შანხაი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
შანხაი

上海市

Shanghai montage.png
China Shanghai.svg
ძირითადი მონაცემები
ქვეყანა: ჩინეთი
ფართობი: 6.340,5 კმ²
მოსახლეობა: 17.420.000 (2004)
მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 2750 მოსახლე კმ²-ზე
სატელეფონო კოდი: 021
ადმინისტრაციული დაყოფა: მუნიციპალიტეტი
საფოსტო კოდი: 200000 - 202100
პოლიტიკა
მერი ჰან ჟენი

შანხაი (ჩინ.: 上海, Shànghǎi) მდებარეობს მდინარე იანძზე და ჩინეთის უდიდესი ქალაქია. შანხაი ქვეყნის უნიშვნელოვანესი კულტურული, კომერციული, ფინანსური, ინდუსტრიული და საკომუნიკაიო ცენტრია. ადმინისტრაციულად შანხაი ჩინეთის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტია, რომელსაც პროვინციის დონის სტატუსი აქვს. შანხაიში მდებარეობს ასევე მსოფლიოს ყველაზე დატვირთული საზღვაო პორტი სინგაპურისა და როტერდამის შემდეგ.

თავდაპირველად ერთი მიყრუებული მეთევზეთა სოფელი, შანხაი ჩინეთის უმნიშვნელოვანესი ქალაქი გახდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში. ეს იყო რესპუბლიკის პოპულარული კულტურის, ინტელექტუალური გაცვლისა და პოლიტიკური ინტრიგების ცენტრი. 1949 წელს კომუნისტების მოსვლის შემდეგ ქალაქის ცხოვრების რიტმი შენელდა ცენტრალური მთავრობის მიერ შემოღებული მძიმე გადასახადებისა და ბურჟუაზიული ელემენტების დევნის გამო. 1992 წელს მთავრობის მიერ საბაზრო-ეკონომიკური განვითარების კურსის აღემის შემდეგ შანხაი მყისვე ჰკრეფს სიჩქარეს და მალევე უსწრებს შენჟენსა და გუანჯჟოუს და ჩინეთის ეკონომიკური ზრდის ფორპოსტი ხდება. 21-ე საკუნუნის დასაწყისში შანხაის მთავარი მიზანი მისი მსოფლიო კლასის ქალაქის სტატუსის დაბრუნება და მის მოქალაქეთათვის კომფორტული საცხოვრებელი პირობების შექმნაა.

სახელწოდების შესახებ[რედაქტირება]

Shanghainame.png ორი იეროგლიფი ქალაქის სახელწოდებაში (მარცხნივ) ნიშნავს "ზღვა-ზე". ადგილობრივად ის წარმოითქმის როგორც ზონ-ჰე /zɑ̃.'he/. ქალაქის სახელწოდების ყველაზე ადრეული წყარო სონის დინასტიიდან მოდის (მე-11 საუკუნე), რომელიც მდინარის პირას მდებარე სავაჭრო ქალაქს ერქვა. სახელის მნიშვნელობა დღემდე ისტორიკოსთა შორის კამათის საგანია, თუმცა ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით ის უნდა ნიშნავდეს "ზღვის ზემო მისაღწევს" (海之上洋). თუმცა მანდარინის ენაზე ის უნდა ნიშნავდეს "ზღვაზე გასვლას", რაც უფრო მისაღებია ქალაქის საზღვაო პორტის მდებარეობისთვის.

ქალაქს მრავალი მეტსახელი ჰქონია წარსულში, მათ შორის "აღმოსავლეთის პარიზი", "აღმოსავლეთის დედოფალი", "აღმოსავლეთის მარგალიტი", და "აზიის ბოზიც" კი (ეს უკანასკნელი 1920-30-იანი წლების კორუფციის, ნარკოტიკებისა და პროსტიტუციის მოზღვავების შედეგი იყო).

ისტორია[რედაქტირება]

ქალაქის ფორმირებამდე შანხაის სონიანის პროვინციის (松江縣) ნაწილი იყო, სუჟუს პრეფექტურის (蘇州府) დაქვემდებარებაში. სონგის დინასტიის (960-1279) პერიოდიდან შანხაი თანდათან უფრო საქმიანი სავაჭრო პორტი ხდება და მის პოლიტიკურ იურისტიდქიას აჭარბებს.

ქალაქის კედელი ჩვ.წ 1553 წელს აშენდა, რაც დღეს ქალაქის დაფუძნების თარიღად მიიჩნევა. თუმცა მე-19 საუკუნემდე შანხაი, ჩინეთის სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებისგან განსხვავებით, რაიმე განსაკუთრებულ როლს არ ასრულებდა და ამგვარად აქ ჩინეთის ძველი კულტურის რაიმე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლი არ არსებობს.

შანხაის როლი რადიკალურად შეიცვალა მე-19 საუკუნეში, როცა მისმა სტრატეგიულმა მდებარეობამ ინაცზის მდინარეზე ის დასავლეთთან ვაჭრობისთვის იდეალური ადგილი გახადა.

ადრეული მე-19 საუკუნის პირველი ოპიუმის ომის დროს ბრიტანეთის ჯარებს შანხაიმცირე ხნით ოკუპირებული ჰყავდათ. ომი 1842 წელს დასრულდა ნანკინის ზავით, რის შედეგადაც ზავის ქვეშ მოქცეული პორტები, შანხაის ჩათვლით, საერთაშორისო ვაჭრობისთვის თავისუფალი გახდა.

პოლიტიკა[რედაქტირება]

ეკონომიკა[რედაქტირება]

გეოგრაფია[რედაქტირება]

ტრანსპორტი[რედაქტირება]

კულტურა[რედაქტირება]

განათლება[რედაქტირება]

მედია[რედაქტირება]

გალერეა[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: