კონკორდი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Aérospatiale-BAC Concorde 101/102
Air France Concorde F-BVFF 02.jpg
Air France-ის Concorde
ფუნქცია ზებგერითი სამგზავრო თვითმფრინავი
წარმოება საფრანგეთი
დიდი ბრიტანეთი
შემქმნელი Aérospatiale (ამჟამად EADS)
British Aircraft Corporation (ამჟამად BAE Systems)
პირველი გაფრენა 2 მარტი, 1969
ექსპლუატაციის დასაწყისი 21 იანვარი, 1976
შეიარაღებიდან მოხსნა 26 ნოემბერი, 2003
სტატუსი მოხსნილია ფრენებიდან
მომხმარებლები British Airways
Air France
Braniff International Airways
Singapore Airlines
რაოდენობა 20[1][2]
პროგრამის ღირებულება £1.3 მილიარდი[3]
ღირებულება £23 მილიონი 1977 წელს[4])

კონკორდი (Concorde) — საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის მიერ (კომპანიები "Aérospatiale" და "British Aircraft Corporation") ერთობლივად დაპროექტებული ზებგერითი სამგზავრო ლაინერი, ერთ–ერთი ტუ-144-თან ერთად.

ისტორია[რედაქტირება]

ბრიატანეთის ავიახაზების კონკორდი

კონკორდის პირველი საგამოცდო გაფრენა 1969 წელს მოხდა. ფრანგულ-ბრიტანული ერთობლივი პროექტით სულ 20 ლაინერი იქნა წარმოებული, რომლებიც ავიაკომპანიებმა ეარ-ფრანსმა და ბრიტანეთის ავიახაზებმა შეისყიდეს. 1976 წელს კონკორდებმა რეგულარული რეისების წარმოება დაიწყეს. მთლიანობაში გადაყვანილ იქნა 3 მილიონზე მეტი მგზავრი. ტექნიკური უპირატესობის მიუხედავად ექსპლუატაცია ძვირი ჯდებოდა.

2000 წლის 25 ივლისს ერთ-ერთმა კონკორდმა პარიზის აეროპორტიდან აფრენისას კატასტროფა განიცადა, ბორტზე მყოფი 113 ადამიანი დაიღუპა. აიკრძალა კონკორდის ფრენა და დაიწყო მიზეზების შესწავლა თვითმფრინავის მოდერნიზაციისთვის. 2001 წელს გაუმჯობესებული კონკორდი ისევ შევიდა ექსპლუატაციაში, თუმცა 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის, ასევე მომსახურების სიძვირისა და მგზავრთა რაოდენობის შემცირების გამო მათი ექსპლუატაცია წამგებიანი გახდა. 2003 წელს კონკორდი ექსპლუატაციიდან მოხსნეს.

არსებული მოდელები[რედაქტირება]

Air France[რედაქტირება]

Concorde F-BVFB ზინსჰაიმის ავტომობილის და ტექნიკის მუზეუმში
ნომერი აღნიშვნა ნაფრენი საათები ადგილი ქვეყანა
001 F-WTSS (პროტოტიპი) 812 Musée de l'Air et de l'Espace ლე-ბურჟეს აეროპორტში საფრანგეთი
101(02) F-WTSA (საცდელი) 656 აეროპორტი Paris-Orly საფრანგეთი
201 F-WTSB 909 Aerospatiale-ს შტაბბინა ტულუზა საფრანგეთი
203 F-BTSC (F-WTSC) 11.989 Air-France-ის რეისი 4590 პარიზის Charles de Gaulle-ის აეროპორტში აფრენისას ჩამოვარდა (25 ივლისს 2000 წლისა)
205 F-BVFA 17.824 National Air and Space Museum Washington Dulles-ის საერთაშორისო აეროპორტი აშშ
207 F-BVFB 14.771 ზინსჰაიმის ავტომობილის და ტექნიკის მუზეუმი გერმანია
209 F-BVFC 14.332 აეორობუსის შტაბბინა ტულუზა საფრანგეთი
211 F-BVFD 5.821 1994 წელს ლე-ბურჟეში, პარიზთან ნაწილებად დაჭრეს
213 F-BTSD (F-WJAM) 12.974 Musée de l'Air et de l'Espace Le Bourget-ს აეროპორტში საფრანგეთი
215 F-BVFF (F-WJAN) 12.420 Charles de Gaulle აეროპორტი პარიზში საფრანგეთი

British Airways[რედაქტირება]

Concorde G-BOAD, Intrepid Sea-Air-Space-ის მუზეუმი, ნიუ-იორკი
ნომერი აღნიშვნა ნაფრენი საათები ადგილი ქვეყანა
002 G-BSST (პროტოტიპი) 836 სამეფო საჰაერო ძალების იეოვილტონის საჰაერო ბაზა ინგლისი
101(01) G-AXDN (საცდელი) 575 დუქსფორდის ომების სამეფო მუზეუმი ინგლისი
202 G-BBDG 1.282 ბრუკლენდსის მუზეუმი ინგლისი
204 G-BOAC 22.260 მანჩესტერის აეროპორტი ინგლისი
206 G-BOAA 22.786 ფრენების მუზეუმი, ედინბურგი შოტლანდია
208 G-BOAB 22.297 ლონდონის ჰითროუს აეროპორტი ინგლისი
210 G-BOAD 23.397 Sea-Air-Space-ის მუზეუმი, ნიუ-იორკი აშშ
212 G-BOAE 23.376 Grantley Adams-ის საერთაშორისო აეროპორტი, ბრიჯტოუნი ბარბადოსი
214 G-BOAG (G-BFKW) 16.239 ფრენების მუზეუმი, სიეტლი აშშ
216 G-BOAF (G-BFKX) 18.257 British Aerospace-ის შტაბბინა, ფილტონი ინგლისი

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Towey 2007, p. 359.
  2. Ageing luxury jet“, BBC News, 25 July 2000, 25 July 2000. 
  3. Marston, Paul. “Is this the end of the Concorde dream?“, The Daily Telegraph, 16 August 2000, 16 August 2000. 
  4. Historic Inflation Calculator“, thisismoney.co.uk, 13 June 2011'. „Quote: According to historical money converter“