გალაკტიონის ხიდი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გალაკტიონის ხიდი მთაწმინდის სატელევიზიო კოშკიდან
ზვიად ავალიანის ფოტო

გალაკტიონის ხიდი — ხიდი ქალაქ თბილისში (ძველი თბილისის რაიონი), მდინარე მტკვარზე, ვერის უბანში. აგებულია 1952 წ. (არქიტ მ. მელია, ინჟ. გ. ჩომახიძე). ჩაანაცვლა აქ მანამდე არსებული ვერის ხიდი. ხიდი სამმალიანია, მოპირკეთებულია ალგეთის ბაზალტითა და ბოლნისის ტუფით. 1952-1990 წწ. მას ერქვა ელბაქიძის ხიდი, 1990-1999 წწ. კი — ვერის ხიდი. 1999 წ. მიენიჭა პოეტ გალაკტიონ ტაბიძის სახელი.

ვერის ხიდის ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

XX საუკუნის შუახანებში თბილისში „ვერის ხიდის“ სახელწოდებით ორი ნაგებობა იყო ცნობილი. ერთი მდებარეობდა ახლანდელი გმირთა მოედნის ტერიტორიაზე, მეორე კი — გალაქტიონის ხიდის ადგილას.

ძველი ქვის პირველი ხიდი მდინარე ვერაზე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ბაჰბუდას ხიდი.

ვერის პირველი ძველი ხიდი, იმ სახით რომლითაც ფოტოებზე შემორჩა, XVII საუკუნის შუა ხანებში ააშენა თბილისის ზარაფთუხუცესმა ხოჯა ბეჰბუდამ (ბებუთაშვილი).

XIII საუკუნის წყაროში აღნიშნულია ხიდის მიდაომოებში ქარვასლის არსებობა. ის მეფე დემეტრე თავდადებულმა ააშენა და ეკლესიას შესწირა. პლატონ იოსელიანის ცნობით, ხიდი როსტომ მეფეს განუახლებია. ხიდის სახელიც სწორედ როსტომის დროს მოღვაწე ზარაფთუხუცეს ხოჯა ბეჰბუდას უკავშირდება რომელსაც ვერაზე ქვითკირის ხიდის აგება მიეწერება.

ვერის მეორე ძველი ხიდი 1932 წელს მანამდე არსებული ხიდის გვერდით აშენდა. რადგანაც ძველი ვეღარ აკმაყოფილებდა იმ დროს გადაადგილებისათვის საჭირო მოთხოვნებს. ახალი ქვის სამმალიანი ხიდმა თავზე იტვირთა გადაადგილების მისია ხოლო ძველი უმოქმედოდ დარჩა.

1981 წელს გმირთა მოედნის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით ძველი ქვის ხიდი დაანგრიეს ხოლო დიდი ხიდის მალები გამოიყენეს გმირთა მოედნის მიწისქვეშა გადასასვლელებში მგზავრთა შესასვლელ-გამოსასვლელად.

ვერის „ახალი“ ხიდი, დღევანდელი გალაკტიონის ხიდის ადგილზე, 1885 წელს გაიხსნა არქიტექტორ უმანსკის პროექტით. ეს იყო ქვის ბურჯებზე გადებული ლითონის ფერმებზე მოწყობილი ფიცარფენილი. ხიდის მშენებლობას უხმაუროდ არ ჩაუვლია. ბევრი თვლიდა, რომ პირველყოვლისა უნდა აგებულიყო მუხრანის ხიდი (იგი აშენდა მხოლოდ 1911 წელს) და ვერის ხიდს უპირატესობა ხიდის სიახლოვეს განლაგებულ მიწების მფლობელების, ყორღანოვისა და როტინოვის მცდელობით მიანიჭეს. ვერის ხიდის მნიშვნელობა განსკაუთრებით გაიზარდა ვერის დაღმართის (ახლანდ. მიხეილ ჯავახიშვილის ქუჩა, ყოფ. ელბაქიძის დაღმართი) გაჭრის შემდეგ. ამით უახლოესი კავშირი დამყარდა გოლოვინის პროსპექტს (ახლანდ. რუსთაველის გამზირი), ვერის უბანსა და რკინიგზის სადგურს შორის. ამ ხიდის სიგანე 10 მეტრს არ აღემატებოდა და XX საუკუნის შუა ხანებისათვის ვეღარ აკმაყოფილებდა ქალაქის ამ ნაწილის გაზრდილ მოთხოვნებს. 1951 წ. დაიწყო ახალი სამმალიანი, ამჟამინდელი ხიდის მშენებლობა (არქიტ მ. მელია, ინჟ. გ. ჩომახიძე), რომელიც 1952 წ. დეკემბერში დასრულდა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 39. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]