ფარსმან I

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ფარსმანი.
ფარსმან I
Pharasmanes I, by TAILLASSON, JJ.jpg
ფარსმან I, ჟან-ჯოზეფ ტაიასოს პორტრეტიდან „რადამისტი და ზენობია“, 1806.
იბერიის მეფე
მმართ. წლები: 35–70[1]
წინამორბედი: მითრიდატე I/მიჰრდატ I[2]
მემკვიდრე: მითრიდატე II/მიჰრდატ II
მეუღლე: იამასასპი/იამაზიდი[3]
შვილები: რადამისტი
მითრიდატე
დინასტია: ფარნავაზიანი
მამა: მითრიდატე I

ფარსმან I — ქართლის (იბერიის) მეფე I საუკუნის 40-60-იან წლებში.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თავისი ძმის, მითრიდატეს გამეფების მიზნით, რომაელთა მხარდაჭერით სომხეთში ილაშქრა, ხელთ იგდო სომხეთის დედაქალაქი არტაქსატა, დაამარცხა სომხეთში შემოჭრილი პართელთა უფლისწული ოროდე და მითრიდატე გაამეფა. გაიუს კალიგულას მმართველობის დროს რომაელებმა მითრიდატეს სომხეთის სამეფო ტახტი ჩამოართვეს; იმპერატორმა კლავდიუსმა 47 წელს სომხეთი კვლავ დაუბრუნა მითრიდატეს. სომხეთში მის ხელმეორედ გამეფებაში რომაელებთან ერთად იბერთა ჯარებიც იღებდნენ მონაწილეობას. 51 წელს რომაელთა ინტერესების საწინააღმდეგოდ, ფარსმან I-მა სომხეთის სამეფოს ხელში ჩაგდების მიზნით ალყა შემოარტყა გარნისის ციხეში შემწყვდეულ მითრიდატეს და რომაელთა გარნიზონს და ხელთ იგდო გარნისი. ფარსმან I-მა მითრიდატე თავის ძეს რადამისტს მოაკვლევინა, მაგრამ პართელთა შემოჭრის გამო რადამისტმა სომხეთში ფეხი ვერ მოიკიდა. ფარსმან I-მა სომხეთის დასაპყრობად კვლავ გაგზავნა რადამისტი. დროებითი წარმატების შემდეგ რადამისტი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სომხეთი. საბოლოოდ ფარსმან პირველი შეურიგდა პართელთა გაბატონებას სომხეთში. სომხეთის დაკარგვის შემდეგ ანტირომაული მოღვაწეობის საბაბით ფარსმანმა მოაკვლევინა რადამისტი, რომელიც მას იბერიის სამეფო ტახტს ეცილებოდა.[4]

ფარსმან I არც ლეონტი მროველთან და არც „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ფარნავაზიან წარმართ მეფეთა სიაში შესული არ არის.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. სერგი გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. გვ. 72. II. არმაზ-მცხეთის მეფეები.
  2. სერგო გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. გვ. 48. III. საქართველოს ცხოვრება და თავგადასავალი 1–3 საუკუნეში ქრ. შემდეგ.
  3. სერგი გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. გვ. 53.
  4. ფარსმან I. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
წინამორბედი:
მითრიდატე I/ქართამი
იბერიის მეფე
35–70
შემდეგი:
მითრიდატე II