კრისტიან დოპლერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
კრისტიან დოპლერი
Cdoppler.jpg
ქრისტიან დოპლერი
დაიბადა23 ნოემბერი, 1803
ზალცბურგი
გარდაიცვალა17 მარტი, 1853
ვენეცია
პროფესიამეცნიერი
დაწესებულებებივენის უნივერსიტეტი
სპეციალიზაცია ფიზიკოსი
კვლევის საგანიოპტიკა, აკუსტიკა
ცნობილიადოპლერის ეფექტი
აქტიური მოღვაწეობის წლები1835 - 1853

კრისტიან დოპლერი (გერმ. Christian Doppler), ავსტრიელი ფიზიკოსი და ასტრონომი.

კრისტიან დოპლერი დაიბადა 1803 წლის 29 ნოემბერს ქალაქ ზალცბურგში. 1825 წელს დაამთავრა ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1835-1847 წლიებში მოღვაწეობდა ჩეხურ ტექნიკურ უნივერსიტეტში, 1847 წლიდან ჰემნიცის მთის და ტყის შესწავლის აკადემიის პროფესორი, 1848 წლიდან ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1850 წლიდან ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი და პირველი მსოფლიოში ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი, რომელიც მისი ინიციატივით შეიქმნა ვენის უნივერსიტეტში.

კრისტიან დოპლერის სამეცნიერო ინტერესი მდებარეობდა ფიზიკის დარგის ასეთ ოლქები როგრიცაა ოპტიკა და აკუსტიკა. ძირითადი შრომები შესრულებულია სინათლის აბერაციის, მიკროსკოპის თეორიის და ოპტიკურო მანძილმზომის, ფერების თეორიის და რამდენიმე სხვა თემები. 1842 წელს მან თეორიულად დაამტკიცა დამოკიდებულება რხევების სიხშირის და ტალღების წყაროს მოძრაობის მიმართულებებს შორის. შემდგომ მის სასახელოდ ამ მოვლენას დოპლერის ეფექტი ეწოდა.

1848 წელს დოპლერის ეფექტი ფრანგ ფიზიკოსის არმან ფიზოს მიერ იყო დაზუსტებული, ხოლო 1900 წელს ექსპერიმენტულად იყო შემოწმებული ა.ბელოპოლსკის მიეს ლაბორატორიულ დანადგარზე. დოპლერის პრინციპმა მრავალრიცხოვანი გამოყენება ჰპოვა ასტრონომიაში, ვარსკვლავთა მოძრაობის და მათი ღერძის გარშემო ბრუნვის სისწრაფის გამოთვლისას, მზის ფოტოსფეროს ტურბულენტური ნაკადების და სხვა, ხოლო შემდგომ სხვა ფიზიკის და ტექნიკის (რადარები) დარგებში.

ქრისტიან დოპლერი გარდაიცვალა 1853 წლის 17 მარტს ვენეციაში.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]