ველისარიუსი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ველისარიუსი. მოზაიკა რავენის სან ვიტალეს ეკლესიაში

ფლავიუს ველისარიუსი (ლათ. Belisarius, ბერძნ. Βελισάριος, დაახლ. 500-565 წწ.) — ბიზანტიის იმპერიის მხედართმთავარი. იუსტინიანე I-ის იმპერატორობისას. ბიზანტიის იმპერიიასა და მსოფლიო ისტორიის ერთ-ერთი უდიდესი მხედართმთავარი.

ბიოგრაფია[რედაქტირება]

თავდაპირველად ველისარიუსი მსხურობდა იუსტინიანე I-ის ბიძის იმპერატორ იუსტინე I პირად მცველად. თუმცა იუსტინიანე I-ის იმპერატორობის დროს ის დაწინაურდა მხედართმთავრად. სადაც მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწია. პირველი მათ შორის იყო სპარსეთის დამარცხება. მისი სამხედრო ნიჭი და გაქანება სრულიად შეესაბამებოდა იუსტინიანე I-ის ამბიციებს რომის იმპერიის ძველ საზღვრებში აღდგენის თაობაზე.

საომარი მოქმედებები სპარსეთის წინააღმდეგ[რედაქტირება]

ნიკას აჯანყების ჩახშობა[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ნიკას აჯანყება.

მთლიანად ველისარიუსის დამსახურებაა იუსტინიანე I-ის ეგზომ ხანგრძლივი მმართველობა. ასევე, მისი მადლიერი უნდა იყოს თანამედროვე იურისპრუდენცია, რამდენადაც მთელი თანამედროვე კანონშემოქმედების ძირითადი წყაროდ, საბაზისო დოკუმენტად, სამართლიანად ითვლება, იუსტინიანე I-ის სამოქლაქო კანონთა კრებული (Corpus Iuris Civilis). რამეთუ, „ნიკას აჯანყების” წარმატების შემთხვევაში ეს დოკუმენტები დღის სინათლეს ვერასოდეს იხილავდნენ. თუმცა,ისარგებლა რა მოულოდნელობის ეფექტით, ჩაახშო აჯანყება და გასაქცევად გამზადებულ იმპერატორს ტახტი შეუნარჩუნა.

საომარი კამპანია ვანდალების წინააღმდეგ[რედაქტირება]

იუსტინიანე I-ის გადაწყვეტილებით ველისარიუსს დაევალა ვანდალთა სამეფო-ს განადგურება. ბრძოლები მიმდინარეობდა 533-534 წლებში. პირველი ბრძოლა ვანდალებთან გაიმართა 533 წლის 13 სექტემბერს ად დეციმუმთან, რომელიც ბიზანტიელთა გამარჯვებით დამთავრდა. რის შემდეგაც მათ დაიკავეს ვანდალთა დედაქალაქი კართაგენი. ვანდალთა მეფე გელიმერი მაინც არ ცხრებოდა. მან შეაგროვა ახალი ჯარი, დაიხმარა თავისი ძმაც. თუმცა ტრიკამარუმთან ბრძოლაში 534 წლის 15 დეკემბერს კვლავ დამარცხდა ველისარიუსთან, ხოლო თვითონ კი ტყვედ ჩავარდა. ამ კამპანიის შედეგად ჩრდილოეთი აფრიკის პროვინცია მთლიანად ბიზანტიის კონტროლქვეშ აღმოჩნდა.

საომარი კამპანია ოსტგუთების წინააღმდეგ[რედაქტირება]

ველისარიუსის მომდევნო წარმატებული კამპანია იყო ბრძოლა ოსტგუთების წინააღმდეგ. რომელიც საბოლოოდ მთელი იტალიის ბიზანტიის მმართველობაში გადასვლით დამთავრდა.

შემდეგი კამპანიები[რედაქტირება]

ველისარიუსი იტალიის დაპყრობის შემდეგ წარმატებით იბრძოდა სპარსეთის წინააღმდეგ. ასევე, მან წარმატებით განდევნა ბულგარელები მდინარე დუნაის გაღმა.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]