – ჩელო (1972)
  • კოლინ უოკერი – ჩელო (1972–1973)
  • მაიკ დე ალბუკურკი – ბას-გიტარა, ბექ-ვოკალი (1972–1974)

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Rob Michel. Electric Light Orchestra: Eldorado. Dutch Progressive Rock Page. წაკითხვის თარიღი: 27 July 2007.
  2. Casey Kasem's American Top 40 from March 15th, 1986
  3. Robert Porter. Electric Light Orchestra – The USA Singles. Jeff Lynne Song Database. წაკითხვის თარიღი: 27 July 2007.
  4. RIAA. RIAA. წაკითხვის თარიღი: 2 October 2011.
  5. Home. Bpi.co.uk. წაკითხვის თარიღი: 2013-02-02.
  6. Electric Light Orchestra - Band History. Elo.biz. წაკითხვის თარიღი: 2 October 2011.