ადამიანის გენეტიკა
ადამიანის გენეტიკა — გენეტიკის ქვედარგი, რომელიც ადამიანის მემკვიდრეობისა და ცვალებადობის კანონზომიერებების მახასიათებლებს სწავლობს.
| სხეულის ნაწილები | დომინანტური ნიშანი | რეცესიული ნიშანი |
|---|---|---|
| თვალები | დიდი | პატარა |
| თვალის სწორი ჭრილი | თვალის ირიბი ჭრილი | |
| თვალის მონღოლოიდური ტიპი | თვალის ევროპეოიდული ტიპი | |
| გადმოკიდებული ზედა ქუთუთო | ნორმალური ზედა ქუთუთო | |
| გრძელი წამწამები | მოკლე წამწამები | |
| ახლომხედველობა | ნორმა | |
| შორსმხედველობა | ნორმა | |
| ასტიკმატიზმი | ნორმა | |
| ყავისფერი (თაფლისფერი და მწვანე) | რუხი ან ცისფერი | |
| კატარაქტისკენ მიდრეკილება | ნორმა | |
| ქათმის სიბრმავე (მხედველობის დაქვეითება შებინდებულზე) | ნორმა | |
| პირი | ენის უკან გადახრის უნარი | არა |
| ენის მილისებრ შემომრგვალების უნარი | არა | |
| კბილების არსებობა დაბადებისას | კბილების არარსებობა დაბადებისას | |
| წინ გამოწეული კბილები და ყბა | კბილები და ყბა არ არის გამოწეული | |
| ნაპრალი საჭრელ კბილებს შორის | არ აღინიშნება | |
| კბილის კარიესისაკენ მიდრეკილება | ნორმა | |
| მსხვილი ტუჩები | თხელი ტუჩები | |
| ჰაბსბურგული ბაგე | ნორმა | |
| სახე და თავი | მოკლე თავის ქალა (ბრაქიცეფალია) | გრძელი (დოლიქოცეფალია) |
| მრგვალი სახე | მოგრძო | |
| სწორი ნიკაპი | დაცერებული ნიკაპი | |
| ღრმული ნიკაპზე | გლუვი ნიკაპი | |
| ღრმულები ლოყებზე | გლუვი ლოყები | |
| ამომჯდარი ყვრიმალები | ნორმა | |
| ჭორფლი | არ შეინიშნება | |
| გრძელი ნიკაპი | მოკლე | |
| ფართო ნიკაპი | ვიწრო და წვეტიანი | |
| ხმა | სოპრანო ქალებში | ალტი |
| ბანი მამაკაცებში | ტენორი | |
| ცხვირი | მსხვილი | საშუალო სიდიდის ან მომცრო |
| წვრილი, წვეტიანი, წინგამოწეული | ფართო | |
| მაღალი და წვრილი ცხვირისძვალი | დაბალი და ფართო ცხვირისძვალი | |
| კეხიანი | სწორი ან მოღუნული ცხვირისძვალი | |
| ჭვინტი პირდაპირაა მიმართული | აპრეხილი ცხვირი | |
| ფართო ნესტოები | ვიწრო ნესტოები | |
| ყურები | გამოყოფილი ბიბილო | შეზრდილი ბიბილო |
| ყურის წვეტიანი წვერი (დარვინის ბურციც შეინიშნება) | არ შეინიშნება | |
| სმენა | აბსოლუტური მუსიკალური სმენა | არ შეინიშნება |
| თმა | მუქი | ქერა |
| წითური | წითური | |
| ხუჭუჭა | ტალღოვანი | |
| ტალღოვანი | სწორი | |
| ხეხეში | სლიკინა | |
| გამელოტება (მამაკაცებში) | ნორმა | |
| ნორმა | გამელოტება (ქალებში) | |
| თეთრი კულული | ნორმა | |
| «ქვრივის კონცხი» | ნორმა | |
| ნაადრევი ჭაღარა | ნორმა | |
| სხეულზე ჭარბთმიანობა | სხეულზე მცირეთმიანობა | |
| მსხვილი გაფანჩული წარბები | ნორმა | |
| სინოფრიზი | ნორმა | |
| ხელები | არაცაციობა | ცაციობა |
| ხელის საჩვენებელი თითი უსახელოზე გრძელია (მამაკაცებში) | ხელის საჩვენებელი თითი უსახელოზე გრძელია (ქალებში) | |
| ხელის დიდი თითი მსხვილია და მოკლე (გაბრტყელებული) | თითის ნორმალური ფორმა (ნორმალური სიგრძის, თანაბარზომიერი სისქის, არამსხვილი) | |
| მოკლე და ბრტყელი ფრჩხილები | ნორმალური | |
| ძალზე მაგარი ფრჩხილები | ნორმალური | |
| თითების კანზე ხაზები ელიპტიკურია | თითების კანზე ხაზები ცირკულურია | |
| ფეხები | ვენების ვარიკოზული გაგანიერებისკენ მიდრეკილება | ნორმა |
| ფეხის მეორე თითი ბერა თითზე გრძელია | ფეხის მეორე თითი მოკლეა | |
| დიდი თითის მოძრაობის მომეტებული უნარი | ნორმა | |
| კანი | მუქი ფერის კანი | ღია ფერის კანი |
| მკვეთრი ლაქინობა (თეთრლაქიანობა) | კანის ნორმალური ფერი | |
| პიგმენტებიანი ლაქა გავის ნაწილში | არ შეინიშნება | |
| სქელი კანი | თხელი კანი | |
| სისხლი | სისხლის ჯგუფი А, В და АВ | სისხლის ჯგუფი О |
| რეზუსფაქტორი (Rh+)-ის არსებობა | რეზუსფაქტორი (Rh--ის) არარსებობა | |
| ნივთიერებათა ცვლა | ფენილთიოკარბამიდის გემოს შეგრძნება | შეუგრძნობლობა |
| ნერწყვში აგლუტინინის სეკრეციის უნარი | ამ ნიშნის არქონა | |
| საკვების მიღების შემდეგ შარდში მეთანეთიოლის გამოყოფა (სატაცურისა), აგრეთვე ბეთანინისა (ჭარხლის), β-ამინოზეთოვანი მჟავასი (კატაბოლიზმ თიმინის პროდუქტი) | ამ ნიშნების არქონა | |
| გასუქებისკენ მიდრეკილება | არ შეინიშნება | |
| რეცესიული ტიპის მემკვიდრული დაავადებანი | ნორმა | ფენილკეტონურია |
| ნორმა | შიზოფრენიისკენ მიდრეკილება | |
| ნორმა | შაქრიანი დიაბეტისკენ მიდრეკილება | |
| ნორმა | პარაჰემოფილია (კანიდან და ცხვირიდან სისხლდენისკენ მიდრეკილება) | |
| ნორმა | ალბინიზმი | |
| ნორმა | პიგმენტური ქსეროდერმა | |
| ნორმა | თანდაყოლილი ყრუმუნჯობა | |
| ნორმა | საჭრელი კბილებისა და ეშვების არქონა ზედა ყბაზე | |
| ნორმა | ნამგლისებურუჯრედოვანი ანემია | |
| ნორმა | თალასემია | |
| ნორმა | მუკოვისციდოზი | |
| ნორმა | ცისტოფიბროზი | |
| ნორმა | ტრიტანოპია | |
| ნორმა | ანენცეფალია | |
| დომინანტური ტიპის მემკვიდრული დაავადებანი | პოლიდაქტილია | ნორმა |
| ბრაქიდაქტილია | ნორმა | |
| სინდაქტილია | ნორმა | |
| ელიპტოციოზი | ნორმა | |
| არაქნოდაქტილია | ნორმა | |
| აქონდროპლაზია | ნორმა | |
| ქალა-ლავიწის დიზოსტოზი | ნორმა | |
| პატარა ფესვიანი კბილების არქონა | ნორმა | |
| ნეიროფიბრომატოზი | ნორმა | |
| ანირიდიის ზოგიერთი ფორმა | ნორმა | |
| კრანიოსინოსტოზი | ნორმა | |
| მიოპლეგია | ნორმა | |
| პოდაგრისკენ მიდრეკილება | ნორმა | |
| ჰიპერქოლესტერინემია | ნორმა | |
| მრავლობითი ტელეანგიექტაცია | ნორმა |
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Human Genome Project დაარქივებული 2008-03-15 საიტზე Wayback Machine.
- How many Genes do humans have? დაარქივებული 2008-02-23 საიტზე Wayback Machine.
- Human Genetics Video (website critique)