ფილიპო ბრუნელესკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ფილიპო ბრუნელესკი
Masaccio, cappella brancacci, san pietro in cattedra. ritratto di filippo brunelleschi.jpg
პირადი ინფორმაცია
დაბ. თარიღი 1377[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11]
დაბ. ადგილი ფლორენცია[12]
გარდ. თარიღი 15 აპრილი 1445[2]
გარდ. ადგილი რომი[12]
დასაფლავებულია Florence Cathedral
ნამუშევრები და მიღწევები
საქმიანობა მოქანდაკე, civil engineer, ინჟინერი და არქიტექტორი[13]
მიმართულება Early Renaissance და იტალიური რენესანსი
მნიშვნელოვანი პროექტები Ospedale degli Innocenti, Florence Cathedral[14] [15] [16] [17] [18] , Santo Spirito და Crucifix in Santa Maria Novella

ფილიპო ბრუნელესკი (იტალ. Filippo Brunelleschi; დ. 1377– გ. 15 აპრილი, 1446)– რენესანსის ერთ–ერთი გამოჩენილი წარმომადგენელი, ხუროთმოძღვარი.

შემოქმედება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თავდაპირველად ბრუნელესკიმ თავი გამოიჩინა, როგორც მოქანდაკემ. 1401 წელს მან ფლორენციაში შექმნა „ისააკის მსხვერპლად შეწირვა“. 1402–1409 წლები ბრუნელესკიმ რომში გაატარა, სადაც ეცნობოდა და იკვლევდა ანტიკურ არქიტექტურულ ძეგლებს. ამ წლებშივე შექმნა პერსპექტივის მეცნიერული თეორია, რასაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა სახვითი ხელოვნების შემდგომი განვითარებისთვის. 1420–1436 წლებში ხელმძღვანელობდა ფლორენციის ტაძრის – სანტა მარია დელ ფიორეს გუმბათის მშენებლობას. ბრუნელესკის მიერ ფლორენციაში აშენებული ბავშვთა თავშესაფარი რენესანსის ხუროთმოძღვრების პირველი ჩამოყალიბებული ნაწარმოებია. არქიტექტურული დამუშავებით მას ენათესავება ორი ბაზილიკური ეკლესიის– სან ლორენცოს და სან სპირიტოს ინტერიერები.

ადრინდელი რენესანსის უმნიშვნელოვანეს ნაგებობათა რიცხვს მიაკუთვნებენ პაცის საოჯახო კაპელას. დიდი დამსახურება მიუძღვის ბრუნელესკის საცხოვრებელი სახლის– მდიდარ მოქალაქეთა პალაცოების არქიტექტურულ დამუშავებაში. 1420–1442 წლებში მან გააფართოვა ე.წ. პალაცო დი პარტე გველფა. მასვე მიაწერენ ფლორენციის უდიდესი სასახლის პალაცო პიტის შუა ნაწილს.

ბრუნელესკის შემოქმედება არქიტექტურის ისტორიაში ახალი ხანის დაწყებას მოასწავებდა. მან პირველმა აღადგინა ანტიკური ორდერი. მის მიერ აგებული შენობებისა და ინტერიერის მარტივი, უაღრესად ნათელი და მშვიდი კომპოზიცია, მკაფიოდ შემოსაზღვრული სივრცე, ადამიანური მასშტაბი მკვეთრად უპირისპირდებოდა გოთიკის მისტიკურ–ემოციურ მხატვრულ სახეებს და ახალ ჰუმანისტურ მსოფლმხედველობას.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Argan, Giulio Carlo; Robb, Nesca A (1946). "The Architecture of Brunelleschi and the Origins of Perspective Theory in the Fifteenth Century". J. Warburg and Courtauld Institutes 9: 96–121. . JSTOR 750311.
  • Fanelli, Giovanni (2004). Brunelleschi's Cupola: Past and Present of an Architectural Masterpiece. Florence: Mandragora. 

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118516086 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. Arkitekter verksamma i Sverige — 2015.
  4. MacTutor History of Mathematics archive
  5. Filippo Brunelleschi
  6. Filippo Brunelleschi
  7. Filippo Brunelleschi — 1985.
  8. Filippo Brunelleschi — 1960.
  9. Swartz A. Filippo Brunelleschi — 2007.
  10. Filippo Brunelleschi — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  11. RKDartists
  12. 12.0 12.1 Брунеллески Филиппо // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  13. Arkitekter verksamma i Sverige — 2014.
  14. https://www.nationalgeographic.de/geschichte-und-kultur/brunelleschis-wunder-der-dom-von-florenz
  15. http://history.tugraz.at/besonderheiten/groessen_der_technik/brunelleschi.php
  16. https://www.zeit.de/kultur/2014-01/florenz-dom-brunelleschi
  17. https://www.abendblatt.de/archiv/2001/article204885119/Brunelleschis-Ei-das-Wunder-von-Florenz.html
  18. https://www.youtube.com/watch?v=TQ8F_yPwqzA