კარლ რიტერი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კარლ რიტერი
დაბ. თარიღი 7 აგვისტო 1779
დაბ. ადგილი კვედლინბურგი
გარდ. თარიღი 28 სექტემბერი 1859
გარდ. ადგილი ბერლინი
სამეცნიერო სფერო გეოგრაფია

კარლ რიტერი (გერმ. Karl Ritter; დ. 7 აგვისტო 1779, კვედლინბურგი — გ. 28 სექტემბერი 1859, ბერლინი) — გერმანელი გეოგრაფი. ბერლინის უნივერსიტეტის პროფესორი (1820 წლიდან), პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1822 წლიდან). თანამედროვე გეოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი და ამ დარგის თვალსაჩინო წარმომადგნელი.

კარლ რიტერი დაიბადა ქალაქ კვედლინბურგში 1779 წელს. რიტერი აზიისა და აფრიკისადმი მიძღვნილი ვრცელი ნარომის „Erdkunde“ („დედამიწისმცოდნეობა“, ტ. 1-19, 1822-1859) ავტორია. მასში მოცემულია აგრეთვე გეოგრაფიის, როგორც ამხსნელი მეცნიერების, განსაზღვრა. შედარერბითი მეთოდის გამოყენებით რიტერი ცდილობდა მრავალი ბუნებრივი მოვლენის კლასიფიკაციასა და ახსნას, ამით იგი დაუახლოვდა ლანდშაფტის მთლიანობის თანამედროვე წარმოდგენას. რიტერი იყო გეოგრაფიული დეტერმინიზმის მომხრე. მრავალი მოსაზრება მის შრომებში გაჟღენთილია იდეალისტური ტელეოლოგიის სულისკვეთებით. იგი ცდილობდა დაემტკიცებინა ბუნების განმსაზღვრელი როლი ადამიანის ცხოვრებაში, რამაც ხელი შეუწყო გეოპოლიტიკის ფორმირებას.

რიტერის იდეებმა დიდი გავლენა იქონია XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის გეოგრაფიული აზროვნების განვითარებაზე. რიტერის სახელი ეწოდა ქედს ნანშანში.

თხზულება[რედაქტირება]

  • Die Erdkunde im Verhäitniss zur Natur und zur Geschichte der Menschen, Bd 1—19, В., 1822—59;
  • Einleitung zur allgemeinen vergleichenden Geographic, B., 1852;
  • Geschichte der Erdkunde und der Entdeckungen, B., 1861;
  • в рус. пер. — Землеведение Азиb, ч. 1—5, пер. и доп. П. П. Семенова, СПБ, 1856—79;
  • Общее землеведение, М., 1864.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: