მალო

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
მალო
მშობ. სახელი: ინგლ. Malo
Vanuatu - Malo.PNG
მალოს მდებარეობა ვანუატუში
გეოგრაფია
მდებარეობა წყნარი ოკეანე
კოორდინატები 15°41′ ს. გ. 167°10′ ა. გ. / 15.683° ს. გ. 167.167° ა. გ. / -15.683; 167.167
ფართობი 180,0 კმ²
სიგრძე 17 კმ
სიგანე 13 კმ
უმაღლესი წერტილი 326 მ
მთა მალო
ვანუატუს დროშა ვანუატუ
პროვინცია სანმა
დემოგრაფია
მოსახლეობა 4279 (2009)
სიმჭიდროვე 23,772 ად. /კმ²

მალო (ადრე ცნობილი იყო, როგორც წმინდა ბარტოლომიუს კუნძული) (ინგლ. Malo) — კუნძული ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის შემადგენლობაში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ვანუატუს რესპუბლიკას. ადმინისტრაციულად შედის სანმას პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძულის მეორე სახელია — ურე-ნამარანდა (ბისლამას ენა — Ure-namaranda)[1].

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძული მალო მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის ჩრდილოეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, ჩრდილოეთით 3 კმ-ში მდებარე კუნძულ ესპირიტუ-სანტოსა და სამხრეთით მდებარე კუნძულ მალეკულას შორის. უახლოესი მატერიკიავსტრალია მდებარეობს დაახლოებით 1200 კმ-ში[2].

კუნძულ მალოს აქვს შერეული ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა[2]. კუნძულის გარშემოწირულობა შეადგენს დაახლოებით 55 კმ-ს, სიგრძე — 17 კმ-ს, სიგანე — 13 კმ-ს[3], კუნძულის ფართობია — 180,0 კმ². კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — მთა მალო (326 მეტრი).

კლიმატი კუნძულ მალოზე ნოტიო ტროპიკულია. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 3000 მმ-ს[2]. კუნძულზე ხდება ხშირი ციკლონები და მიწისძვრები.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძულ მალოზე ნაპოვნია ყველაზე ადრეული ადამიანთა დასახლება ახალ ჰებრიდებზე: კუნძულის დასახლება დაიწყო დაახლოებით 3500 წლის წინ ლაპიტას კულტურის წარმომადგენლების მიერ[4]. კუნძულ მალოს პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ფრანგი მოგზაური ლუი ანტუან დე ბუგენვილი, რომელიც კუნძულზე გადავიდა 1768 წელს[3].

1906 წლის მარტში კუნძული მალო, როგორც ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი[5].

1980 წლის 30 ივნისს ახალმა ჰებრიდებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან და საფრანგეთისგან, და კუნძული მალო გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2009 წელს კუნძულ მალოს მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 4279 ადამიანი[6].

ტამამბოს ენა — ავსტრონეზიული ენების ერთ-ერთი სახელია, რომელზეც ლაპარაკობს კუნძულის მოსახლეობა[7].

ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძულის მთავარი პროდუქციაა — პლანტაციებში მოყვანილი კოპრა და კაკაო.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. კუნძულის საიტი. (ინგლისური)
  2. 2.0 2.1 2.2 UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. ვანუატუს კუნძულები. (ინგლისური)
  3. 3.0 3.1 John Search. კუნძული მალო. (ინგლისური)
  4. McLean, R. S. A. Preaching Christ in the New Hebrides. Provocative Pamphlets No. 26. Melbourne: Federal Literature Committee of Churches of Christ in Australia, 1957. — გვ. 18
  5. Tufala Gavman. Reminisces from the Anglo-French Condominium of the New Hebrides / Brian J. Bresnihan, Keith Woodward, editors. — Suva, Fiji: Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, 2002. — გვ. 23.
  6. 2009 National Population and Housing Census (2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-10-18.
  7. Etnologue. ვანუატუს ენები. (ინგლისური)
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=მალო&oldid=2775486“-დან