ლექეთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
სოფელი
ლექეთი
აზერ. Ləkit
ქვეყანა აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
რეგიონი შაქი-ზაქათალა
რაიონი კახი
კოორდინატები 41°29′15″ ჩ. გ. 46°50′51″ ა. გ. / 41.48750° ჩ. გ. 46.84750° ა. გ. / 41.48750; 46.84750
ცენტრის სიმაღლე 486 მეტრი
მოსახლეობა 1,510
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
ლექეთი — აზერბაიჯანი
ლექეთი

ლექეთი, ლექართი (აზერ. Ləkit, რუს. Лекит) — უძველესი პუნქტი ისტორიულ ჰერეთში, ახლანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონში (საინგილო). მდებარეობს ქ. კახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 12 კილომეტრის დაშორებით. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,510 კაცი.

სახელწოდება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტერმინი „ლექართი“ სამეცნიერო ლიტერატურაში სხვადასხვანაირადაა მოხსენებული. ქართულ წყაროებში მოხსენებულია - ლექართი ანუ ლექეთი (მ. ჯანაშვილი, ზ.ედილი, ა.ჩხენკელი, მ. დუმბაძე და სხვ.) რუსულ წყაროებში - лекит ლექით (И. Д. Барановский, М.А Казиев და სხვ.) Лякит ლიაქით - (А.С. Хаханов, К. В. Тревер) და სხვ.

სახელწოდება „ლექართი“ ქართული წარმოშობისაა. ამ სიტყვის სუფიქსი — „ლე“ მეგრულ-სვანური წარმოშობისაა და ქართულ „სა“-ს უდრის, ხოლო ფუძე — „ქართი“, ქართველური სატომო სახელია, რომელიც მეგრულში თბილისის აღმნიშვნელად გამოიყენება. საიდანაც მომდინარეობს „სა-ქართ-ველო“ „ადგილი, სადაც ქართველები ცხოვრობენ, ქართველებით დასახლებული ქვეყანა“[1]

არქიტექტორ ილია ადამიას აზრით სწორი იქნება გამოიყენებოდეს ტერმინი ლექართი[2].

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1310 წელს ლექართის სახელწოდებით. სოფლის ტერიტორიაზე გათხარეს და შეისწავლეს ქრისტიანული წმინდა ნინოს ტაძარი, ტეტრაკონქი (VII-IX სს.). ვარაუდობენ, რომ აქ იყო ჰერეთის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970;
  • Чубинашвили Г. Н., Архитектура Кахетии, Тб., 1959;
  • მუსხელიშვილი დ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, გვ. 203, თბ., 1983 წელი.
  • ადამია ი. ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, ძეგლის მეგობარი, XIX, 1969, გვ. 47-59
  • ედილი ზ. საინგილო. თბ., 1947. გვ. 156-158
  • მარჯანიშვილი გ. ორი ნაკლებად ცნობილი ძეგლი ისტორიული ჰერეთიდან, ძეგლის მეგობარი, 1984, N67, გვ. 16-21
  • მარჯანიშვილი გ. ჰერეთი, თბ., 2005, გვ. 26-31

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. არნ. ჩიქობავა, ენათმეცნიერების შესავალი, თბ. 1952 წ., გვ. 203
  2. ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, ძეგლის მეგობარი, 1969 წ. კრ.19, გვ. 48