უილიამ ჰერშელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
უილიამ ჰერშელი
Wil Altstadt 8375.jpg
დაბ. თარიღი 15 ნოემბერი 1738(1738-11-15)[1] [2] [3] [4] [5]
დაბ. ადგილი ჰანოვერი[1] [3] [6] [5]
გარდ. თარიღი 25 აგვისტო 1822(1822-08-25)[1] [4] (83 წელი)
გარდ. ადგილი სლაუ
დასაფლავებულია უესტმინსტერის სააბატო
მოქალაქეობა Flag of Germany.svg გერმანია[3]
Flag of the United Kingdom.svg გაერთიანებული სამეფო[3]
სამეცნიერო სფერო ასტრონომია
მეუღლე მერი ბოლდუინი[3]
მამა ისააკ ჰერშელი
დედა ანა ილსე მორიცენი
შვილ(ებ)ი ჯონ ფრედერიკ უილიამ ჰერშელი[3]
ჯილდოები სამეფო საზოგადოების წევრი[3] და კოპლის მედალი[3]
ხელმოწერა William Herschel Signature.svg

უილიამ ფრიდრიხ ვილჰელმ ჰერშელი (დ. 15 ნოემბერი, 1738 ჰანოვერი — გ. 25 აგვისტო, 1822 სლაუ) — ინგლისელი ასტრონომი და ოპტიკოსი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1781 წლიდან), პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1789 წლიდან).

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰერშელმა ოჯახში შეისწავლა უცხო ენები და მუსიკა. 1757 წელს გადასახლდა ინგლისში, სადაც ცნობილი მუსიკოსი გახდა. დამოუკიდებლად შეისწავლა ასტრონომია, დაამზადა ასობით სარკე ტელესკოპებისათვის. ასტრონომიული დაკვირვებები დაიწყო 1773 წელს.

უილიამმა აღმოაჩინა პლანეტა ურანი (1781), მისი ორი თანამგზავრი, მათი უკუმოძრაობა, სატურნის ორი თანამგზავრი. გაზომა სატურნისა და მისი რგოლების ბრუნვის პერიოდი, აღმოაჩინა მზის მოძრაობა სივრცეში და სხვა. 70-იან წლებში დაიწყო ვარსკვლავთა დათვლა ცის შერჩეულ არეებში, რის შედეგადაც შეაფასა გალაქტიკის ზომები და დაასკვნა სივრცეში მისი იზოლირებულება.

საფუძველი ჩაუყარა ვარსკვლავთა სტატირტპიკას. აღმოაჩინა ფიზიკურად ორჯერადი ვარსკვლავები, 2500-ზე მეტი ახალი ნისლეული და ვარსკვლავთა გროვა. წამოაყენა და 180211 წლებში განავითარა დიფუზიური მატერიის შეკუმშვით ვარსკვლავებისა და მათი სისტემების წარმოშობის კოსმოგონიური ჰიპოთეზა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 Clerke A. M. Herschel, William (DNB00) // Dictionary of National Biography / L. Stephen, S. LeeLondon: Smith, Elder & Co., 1885.
  2. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118841920 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 Berry A. A Short History of Astronomy John Murray, 1898.
  4. 4.0 4.1 data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  5. 5.0 5.1 Г. Риман Гершель // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. ЭнгельМосква: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 1. — С. 345.
  6. Витковский В. В. Гершель, Вильям // Энциклопедический словарь Санкт-Петербург: Брокгауз—Ефрон, 1893. — Т. VIIIа. — С. 572.