ევრიპიდე

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
მჯდომარე ევრიპიდე, ლუვრი, რომაული ქანდაკება ჩ.წ.-მდე მეორე საუკუნე.

ევრიპიდე (ძველ ბერძნულად. Εὐριπίδης, ლათ. Euripides, 480406 ჩვ.წ.აღ-მდე ) — კლასიკური ათენის სამ უდიდეს ტრაგიკოსთაგან ბოლო (პირველი ორი იყვნენ ესქილე და სოფოკლე).

ბიოგრაფია[რედაქტირება]

სოფოკლესა და ესქილესთან ერთად ევრიპიდე იყო ერთ-ერთი ძველი საბერძნეთის 3 უდიდეს ტრაგიკოს პოეტთა შორის. ძალზედ ცოტაა ცნობილი მისი სიცოცხლის შესახებ. იგი დაიბადა მიახლოებით 484 წელს. მოგვიანებით იგი დაქორწინდა ქალწულ მელიტოზე, რომლისგანაც 3 შვილი შეეძინა. 408 წელს მან დატოვა ათენი და მაკედონიაში გადავიდა, შესაძლოა სპარტასთან დაუსრულებელი პელოპონესის ომის გამო. გარდაიცვალა 406 წელს.

მოღვაწეობა[რედაქტირება]

ითვლება, რომ ევრიპიდემ 92 დრამა დაწერა, თუმცა მათგან მხოლოდ 19-ია ცნობილი. იგი ხედავდა მსოფლიოს, როგორც ადგილს, სადაც შანსი, მიზეზი და წესრიგი მუდამ უწესრიგობითა არასისწორითა და ჟინით. იგი ისე იაზრებდა უაზრო ტანჯვასა და ტრაგედიას, რომ მთელი ცხოვრება სასოწარკვეთილებაში გაატარა. განსაკუთრებით აღშფოთებული იყო პელოპონესის ომის სისულელითა და ველურობით, რომელიც ჩ.წ.-მდე 431 წელს დაიწყო და მთელი მისი ცხოვრება გრძელდებოდა.

მითოლოგია და ლეგენდები მოღვაწეობაში[რედაქტირება]

როგორც სხვა ტრაგიკოსების, ასევე ევრიპიდეს ნაწარმოებებში გამოყენებულია მითოლოგია და ლეგენდები, რომლებიც ძალზედ დაშორებული იყო მე-5 საუკუნის ათენს. თუმცა თემები, რომლებსაც იგი ეხებოდა მაშინდელ დროსთან ძალიან ახლოს იყო, განსაკუთრებით ომის სისასტიკეები.

ევრიპიდეს ბიუსტი, ბერძნული ორიგინალის რომაული კოპია 330 ჩ.წ.-მდე

პიესები[რედაქტირება]

ცხოვრების ბოლო 20 წელიწადში მან დაწერა პიესები, რომლებსაც შეიძლება ვუწოდოთ რომანტიკული ტრაგიკომედიები. მათ შორის იყო "იონი","იფიგენია ტაურუსში" და "ელენე". ამით მან უკუაგდო ტრაგიკული სინამდვილე და მუშაობდა დრამატულ ფორმაში. მაგრამ მაინც, ცნობილი იგი მისმა ტრაგედიებმა გახადეს: "მედეა" 431 წელს ჩ.წ.-მდე, "იპოლიტა" (428), "ანდრომახა","მთხოვნელი", "ჰერაკლეს შვილები", და ჰეკუბა (ყველა 423 წლამდე), "ელეკტრა" და "ტროას ქალი(415),"ელენე"(412),"ქალი-ფენიქსი"(411-409);და "ჰერაკლეს შვილები"(408).

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]