ფარადეის ინდუქციის კანონი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ფიზიკაში ფარადეის ინდუქციის კანონი არის ელექტროდინამიკის საბაზისო კანონი, რომელიც განსაზღვრავს კავშირს ცვლად მაგნიტურ ველსა და მის მიერ გენერირებულ ელექტრულ ველს შორის. ფარადეის კანონის მიხედვით:[1]

რაიმე ჩაკეტილ კონტურში გენერირებული ელექტრომამოძრავებელი ძალა ტოლია ამ კონტურის გამჭოლი მაგნიტური ნაკადის ცვლილების სისწრაფისა.

ისტორია[რედაქტირება]

ელექტრომაგნიტური ინდუქციის მოვლენა დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს მაიკლ ფარადეიმ და ჯოზეფ ჰენრიმ 1831 წელს, თუმცა ფარადეი იყო პირველი, რომელმაც მისი ექსპერიმენტების შედეგები გამოაქვეყნა[2][3] განავრცო რა ფარადეის შრომები, ჯეიმზ კლერკ მაქსველმა ეს კანონი რაოდენობრივას შემდეგნაირად ჩამოაყალიბა:[4]

 |\mathcal{E}| = \left|{{d\Phi_B} \over dt}\right|.

სადაც:

|\mathcal{E}| არის ელექტრომამოძრავებელი ძალა ვოლტებში
ΦB არის მაგნიტური ნაკადი რომელიც განჭოლავს კონტურს ვებერებში.[5]

მაქსველ-ფარადეის განტოლება[რედაქტირება]

ფარადეის კანონის დიფერენციალურ ფორმას, რომელსაც ხშირად მაქსველ-ფარადეის განტოლებას უწოდებენ აქვს სახე:

\nabla \times \mathbf{E}( \mathbf{r},\ t) = -\frac{\partial \mathbf{B}( \mathbf{r},\ t)} {\partial t}

სადაც:

\nabla\times არის როტორი
E არის ელექტრული ველის დაძაბულობა
B არის მაგნიტური ველის ინდუქცია

მაქსველ-ფარადეის განტოლება წარმოადგენს მაქსველის განტოლებებიდან ერთ-ერთს.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Jackson, John David (1999). Classical Electrodynamics, 3rd ed., New York: Wiley, გვ. Page 237. ISBN 0-471-30932-X. 
  2. Ulaby, Fawwaz (2007). Fundamentals of applied electromagnetics, 5th Edition, Pearson:Prentice Hall, გვ. 255. ISBN 0-13-241326-4. 
  3. Joseph Henry. Distinguished Members Gallery, National Academy of Sciences. წაკითხვის თარიღი: 2006-11-30.
  4. Cantor, Geoffrey N. (1991), Michael Faraday, Sandemanian and Scientist: A Study of Science and Religion in the 19th Century. გვ. 217 და 219.
  5. Chow, Tai L. (2006). Introduction to electromagnetic theory: a modern perspective. Sudbury, MA (USA): Jones and Bartlett, გვ. pp. 171-5. ISBN 0763738271.