ისლამაბადის ფედერალური ტერიტორია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ისლამაბადის ფედერალური ტერიტორია
ურდუ: وفاقی دارالحکومت‎‎
ქვეყანა პაკისტანის დროშა პაკისტანი
სტატუსი პროვინცია
ადმინისტრაციული ცენტრი ისლამაბადი
შექმნის თარიღი 1960
მეთაური ზულფიქარ ჰაიდერი[1]
ოფიციალური ენა ურდუ
მოსახლეობა ([[2017[2]]]) 2 851 868 კაცი
სიმჭიდროვე 1269,98 კაცი/კმ²
ფართობი 1165,50 კმ²
სიმაღლე ზღვის დონიდან
 - უმაღლესი წერტილი
 - ყველაზე დაბალი წერტილი

 620
 490
ისლამაბადის ფედერალური ტერიტორია რუკაზე
კოდი ISO 3166-2 PK-IS
[www.islamabad.gov.pk ოფიციალური საიტი]

ისლამაბადის ფედერალური ტერიტორია (ურდუ: وفاقی دارالحکومت‎‎) — პაკისტანის ორი ფედერალური ტერიტორიიდან ერთ-ერთი. მოიცავს პაკისტანის დედაქალაქ ისლამაბადს და მის გარშემო ტერიტორიას. მთლიანობაში 1165,5 კმ²-ს, საიდანაც 906 კმ² წარმოადგენს უშუალოდ ქალაქს. ეროვნულ ასამბლეაში ორი წარმოამადგენელი ჰყავს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1960 წელს პენჯაბის პროვინციის რავალპლინდის ოლქის ფედერალურ მთავრობას ახალი დედაქალაქის ასაშენებლად გადაეცა. 1960 წლის გეგმით ტერიტორია მოიცავდა ქალაქ რავალპინდს და შედფგებოდა შემდეგი ნაწილებისგან:

  • რავალპინდი, 259 კვ.კმ.
  • ისლამაბადის საკუთრება (ინსტიტუციური ტერიტორიების ჩათვლით), 220,15 კვ.კმ.
  • ისლამაბადი (მარგალას) პარკი, 220,15 კვ.კმ.
  • ისლამაბადის შემოგარენი, 446,20 კვ.კმ.

1980-იანებში ქალაქი რავალპინდი ამოიღეს გეგმიდან. დარჩენილი ტერიტორია დღეისთვის იყოფა 5 ზონად. ერთმანეთისგან გამოყოფილია საცხოვრებელი, ინდუსტრიული და სამთავრობო ინსტიტუტების ზონები.

პენჯაბის პროვინცია მდებარეობს სამხრეთით, ხოლო ხაიბერ-პახტუნხვა ჩრდილოეთით.

კლიმატი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისლამაბადში არის ტენიანი სუბ-ტროპიკული კლიმატი. რეგიონში არის ხუთი გამოკვეთილი სეზონი: ზამთარი (ნოემბერი - თებერვალი), გაზაფხული (მარტი - აპრილი), მუსონების სეზონი (მაისი - ივნისი), შემოდგომა (სექტემბერი - ოქტომბერი). ყველაზე ცხელი თვე ივნისია, როდესაც საშუალო ტემპერატურა 38 გრადუსს აჭარბებს. ყველაზე ტენიანი ივლისია, ხშირი წვიმებით და ჭექა-ქუხილით. ყველაზე დიდი რაოდენობით ნალექი - 743,3 მილიმეტრი დაფიქსირდა 1995 წლის ივლისში.[3] ყველაზე ცივი იანვარია, ზამთარში ძირითადად თოვლი არ მოდის და ხასიათდება ნისლიანი ამინდით. ტემპერატურა წლის განმავლობაში 13 °C (იანვარი) - 38 °C (ივნისი) ფარგლებში მერყეობს. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა - 46.6 °C, 2005 წლის 23 ივნისს დაფიქსირდა. ყველაზე დაბალი − (მინუს) 6 °C, 1967 წლის 17 იანვარს.[4][5]

ისლამაბადის მიკროკლიმატზე გავლენას ახდენენ ტბა რავალი და დამბები სიმლი და ხანპური. ხანპურის დამბა მდებარეობს მდინარე ჰაროს ხეობაში ისლამაბადიდან 40 კილომეტრის დაშორებით. სიმლის დამბა მდებარეობს ისლამაბადიდან ჩრდილოეთით 30 კილომეტრში. ტერიტორიაზე მდებარეობს 89 ჰექტარი ფართობის მარგალა-ჰილსის ეროვნული პარკი.[6] ისლამაბადის გზატკეცილის გაყოლებით 440 ჰექტარზე განლაგებულია ლოი-ბერის ტყე.

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისლამაბადის საფონდო ბირჟის შენობა

ისლამაბადი პაკისტანის ეკონომიკის მნიშვნელოვანი კონტრიბუტორია. მაშინ როდესაც იქ ქვეყნის მოსახლეობის 0,8 % ცხოვროს, მისი წილი ქვეყნის მთლიან შიდა პროდუქტში 1 %-ია.[7] 1989 წელს დაარსებული ისლამაბადის საფონდო ბირჟა პაკისტანის სიდიდით მესამეა კარაჩის და ლაჰორის საფონდო ბირჟების შემდეგ.[8] ბირჟას 118 წევრი ჰყავს, მათ შორის 104 იურიდიული და 14 ფიზიკური პირი. ბირჟის დღიური ბრუნვა საშუალოდ 1 მილიონი აქციაა. 2012 წლის მონაცემებით ქვეყნის საგადასახადო შემოსავლების 20 პროცენტი ისლამაბადზე მოდიოდა.[9] ისლამაბადში განვითარებულია საინფორმაციო ტექნოლოგიები. ფუნქციონირებს ორი სამეცნიერო პარკი, სადაც როგორც ადგილობრივი ასევე უცხოური ტექნოლოგიური და საინფორმაციო კომპანებუი საქმიანობენ.

განათლება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისლამაბადს, პაკისტანის მაშტაბით წიგნიერების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი აქვს - 95 %.[10] აქაა განთავსებული პაკისტანის უდიდესი უნივერსიტეტებიც, როგორიცაა: ქაიდ-ი-აზამის უნივერსიტეტი, საერთაშორისო ისლამური უნივერსიტეტი, მეცნიერების და ტექნოლოგიის ეროვნული უნივერსიტეტი და პაკისტანის გამოყენებითი მეცნიერების და საინჟინრო ინსტიტუტი.

სპორტი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ისლამაბად იუნაიტედი პირველი გუნდია რომელმაც 2016 წელს დაფუძნებულ პაკისტანის სუპერ ლიგის პირველ ჩემპიონატში მოიგო. გუნდი ასევე მონაწილეობს პაკისტანის თასის გათამაშებაში.[11]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Chief-Commissioner - ICTA. ictadministration.gov.pk. წაკითხვის თარიღი: 6 September 2016.
  2. The News International: Latest News Breaking, Pakistan News. thenews.com.pk. წაკითხვის თარიღი: 24 February 2016.
  3. Climate Records: Islamabad. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 January 2012. წაკითხვის თარიღი: 14 January 2012.
  4. Internet Archive Wayback Machine. Web.archive.org (13 June 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 June 2010. წაკითხვის თარიღი: 15 January 2012.
  5. Average Conditions, Islamabad, Pakistan. წაკითხვის თარიღი: 25 September 2009.
  6. Urban growth monitoring along Islamabad Highway. GIS Development.
  7. Pakistan | Economics and extremism. Dawn (5 January 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 8 January 2010. წაკითხვის თარიღი: 2 June 2010.
  8. Pakistan Stock Exchanges.
  9. Rs 371bn revenue target: FBR hails LTU Islamabad's performance. Business Recorder (5 July 2012). წაკითხვის თარიღი: 9 July 2012.
  10. Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 November 2010. წაკითხვის თარიღი: 2010-09-28.
  11. ARY Digital Network President Salman Iqbal congratulates Islamabad United over winning PSL. arynews.tv. წაკითხვის თარიღი: 24 February 2016.