სუბაში (ხოფის რაიონი)
| სოფელი | |
|---|---|
|
სუბაში | |
| ქვეყანა |
 თურქეთი |
| პროვინცია | ართვინის პროვინცია |
| რაიონი | ხოფა |
| კოორდინატები | 41°22′36″ ჩ. გ. 41°30′39″ ა. გ. / 41.37667° ჩ. გ. 41.51083° ა. გ. |
| ადრეული სახელები | წკარისთი |
| მოსახლეობა |
322 (2007)[1] , 261 (2008)[1] , 256 (2009)[1] , 298 (2010)[1] , 306 (2011)[1] , 329 (2012)[1] , 271 (2013)[1] , 282 (2014)[1] , 278 (2015)[1] , 281 (2016)[1] , 279 (2017)[1] , 285 (2018)[1] , 267 (2019)[1] , 258 (2020)[1] , 260 (2021)[1] , 237 (2022)[1] , 268 (2023)[1] , 277 (2024)[1] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+3[2] და თურქეთის დრო[3] |
| საფოსტო ინდექსი | 08600 |
  | |
სუბაში (თურქ. Subaşı) — სოფელი ხოფის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი.[4] სოფლის მოსახლეობა 2021 წლის მონაცემებით 260 ადამიანია.[5]
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა წკარისთი.[6]
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სოფელ სუბაშის ძველი სახელია წკარისთი. ლაზური ტოპონიმი წკარისთი ნიშნავს „წყლის თავს“ ან „წყაროს თავს“. სოფლის აღმოსავლეთით მდებარე მთასაც იგივე სახელი ჰქონდა.[7][8] ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ისკარისთი“. კერძოდ, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ის დაფიქსირებულია როგორც ისკარისთი (اسقاریستی).[9]
სოფელი წკარისთი მდებარეობდა ანტიკური ხანის სამეფოს, კოლხეთის, საზღვრებში. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის არსებობის დასრულების შემდეგ. წკარისთი, რომელიც ტრაპიზონის ეიალეთის საზღვრებში იყო მოქცეული, 1867 წელს ახლად შექმნილი ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყის ხოფის კაზას საზღვრებში მოექცა. თუმცა, აღნიშნულ წელიწდეულში ის როგორც სოფელი არ არის მოხსენიებული.[10]
კულტურის ისტორიკოსმა ნიკო მარმა 1910 წელს დაწერა, რომ ხოფის კაზას არჰავის ნაჰიეში მდებარე წკარისთში მკვიდრი მოსახლეობა კი არა, ჩხალაზენის სოფლიდან გადმოსახლებული ლაზები ცხოვრობდნენ.[8] ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი ექსპედიციის ანგარიშში აღნიშნა, რომ წკარისთის სოფელში 23 კომლი ცხოვრობდა და ეს მოსახლეობა ლაზებისგან შედგებოდა.[11]
წკარისთი 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში „ისკარისთის“ სახელით რიზეს ვილაიეთის ხოფის კაზას ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა.[9] მოგვიანებით სოფელი მოექცა ჩორუჰის ვილაიეთში, რომელმაც ართვინის ვილაიეთი ჩაანაცვლა. 1940 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, სოფელს ჰქონდა ეს ადმინისტრაციული სტატუსი და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 173 ადამიანს.[12] რადგან წკარისთი ან ისკარისთი არ არის თურქული, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა ლაზურიდან თარგმნით და გახდა სუბაში.[13] წკარისთის მთის სახელი კი შეიცვალა და გახდა თოქმაქის მთა.[14] 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, სუბაშის სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 279 ადამიანს, რომელთაგან 108 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.[15]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, Address Based Population Registration System — TÜİK.
- ↑ https://web.archive.org/web/20240224154238/https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/09/20160908-2.pdf
- ↑ https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/t%C3%BCrkiye-de-dst-uygulamas%C4%B1-sona-ermi%C5%9Ftir-56f14484-a323-543c-5e36-f701723f5b22
- ↑ Köy დაარქივებული 2013-03-31 საიტზე Wayback Machine. , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.
- ↑ Address-based population registration system (ADNKS) results dated 31 December 2021 tr (XLS). TÜİK. ციტირების თარიღი: 30 January 2023
- ↑ Nişanyan Yeradları.
- ↑ İuri Siharulidze, Çaneti / Lazeti (ჭანეთი / ლაზეთი), 2 Cilt, Batum, 1977, I. Cilt s. 66.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 Ekim 2020. ციტირების თარიღი: 14 Haziran 2024.
- ↑ 8.0 8.1 Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 78, ISBN 9786055753634.
- ↑ 9.0 9.1 Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.
- ↑ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 365, 367, ISBN 9789157871117.
- ↑ İoseb Kipşidze, "Çaneti'de Yolculuk" (ჭანეთში მოგზაურება), მოამბე / Bulletin, I. Cilt, Tiflis 1937, s. 154.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 Mayıs 2024. ციტირების თარიღი: 14 Haziran 2024.
- ↑ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Anakara, 1944, s. 168.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 17 Mart 2022.
- ↑ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 685.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 27 Nisan 2021.
- ↑ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 145, ISBN 9786055708856.
- ↑ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 88.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 Şubat 2020. ციტირების თარიღი: 14 Haziran 2024.
| |||||||||||