ასპაზია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ასპაზია
Aspazija. unknown author.jpg
დაბ. თარიღი 4 (16) მარტი 1865
დაბ. ადგილი ელგავა
გარდ. თარიღი 5 ნოემბერი 1943(1943-11-05)[1] (78 წელი)
გარდ. ადგილი იურმალა
დასაფლავებულია Rainis Cemetery
საქმიანობა პოეტი, დრამატურგი, პოლიტიკოსი, მთარგმნელი და მწერალი
ენა ლატვიური ენა
მოქალაქეობა რუსეთის იმპერია
Flag of Latvia.svg ლატვია
ჟანრი პოეზია
ჯილდოები სამი ვარსკვლავის ორდენი და Cross of Recognition
მეუღლე Rainis

ასპაზია (დ. 16 მარტი,1865 - 5 ნოემბერი,1943) — ლატვიელი პოეტი და დრამატურგი

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ასპაზია დაიბადა მდიდარ ოჯახში 1865 წელს.გაიზარდა ელგავაში, სადაც სწავლობდა და აქტიურად იყო ჩართული ახალგაზრდულ ორგანიზაციებში. გიმნაზიაში სწავლის დამთავრებამდე ერთი წლით ადრე სწავლა მიატოვა და ცოლად გაჰყვა ვილჰელმ მაქს ვალტერს. მოგვიანებით დაინტერესდა ლიტერატურით, ძირითადად გერმანელი ავტორებით. მისი ნამუშევარი პირველად 1887 წელს გამოქვეყნდა. 1891 წელს მეუღლეს დაშორდა და 1893 წლამდე იაუნსვირლაუკაში მასწავლებლად მუშაობდა.1893 წელს რიგაში დასახდა და ჟურნალისტად დაიწყო მუშაობა. 1894 წელს დაიდგა მისი პირველი პიესები.[2]

ამ პერიოდში ის შეხვდა რაინისს, რომელიც იყო გაზეთის რედაქტორი, პოეტი, იურისტი და ახალი დინების ლიდერი. მისი გავლენით ასპაზია მალე შეუერთდა მოძრაობას. წყვილი 1897 წელს დაქორწინდა და ახალი დინების დაშლის შემდეგ პანევეჟისში გადავიდნენ. ამავე წელს გამოსცა პირველი კრებული. პოლიტიკური საქმიანობის გამო რაინისი გადაასახლეს 1897–1903 წლებში და ასპაზიაც მასთან ერთად გაემგზავრა. ამ პერიოდში ერთად თარგმნეს გოეთეს უამრავი ნაშრომი. ლატვიაში დაბრუნების შემდეგ ლაინისი ისევ ჩაერთო პოლიტიკაში და სოციალისტური მოძრაობის წევრი გახდა.[3]

1905 წელს რუსეთში რევოლუცია დაიწყო. პროტესტს რიგაში გამოეხმაურნენ და 1905 წლის 13 იანვარს უამრავი დემონსტრანტი დაიღუპა. ასპაზიამ და რაინისმა ნაწარმოებები შექმნეს, რომელთა მთავარი თემა რუსეთის იმპერიისგან გამოცალკევება იყო. პასუხად ცარმა რევოლუციონერების დაჭერის და დახვრეტის ბრძანება გასცა. ასპაზიამ და რაინისმა შვეიცარიაში გაქცევა გადაწყვიტეს. ისინი 1905 წლიდან 1920 წლამდე შვეიცარიულ სოფელში, კასტაგნოლაში ცხოვრობდნენ.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ლატვიაში დაბრუნდნენ. ასპაზია შეუერთდა ფემინისტურ და მუშათა მოძრაობებს. 1929 წელს რაინისის გარდაცვალების შემდეგ ასპაზია განმარტოებით ცხოვრობდა რიგასთან ახლოს, სადაც 1943 წელს გარდაიცვალა.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]