ნიკოლაევის ოლქი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ნიკოლაევის ოლქი
Микола́ївська о́бласть, Никола́евская о́бласть
დროშა
Flag of Mykolaiv Oblast.png
გერბი
Coat of Arms of Mykolaiv Oblast.png
ქვეყანა უკრაინის დროშა უკრაინა
ადმინისტრაციული ცენტრი მიკოლაევი
მსხვილი ქალაქები ნიკოლაევი,
პერვომაისკი,
იუჟნოუკრაინსკი,
ვოზნესენსკი
შექმნის თარიღი 22 სექტემბერი 1937
ოფიციალური ენები უკრაინული ენა,
რუსული ენა
მოსახლეობა
1,150,100 კაცი (19 ადგილი)
სიმჭიდროვე 46.76 კაცი/კმ²
ფართობი 24,598 კმ²
{{{ქართული სახელი}}} რუკაზე
დროის სარტყელი UTC+2
კოდი ISO 3166-2 UA-48
სატელეფონო კოდი +380-51
ოფიციალური საიტი
Commons-logo.svg ვიკისაწყობში Mykolaiv Oblast
Map of Ukraine political simple Oblast Mykolajiw.png

ნიკოლაევის ოლქი (უკრ. Миколаївська область) — ოლქი უკრაინაში. შეიქმნა 1937 წლის 22 სექტემბერი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. შავიზღვისპირა დაბლობზე მდ. სამხრეთ ბუგის ქვედა წელის აუზში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ნიკოლაევი. ოლქის ფართობია 24,600 კმ². 2006 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1,217,103 კაცს. მას ესაზღვრება: ოდესის, ხერსონის, კიროვოგრადის და დნეპროპეტროვსკის ოლქები.

  • დედაქალაქი - 1 (მიკოლაევი)
  • რაიონები — 19;
  • დასახლებები — 922;
    • სოფლები — 896;
    • ქალაქები — 26;
  • სასოფლო საბჭოები — 287.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1937 წ. 22 სექტემბერს სსრკ-ს ცკ-მა მიიღო დადგენილება ხარკოვის, კიევის, ვინიცის და ოდესის ოლქების შემცირების შესახებ. ოდესის ოლქი გაყოფილ იქნა ოდესისა და ნიკოლაევის ოლქებად.

ნიკოლაევის ოლქში შევიდა 3 საოლქო დაქვემდებარების ქალაქი — ნიკოლაევი, ხერსონი და კიროვო (ახლა კიროვოგრადი), ასევე 38 რაიონი, მათ შორის 29 რაიონი ოდესის ოლქიდან და 9 — დნეპროპეტროვსკის ოლქიდან.

1939 წ.10 იანვარს კიროვოგრადის ოლქის შექმნისას, მის შემადგენლობაში ნიკოლაევის ოლქიდან გადავიდა ქალაქი კიროვოგრადი და 13 რაიონი.

ფაშისტური ოკუპაციის დროს ნიკოლაევის ოლქი გაყოფილი იყო გერმანიასა და რუმინეთს შორის. დასავლეთის რაიონები შევიდნენ რუმინეთის დნესტრისპირეთის გუბერნიის გოლტიანსკისა და ოჩაკოვის პოვიტებში, რაიონები რომლებიც მდ. სამხრეთ ბუგის აღმოსავლეთით იყო შევიდა ნიკოლაევისა და ტავრიის გენერალურ ოლქებში.

1944 წ. 30 მარტს შეიქმნა ხერსონის ოლქი, რის გამოც ნიკოლაევის ოლქიდან გადავიდა ქალაქი ხერსონი და 13 რაიონი. ამავე დროს ოდესის ოლქიდან ნიკოლაევის ოლქს გადაეცა 5 რაიონი.

1954 წ. 17 თებერვალს ნიკოლაევის ოლქს კიდევ გადაეცა ოდესის ოლქიდან 5 რაიონი. З მა შეიცვალა საზღვრები ნიკოლაევის ოლქის შიგნით, ზოგი რაიონი ქრებოდა და ზოგი ახალი ჩნდებოდა.

რელიეფი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ღრმად ხმელეთში იჭრება დნეპრო-ბუგის, ბერეზანის და ტილიგულის ლიმანები. ოლქის ტერიტორიაში შედის კუნძული ბერეზანი და კინბურნი. ოლქის თითქმის მთელი ტერიტორია წარმოადგენს სტეპებს, დაბლობს რომელიც სამხრეთისაკენაა დახრილი. ჩრდილოეთ ნაწილში გადაჭიმულია პოდოლის მაღლობი (მდ. სამხრეთ ბუგის მარჯვენა სანაპიროს) და დნეპრის მაღლობი (მარცხენა სანაპირო).

მდინარეები და ტბები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლქის ტერიტორიაზე არსებობს 85 მდინარე მიახლოებით 10 კმ. მთავარი მდინარეა - სამხრეთ ბუგი და მისი შენაკადები: ინგული, კოდიმა, ჩიჩიკლია, სინიუხა, მერტვოვოდი, გნილი იალანეცი. მდინარე ინგულეცი და ვისუნი ეკუთვნიან დნეპრის აუზს. ბერეზანი - ჩაედინება ბერეზანის ლიმანში შავი ზღვის აუზში. მოწყობილია 1108 ხელოვნური ტბა და 44 წყალსაცავი.

ადმინისტრაციული მოწყობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლქის შემადგენლობაში შედის 19 რაიონი, 5 საოლქო დაქვემდებარების ქალაქი, 4 რაიონული დაქვემდებარების ქალაქი, 17 სოფელი, 821 დასახლებული სასოფლო პუნქტი.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2013 წლის 1 იანვარის მდგომარეობით მოსახლეობა შეადგენდა 1173,5 ათასი ადამიანს, მათ შორის 796,1 ათასი ქალაქის მოსახლეობაა, 377,4 ათასი — სოფლის მოსახლეობა. დემოგრაფიული პროცესების შედეგად ოლქის მოსახლეობა ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შემცირდა 4,7 ათასი ადამიანით. მათ შორის ბუნებრივი კლებით 3,8 ათასი ადამიანი, ხოლო მიგრაციით  — 0,9 ათასი ადამიანი.

2012 წელს დარეგისტრირდა 13515 დაბადებული, რაც 486 ბავშვით მეტია 2011 წელთან შედარებით. ტრადიციულად ბიჭები მეტია, ვიდრე გოგონები, 100 დაბადებულ გოგოზე მოდის 109 ბიჭი.