ნოვოროსია (კონფედერაცია)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ნოვოროსია
ახალი რუსეთი

Новороссия (რუს.)
Новоросія (უკრ.)
დროშა {{{link alias-s}}} გერბი
ჰიმნი: "Живи Новороссия" ბმული YouTube-ზე (რუსული) (უკრაინული)
"იცოცხლე ახალო რუსეთო!"
War Flag of Novorussia (Variant).svg   Flag of Novorussia.svg
ეროვნული დროშები
სტატუსი თვითგამოცხადებული
დედაქალაქიდონეცკი და ლუგანსკი
უდიდესი ქალაქი Большой герб Донецка.png დონეცკი (955 041 კაცი)

Coat of arms of Luhansk.svg ლუგანსკი (464 881 კაცი)

Герб Макеевки (1690).jpg მაკეევკა (356 118 კაცი)
ოფიციალური ენა რუსული, უკრაინული
რელიგია მართლმადიდებლობა (რუსული; ოფიციალური)
წევრები Flag of the Donetsk People's Republic (2014-2018).svg დონეცკის სახ. რესპ. Flag of Lugansk People's Republic.svg ლუგანსკის სახ. რესპ.
მთავრობა დროებითი კონფედერაცია
 -  მეთაური (დსრ) ალექსანდრ ზახარჩენკო
 -  მეთაური (ლსრ) იგორ პლოტნიცკი
 -  პარლამენტის თავმჯდომარე ოლეგ ცარიოვი
საკანონმდებლო ორგანო სახელმწიფო საბჭო
 -  ზედა პალატა ნოვოროსიის საბჭო
კონფედერაცია დონეცკსა და ლუგანსკს შორის
 -  შეთანხმება 24 მაისი, 2014 
 -  სახელი მიიღო 15 ივლისი, 2014 
ფართობი
 -  სულ 53,201 კმ2 
 -  დონეცკის ს.რ. 26,517 კმ2
 -  ლუგანსკის ს.რ. 26,684 კმ2
ვალუტა არ არის განსაზღვრული
(გამოიყენება გრივნა, თუმცა შეიძლება რუბლმა ჩანაცვლოს)
მოძრაობა მარჯვნივ
სატელეფონო კოდი +380 62 და +380 64

ნოვოროსია ან ახალი რუსეთი (რუს. Новоро́ссия [Novorossiya] — „nəvɐˈrosʲɪjə“; უკრ. Новоросія, Novorosiya), ასევე მოიხსენიება, როგორც სახალხო რესპუბლიკების კავშირი (რუს. Сою́з наро́дных респу́блик [Soyuz Narodnykh Respublik] — „sɐˈjus nɐˈrodnɨx rʲɪˈspublʲɪk“; უკრ. Союз Народних Республік, Soyuz Narodnykh Respublik) — თვითგამოცხადებული დონეცკისა (დსრ) და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკების (ლსრ) მიერ დაარსებული კონფედერაცია, მდებარეობს აღმოსავლეთ უკრაინაში, ესაზღვრება რუსეთის ფედერაციას.

ნოვოროსიის სახალხო რესპუბლიკების კავშირი შედგება ორი კონსტიტუციური რესპუბლიკისგან, რომლებიც ჯერჯერობით არცერთ ქვეყანას არ უღიარებია, ორივე მათგანი უკრაინის მიერ კლასიფიცირებულები არიან, როგორც ტერორისტული ორგანიზაციები.[1] ნოვოროსია 2014 წლის 22 მაისს დაარსდა, 24 მაისს კი თვითგამოცხადებული სახალხო რესპუბლიკების ლიდერებმა ოფიციალურად გააფორმეს ხელშეკრულება.[2][3] 24 ივნისს „უზენაესი საბჭოს“ წევრებმა თიტოეული ჯგუფიდან ოფიციალურად განაცხადეს მათი კონსტიტუციების შერწყმაზე, ასევე განაცხადეს ნოვოროსიის, როგორც კონფედერაციის შექმნაზე სახელწოდებით „სახალხო რესპუბლიკების კავშირი“.[4]

ფონი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1974 წელს ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულების დადებით რუსეთ-ოსმალეთის ომი დასრულდა. ელშეკრულების დადებიდან რამდენიმე წელში რუსეთის იმპერიამ ყირიმის სახანოს ანექსია მოახდინა და ანექსირებულ ტერიტორიას ნოვოროსია ეწოდა. საწყის ეტაპზე ნოვოროსია მოიცავდა სამხრეთ უკრაინას, ასევე დღევანდელი რუსეთის ზოგიერთ ნაწილს (მათ შორის ნოვოროსიისკს). ტერიტორიაზე მალევე დასახლდნენ უკრაინელები, რუმინელები, რუსები, ებრაელები, გერმანელები, ბერძნები, ბულგარელები და სხვა ეროვნების ადამიანები. ნოვოროსიის მთავარი ქალაქებს წარმოადგენდნენ ოდესა, ხერსონი, ნიკოლაევი და ნოვოროსიისკი. 1802 წელს ნოვოროსიის პროვინცია დაიყო სამ გუბერნიად. 1917 წელს გამომდინარე იქიდან, რომ ეთნიკური უკრაინელები მოსახლეობის უმრავლესობას წარმოადგენდნენ მეთვრამეტე საუკუნის ნოვოროსიის უმეტესი ნაწილი ახლად შექმნილ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკას შეუერთდა. უკრაინა-საბჭოეთის ომში დამოუკიდებლობის მომხრე უკრაინელების დამარცხების შემდეგ, საბჭოთა მთავრობამ განაცხადა, რომ სამხრეთ უკრაინა უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი იყო.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ტერმინი ნოვოროსია აქტიურად გამოიყენებოდა, სხვადასხვა მოძრაობები ცდილობდნენ რეგიონების უკრაინის შემადგენლობიდან გამოსვლას და დამოუკიდებლობის მოპოვებას, თუმცა მათი მცდელობები კრახით დასრულდა.[5][6] საბოლოოდ 1990-იან და 2000-იან წლებში ეს მოძრაობები თამაშგარე მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ, მათ ვერ შეძლეს ადგილობრივ მოსახლეობაში უმრავლესობის მოპოვება.[7] Carnegie Moscow Center-ის დირექტორმა დმიტრი ტრენინმა დაწერა, რომ 2003 წელს ზოგიერთი რუსი აკადემიკოსი (მეცნიერი) სერიოზულად ფიქრობდა პრო-რუსული სახელმწიფოს ნოვოროსიის ჩამოყალიბებაზე, თუმცა მათი ვარაუდით ამის საპასუხოდ უკრაინაში აქტიური სამუშაოები დაიწყებოდა უკრაინის ნატოში გასაწევრიანებლად.[6]

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩამოყალიბება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2014 წლის 13 მაისს დონეცკში, უკრაინაში დაარსდა პარტია, სახელწოდებით პარტია ახალი სურეთი. 22 მაისს პარტიის პირველი ყრილობა წევრება გააკეთეს განცხადება ახალი თვითგამოცხადებული სახელმწიფოს შექმანზე, სახელწოდებით ნოვოროსია.

დეკემბრის დეკლარაცია (2014)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

შეიარაღებული ძალები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გაერთიანებული ერების განცხადებით ნოვოროსიის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე საერთო ჯამში 3-3.09 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. 1 მილიონზე მეტ ადამიანს საცხოვრებლის დატოვება მოუწია, დაახლოებით 5 000 კი სამხედრო მოქმედებების დროს დაიღუპა.

დავა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. უკრაინის გენერალურმა პროკურორმა დონეცკისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებულ რესპუბლიკებს ტერორისტული ორგანიზაციებიის კლასიფიკაცია მიანიჭა.“, 16 მაისი, 2014. 
  2. ბაბიაკი, მეთი. “კეტილი იყოს თქვენი მობრძანება ახალ რუსეთში“, 22 მაისი 2014. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 8 ივნისი 2014. 
  3. დონეცკისა და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკები ნოვოროსიაში გაერთიანდნენ“, 24 მაისი 2014. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 ივნისი 2014. 
  4. ტერორისტულმა ორგანიზაციებმა დააარსეს ახალი რუსეთი სახელწოდებით "სახალხო რესპუბლიკების კავშირი"“, 24 ივნისი 2014. წაკითხვის თარიღი: 25 ივნისი 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 14 ივლისი 2014. 
  5. დონეცკ-კრივოის საბჭოთა რესპუბლიკა“. (ru) დაარქივებულია ორიგინალიდან - 30 ნოემბერი, 2012. 
  6. 6.0 6.1 კინსტლერი, ლინდა. “აქციის მონაწილეები აღმოსავლეთ უკრაინაში, სკანდირებდნენ "ნოვოროსიას", ძველი ტერმინი, რომელიც ისევ დაბრუნდა“, 7 აპრილი, 2014. წაკითხვის თარიღი: 26 მაისი, 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 19 აპრილი, 2014. 
  7. (2013) The CIS Handbook. ჩიკაგო და ლონდონი: Fitzroy Dearborn, გვ. 75.