ბორის სპასკი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ბორის სპასკი

ბორის სპასკი (Бори́с Васи́льевич Спа́сский) (დ. 30 იანვარი, 1937) — რუსი-ფრანგი მოჭადრაკე, დიდოსტატი, ყოფილი მსოფლიო ჩემპიონი. სპასკი მსოფლიო ჩემპიონებს შორის ერთერთი გამორჩეული მოჭადრაკეა.სპასკი თავიდანვე დიდი ნიჭიერებით გამოირჩეოდა და 10 წლის ასაკში უკვე 1 თანრიგი ჰქონდა. სპასკის მწვრთნელებშიც გაუმართლა . მაგალითად ალექსანდრ ტოლუში და იგორ ბონდარევსკი. სწორედ ბონდარევსკის დამსახურებაა სპასკის წარმატებები მსოფლიო საჭადრაკო არენაზე.სპასკიმ უმძიმესი შესარჩევი მატჩების შემდეგ მაშინდელ მსოფლიო ჩემპიონ პეტროსიანთან თამაშის უფლება მოიპოვა. მან ამ გზაზე სახელოვანი კერესი შემდეგ ეფიმ გელლერი ხოლო თბილისურ ფინალში ექს ჩემპიონი და ლეგენდა მიხეილ ტალი. 1966 წლის მატჩი პეტროსიანმა მინიმალური სხვაობით 12-5- 11- 5 მოიგო ტუცა მიუხედავად მინიმალური უპირატესობისა მთელი მატჩში დამაჯერებლად გამოიყურებოდა. მარცხის მიუხედავად სპასკი არ დაეცა და 1969 წელს კვლავ შეხვდა პეტროსიანს. მან ნამდვილი გმირობა ჩაიდინა შესარჩევი ციკლი კვლავ დიდებულად გაიარა და ლარსენი გელერის და კორჩნის დამარცხების მერე 1969 წელს კვლავ შეხვდა პეტროსიანს. მიუხედავად იმისა რომ პეტროსიანმა უმძიმეს ბრძოლაში მოიგო პირველი პარტია სპასკიმ ძალა მოიკრიბა და 12-5-10-5 დაამარცხა მეტოქე. მას მერე რაც სპასკი ჩემპიონი გახდა თითქოს მის ცხოვრებაში რაღაც შეიცვალა. ამას კი მალე რეიკავიკში გენიალურ ამერიკელ რობერტ ფიშერთან მარცხი და ტიტულის დაკარგვა მოყვა. ამ მატჩში სპასკი ფაქტობრივად წინასწარ აგმოჩნდა წასაგებად განწირული. მარცხის მიზეზი ბევრი რამ იყო. მაგალითად ბონდარევსკისთან დასორება,არასათანადო მუშაობა საკუთარ თავზე და ასევე ფიშერის ფაქტორიც. მიუხედავად იმისა რომ სპასკიმ მატჩი კარგად დაიწყო და ორი პარტიის შემდეგ იგებდა 2-0 ს საბოლოოდ დამარცხდა 8-5- 12-5. ამ მატჩის შემდეგ სპასკი სპასკიმ რამდენიმეჯერ სცადა ტახტზე დაბრუნება მაგრამ უშედეგოდ. მან კარპოვთან წააგო ნახევარფინალი, მიუხედავად პირველი პარტიის მოგებისა 4-1. ასევე სპასკი დამარცხდა სკანდალურ ფინალში ვიკტორ კორჩნოისთან.სპასკის უამრავი ტურნირი აქვს მოგებული. აღსანიშნავია მათ შორის საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 1973 წელს,ბუგაიოს უძლიერესი ტურნირი სადაც მან პირველი ადგილი გაიყო და აშშ. ასევე სამუდამოდ შემორჩება ისტორიას საუკუნის მატჩში მისი ბრწყინვალე კომბინაცია ლარსენის წინაარმდეგ. აღსანიშნავია ისიც რომ სპასკიმ ითამაშა მეორე მატჩი ფიშერთან და ასევე წააგო 12-5-17-5. ბორის სპასკი ჩემპიონებს შორის უხუცესია. დაქორწინებულია სამჯერ.მისი ბოლო მეუღლეა მარინა შერბაჩოვა გენერალ დიმიტრი შერბაჩოვის შვილიშვილი