ფრიდრიხ ნიცშე: განსხვავება გადახედვებს შორის

ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
(→‎რესურსები ინტერნეტში: clean up, removed: {{Link GA|es}}, {{Link GA|tr}}, {{Link GA|zh}} using AWB)
{{ინფოდაფა მეცნიერი
[[ფაილი:Nietzsche.later.years.jpg|thumb|right|ფრიდრიხ ნიცშე]]
| სახელი = ფრიდრიხ ვილჰელმ ნიცშე
| მშობლიური სახელი = Friedrich Wilhelm Nietzsche
| ფოტო = Nietzsche187a.jpg
| სურათის ზომა =
| სურათის წარწერა = ნიცშე ბაზელში, 1875 წელი
| დაბადების თარიღი = [[1844]] წლის [[15 ოქტომბერი]]
| დაბადების ადგილი = [[პრუსიის სამეფო]],[[საქსონია|საქსონიის პროვინცია]]
| გარდაცვალების თარიღი = [[25 აგვისტო]] [[1900]] წელი
| გარდაცვალების ადგილი = [[ვაიმარი]] [[გერმანია]]
| სამეცნიერო სფერო = [[ფილოლოგია]],[[ფილოსოფია]]
| მუშაობის ადგილი = [[ფილოლოგია|ფილოლოგიის პროფესორი]], [[ბაზელის უნივერსიტეტი|ბაზელის უნივერსიტეტში]]
| გავლენა იქონიეს = [[თედორე დოსტოევსკი]]
| გავლენა იქონია = [[მარტინ ჰაიდეგერი]],[[კარლ იასპერსი]],[[მაქს შელერი]]
| ცნობილია როგორც = ზეკაცი,ღმერთი მოკვდა
| სამეცნიერო ხარისხი = ფილოლოგიის დოქტორი
| ხელმოწერა = Friedrich_Nietzsche_Signature.svg
| საიტი = http://www.friedrichnietzsche.de
}}
'''ფრიდრიხ ვილჰელმ ნიცშე''' ({{lang-de|Friedrich Wilhelm Nietzsche}}; დ. [[15 ოქტომბერი]], [[1844]] — გ. [[25 აგვისტო]], [[1900]]) — XIX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსი. ის წერდა კრიტიკულ წერილებს რელიგიაზე, სიკვდილზე, თანამედროვე კულტურაზე და მეცნიერებაზე მეტაფორებისა და აფორიზმების გამოყენებით.
 
 
ნიცშე იცნობდა რიჩარდ ვაგნერს და ცოტა ხნის შემდეგ გაიცნო მისი ცოლიც-ქოსიმა. ნიცშე ორივეს დიდ პატივს ცემდა და ხშირად სტუმრობდა მათ სახლს. ვაგნერმა ის ყველაზე ახლო წრეში მიიღო. ქოსიმა ვაგნერს, 1870 წლის დაბადების დღეზე ნიცშემ აჩუქა ხელნაწერი “[[ტრაგიკული იდეის წარმომავლობა]]”. 1872 წელს ნიცშემ გამოსცა პირველი წიგნი “[[ტრაგედიის დაბადება მუსიკის სულიდან]]”. მისმა კოლეგებმა კლასიკური ფილოლოგიის დარგში, რითშელის ჩათვლით, ენთუზიაზმი გამოხატეს ამ ნაშრომზე. პოლემიკაში “მომავალის ფილოლოგია” [[ულრიხ ფონ ვილამოვიტც-მოელენდორი|ულრიხ ფონ ვილამოვიტც-მოელენდორფმა]] გააკრიტიკა წიგნი და ამით მოიუტანა პოპულარობა. როდემ და ვაგნერმა დაიცვეს ნიცშე. ნიცშე შეეცადა თავის დამკვიდრებას ფილოსოფიაში, ბაზელის უნივერსიტეტში, თუმცა უშედეგოდ.
== ნიცშე და ნიჰილიზმი ==
ღმერთის სიკვდილის თემას ნიცშეს ფილოსოფიაში შემოაქვს ღრმა ტრაგიკული მოტივები, იდეალური სამყარო დაინგრა - ეს ნიშნავს იმას რომ კაცობრიობას გამოეცალა საყრდენი, ადამიანი რჩება ორიენტირების გარეშე, ის რჩება თავისი თავის ანაბარა, ადამიანმა აღარ იცის თუ რისთვის ცხოვრობს, საით მიდის, არ იცის რით გაამართლოს თავისი მოქმედება და აზროვნება, მას ეუფლება მარტოობის, უპერსპექტივობის, უიმედობის გრძნობა, მრავალი საუკუნის განამვლობაში კაცობრიობა ღმერთს იყო მინდობილი, მას ესმოდა სიკეთის, ჭეშმარიტებისა და მშვენიერის აზრი, მისი არსებობა განათებული იყო ღვთაების შუქით, ის მისდევდა იდეალური სამყაროს იმპერატივებს, ამით ენიჭებოდა მის სიცოცხლეს ღირსება და კეთილშობილება, მან იცოდა რისთვის ცხოვრობა და რისი იმედი უნდა ქონოდა, ღმერთი მოკვდა, ღმერთის არსებობით გამართლებული ღირებულებები, რომელთაც ადამიანი აქამდე ათაყვანებოდა, კარგავენ თავის ფასს, ეს კი იმის მაუწყებელია, რომ კართან მომდგარია "ყველა სტუმართაგან ყველაზე შემზარავი" - [[ნიჰილიზმი]].
ნიჰილიზმის აღმოცენება ნიშნავს იმას, რომ უმაღლესი ღირებულებები უფასურდებიან, მიზანი დაკარგულია, აღარ არის პასუხი კითხვაზე, "რატომ" ნიჰილიზმი, ნიცშეს მიხედვით, არის "არას" თქმა ყველაფერზე, რაც ძველად აზრს აძლევდა სამყაროს და ადამიანის სიცოცხლერს. ნიჰილიზმში, მაგალითად, ვლინდება იმედის გაცრუება, ოპტიმიზმით სავსე შეხედულებათა მიმართ, რომლებიც ქადაგებდნენ, რომ სამყაროს ქმნადობაში ხორციელდება მაღალი მიზანი, რომ სამყაროსეული პროცესი არის მოძრაობა უმაღლესი ზნეობრივი კანონის რეალიზაციის სიყვარულის ზრდის,საყოველთაო ბედნეირებასთან მიახლოვების გზით: ნიჰილიზმის ფორმაში ევროპა საბოლოოდ ეთხოვება საზოგადოების პროგრესის ძველ რწმენას, რომლის თანახმად უმაღლესი სიკეთე თუ ბედნიერება ფატალური აუცილებლობით იკვალავს გზას კაცობრიობის [[ისტორია|ისტორიაში]].
 
 
== ნამუშევრები ==
== შემოქმედება ==
 
* [[ესე იტყოდა ზარატუსტრა]], ნიცშეს ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი.
*[[მორალის გენეალოგია]]
*[[ვაგნერის საქმე]]
*[[ტრაგედიის დაბადება მუსიკის სულიდან]],[[1872]]
 
== რესურსები ინტერნეტში ==
{{ვიკიციტატა}}
* [http://www.qwelly.com/xn/detail/6506411:Topic:79024 ფრიდრიხ ნიცშე – სიცოცხლის ფილოსოფია]
* [http://burusi.wordpress.com/philosophy/friedrich-nietzsche/ ფრიდრიხ ნიცშე]
 
== ლიტერატურა ==
* XX საუკუნის ბურჟუაზიული ფილოსოფია.თბილისი.1970წ.
 
{{ბიო}}
{{DEFAULTSORT:ნიცშე, ფრიდრიჰ}}
[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]
[[კატეგორია:ეგზისტენციალიზმი]]
[[კატეგორია:დაბადებული 1844]]
[[კატეგორია:გარდაცვლილი 1900]]
170

რედაქტირება

სანავიგაციო მენიუ