საღამოს ეკლესია (X-XI საუკუნეები)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

საღამოს ეკლესიაეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, საღამოს ტბის გასწვრივ, აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1996 მეტრზე მდებარეობს.

საღამოს ტბას ახლო წარსულში “დუმაგიოლის” სახელითაც მოიხსენიებდნენ. ვახუშტი ბაგრატიონის რუკაზე საღამოს ტბის სანაპიროზე სოფელი დუმა არის აღნიშნული.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სოფელში დგას სამი ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლი - სამი ეკლესია. მათგან ყველაზე ადრინდელი არის X საუკუნის მოზრდილი დარბაზული ეკლესია. სოფლის სამხრეთით მდებარეობსб X-XIII საუკუნის ხუროთმოძღვრული ძეგლი საღამოს ეკლესია. იგი სხვა ეკლესიებთან შედარებით უკეთ არის შემონახული. მისი ფასადები ჩუქურთმებითაა შემკული. წყობაში ერთმანეთს ენაცვლება რუხი და ვარდისფერი ქვები. ასომთავრული წარწერების კვალი აქაც შეიმჩნევა.

ცნობილია, დავით მეფეთა მეფის (1247-1270) წარწერა, რომელიც საღამოს ტბის ერთ–ერთი სტელიდან გვამცნობს:

ვიკიციტატა
„ადიდენ და დაამყარენ ღმერთმან, ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმპყრობელი, მეფეთა მეფე დავით“

[1].

საღამოს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[2]. სოფელ საღამოში 2004 წლიდან ფუნქციონირებს თამარ მეფის სახელობის დედათა მონასტერი და ეკლესია.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ვალერი სილოგავა. ჯავახეთის ეპიგრაფიკა. ახალციხე. 2001 წ.
  • საღამოს ეკლესიები //ჟღერს ქვის ჰარმონია, ნაკვეთი პირველი, ტ.15. საკითხავნი ყმაწვილთათვის, თბილისი, გამ."ციცინათელა", 2007 წ., გვ.12-14.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]