იოზეფ მარია ოლბრიხი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
იოზეფ მარია ოლბრიხი
Joseph Maria Olbrich 1908.jpg
პირადი ინფორმაცია
დაბ. თარიღი 22 დეკემბერი 1867(1867-12-22)[1]
დაბ. ადგილი ოპავა[2]
გარდ. თარიღი 8 აგვისტო 1908(1908-08-08)[3] [4] [5] [1] (40 წელი)
გარდ. ადგილი დიუსელდორფი[2] [6] [7]
ნამუშევრები და მიღწევები
საქმიანობა არქიტექტორი[6]
მოქალაქეობა ავსტრია-უნგრეთის იმპერია

იოზეფ მარია ოლბრიხი (დ. 22 დეკემბერი 1867, ოპავა, ჩეხეთი — გ. 8 აგვისტო 1908, დიუსელდორფი) — ავსტრიელი არქიტექტორი, ვენის სეცესიონის მხატვართა ჯგუფის დამაარსებელი.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ადრინდელი პერიოდი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლბრიხი დაიბადა ოპავაში, ავსტრიის სილეზიაში (ახლანდელი ჩეხეთი). იოზეფი იყო ედმუნდ და ალოიზა ოლბრიხების მესამე შვილი. მას ჰყავდა ორი და, რომლებიც იოზეფის დაბადებამდე გარდაიცვალნენ. ასევე ჰყავდა ორი უმცროსი ძმა ჯონი და ედმუნდი. მამამისი იყო საკონდიტრო ქარხნის პატრონი და ცვილის მწარმოებელი. აგრეთვე, მას ეკუთვნოდა აგურის საწარმო. სწორედ აქ ჩაეყარა საფუძველი ოლბრიხების ოჯახის, კერძოდ კი, იოზეფ ოლბრიხის ინტერესს არქიტექტურისადმი.

შემოქმედება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოლბრიხი შეისწავლიდა არქიტექტურას ვენის ნატიფი ხელოვნების აკადემიაში, სადაც მან მოიგო რამდენიმე პრიზი. 1893 წელს დაიწყო მუშაობა ოტო ვაგნერთან. ამ პერიოდში მან დეტალურად აითვისა ოტო ვაგნერის სტილი.

1897 წელს, გუსტავ კლიმტმა, ოლბრიხმა, ჯოზეფ ხოფმანმა და კოლომან მოზერმა დააარსეს ვენის სეცესიონის ხელოვანთა ჯგუფი. სწორედ ოლბრიხს მიეკუთვნება საგამოფენო შენობის და ცნობილი "სეცესიონის დარბაზის" დიზაინი, რაც თანდათანობით მოძრაობის ღირსშესანიშნაობად იქცა. 1899 წელს, ერნესტ ლუიზმა და ჰესეს გრანდ დუკმა დააარსეს დარმშტადტის ხელოვანთა კოლონია და დაიქირავეს ოლბრიხი და სხვა წამყვანი ხელოვანები, რომლებიც საგამოფენო შენობების დაგეგმვა-აგების სპეციალისტები იყვნენ.

1900 წელს იოზეფმა მიიღო ჰესეს მოქალაქეობა და პროფესორის წოდება გრანდ დუკისგან. 1903 წელს იოზეფმა იქორწინა კლეირ მორავზე.

შემდგომ წლებში, ოლბრიხმა მიიღო ყველაზე მრავალფეროვანი არქიტექტურული დაკვეთები და ხელოვნების სხვა განხრებითაც მოსინჯა თავი. მან დააპროექტა თიხის სახელოსნო, ავეჯის მაღაზია, წიგნების რამდენიმე მაღაზია თუ ბიბლიოთეკა და მუსიკალური ინსტრუმენტების მაღაზია. მისი წვლილი, შეტანილი სენტ-ლუისში, ლუიზიანის საგამოფენო დარბაზში, საყოველთაოდ იქნა აღიარებული და იგი დაინიშნა ასოცირებულ წევრად ამერიკის არქიტექტურის ინსტიტუტში.

19 ივლისს 1918 წელს მისი ქალიშვილის - მარიანას დაბადებიდან მოკლე ხანში ოლბრიხი ლევკემიით გარდაიცვალა დიუსერდორფში, 8 აგვისტოს, 40 წლის ასაკში. იგი დარჩა ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე პატივცემულ და გავლენიან არქიტექტორად.

მის არქიტექტურულ ნამუშევრებს, განსაკუთრებით კი ვენის და დარმშტადტის სეცესიონის საგამოფენო შენობებს ჰქონდათ უზარმაზარი გავლენა არტ-ნუვოს სტილზე.

სადა და სტრუქტურულად ნათელია ოლბრიხის გრაფიკა და ავეჯის პროექტები.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  2. 2.0 2.1 (unspecified title) ISBN 978-88-6637-024-6, 978-88-6637-023-9, 978-88-6637-025-3
  3. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118589768 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  4. data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  5. Josef Maria Olbrich
  6. 6.0 6.1 Arkitekter verksamma i Sverige — 2014.
  7. Ольбрих Йозеф Мария // Большая советская энциклопедия Алферов Жорес: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.