ზარაფშანი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ზარაფშანი
Ayni zarafshon river.jpg
ზარაფშანი
ქვეყნები ტაჯიკეთის დროშა ტაჯიკეთი
უზბეკეთის დროშა უზბეკეთი
ქალაქები სამარყანდი
ბუხარა
ნავოი
ქათაყურღანი
ქაგანი
სათავე ზარაფშანის მყინვარი
39°30′00″ ჩ. გ. 70°35′00″ ა. გ. / 39.50000° ჩ. გ. 70.58333° ა. გ. / 39.50000; 70.58333
სათავის მდებარეობა ტაჯიკეთი
სათავის სიმაღლე 2750 მ
შესართავი 39°24′56″ ჩ. გ. 63°31′39″ ა. გ. / 39.41556° ჩ. გ. 63.52750° ა. გ. / 39.41556; 63.52750
შესართავის მდებარეობა დენგიზქოლის ტბა
სიგრძე 877 კმ
აუზის ფართობი 41 860 კმ²
წყლის ხარჯი (საშ.) 162 მ³/წმ
ზარაფშანი (უზბეკეთი)
Blue 0080ff pog.svg
Blue pog.svg

ზარაფშანი (სპარს. زرافشان, ტაჯ. Зарафшон, უზბეკ. Zarafshon) — მდინარე ცენტრალურ აზიაში, ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში. სათავე აქვს ტაჯიკეთში, ზარაფშანის მყინვარზე, ზღვის დონიდან 2750 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 877 კმ, აუზის ფართობი 41 860 კმ². სათავიდან 300 კმ მანძილზე მიედინება ვიწრო და ღრმა ხეობაში, ფანჯიკენტის ქვემოთ კი — ვაკეზე. სამარყანდთან მდინარე ორ ტოტად იყოფა (აქდარია, ყარადარია), რომლებიც ყიშლაყ ხათირჩისთან კვლავ ერთდებიან. ქვემო დინებაში ზარაფშანს ეწოდება ყარაქოლდარია, აქ მდებარეობს ბუხარისა და ყარაქოლის ოაზისები. ზარაფშანი შრება და ვერ აღწევს მდინარე ამუდარიამდე. იკვებება თოვლისა და მყინვარის წყლით. ზარაფშანის წყალი მთლიანად იხარჯება მორწყვაზე. აგებულია წყალსაცავები. ქვემო დინებაში ზარაფშანში არხით შედის ამუდარიის წყალი. ზარაფშანის ნაპირზეა ქალაქები: სამარყანდი, ბუხარა, ნავოი, ქათაყურღანი, ქაგანი. მდინარეს ზემოთში მათჩა ეწოდება. საშუალო წლიური ხარჯი მაგიანის შესართავის ქვემოთ 162 მ³/წმ.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]