აბდურაჰიმ ახვერდოვი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
აბდურაჰიმ ახვერდოვი

აბდურაჰიმ ახვერდოვი (დ. 17 მაისი, 1870, შუშა — გ. 17 დეკემბერი, 1933, პარიზი) — აზერბაიჯანელი მწერალი და პოლიტიკური მოღვაწე. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დაიბადა ჟურნალისტის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ორწლიან რუსულ-ისლამურ სკოლაში მიიღო. შემდეგ დაამთავრა შუშის რეალური სასწავლებელი. შემდეგ ცხოვრობდა თბილისში, სადაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ცნობილი აზერბაიჯანელი მწერლის მირზა ფათალი ახუნდოვის შემოქმედებამ. მალევე საცხოვრებლად და განათლების მისაღებად პეტერბურგში გადავიდა. 1892 გამოიცა მისი პირველი პიესა „Yeyərsən gəzətini, görərsən ləzzətin“, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა აზერბაიჯანელ მკითხველზე და სწრაფადვე მოიპოვა პოპულარობა. მისი პიესები ხშირად იდგმებოდა სცენაზე. 1906 წლიდან აქტიური წვლილი შეაქვს აზერბაიჯანული სატირული ჟურნალის „მოლლა ნასრედდინის“ გამოცემაში. 1905 წლიდან აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას ეწეოდა მშობლიურ შუშაში. 1906 წელს, აირჩიეს ელიზავეტპოლის გუბერნიიდან სახელმწიფო სათათბიროს წევრად. სათათბიროს დათხოვნის შემდეგ, გააგრძელა სამწერლობო საქმიანობა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის დროს ცხოვრობდა თბილისში და აქტიურად იყო ჩართული საქართველოში არსებულ მუსლიმთა ეროვნული საბჭოს საქმიანობაში. 1918 წლის საქართველოს პარლამენტის მიერ აზერბაიჯანელთათვის გამოყოფილი კვოტით დაასახელეს პარლამენტის წევრად. 1919 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. იყო კონსული საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, მთიელთა რესპუბლიკასა და სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკაში. აქტიურად მონაწილეობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერისტეტის დაარსებაში. აზერბაიჯანის გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. მუშაობდა თეატრის მმართველ ორგანოებში. ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში ასწავლიდა აღმოსავლეთმცოდნეობას. 1924 წლის აირჩიეს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. იყო აზერბაიჯანის სამეცნიერო საზოგადოების დამფუძნებელი.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ირემაძე ი., „საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921), ენციკლოპედია-ლექსიკონი“, უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 49, თბ., 2018 წელი.