ჰინდი-ურდუ

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ჰინდი-ურდუ
हिन्दुस्तानी • ہندوستانی
გავრცელებულია ინდოეთი და პაკისტანი
მოლაპარაკეთა რაოდენობა მშობლიური: 365 მილიონი. მეორადი ენა: 165 მილიონი.
(2006 წლის მონაცემებით)[1]
ოფიციალური სტატუსი ინდოეთის დროშა ინდოეთი (როგორც: ჰინდი და ურდუ)
Flag of Pakistan.svg პაკისტანი (როგორც: ურდუ)
ლინგვისტური კლასიფიკაცია ინდოევროპული ენები
დამწერლობის სისტემა დევანაგარი
სპარსული ანბანი
ენის კოდები ISO 639-1 hi,ur
ISO 639-2 hin,urd

ჰინდი-ურდუ (हिंदी उर्दू, هندی اردو), ჰინდუსტანი[2] (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی) — ინდო-არიული ენა, გამოიყენება როგორც შერეული ენა ჩრდილოეთ ინდოეთსა და პაკისტანში.[3][4] ის წარმოიშვა დელიში, როგორც ქარი-ბოლის დიალექტი და მის ლექსიკონში მრავლადაა: სპარსულის, არაბულის, სანსკრიტის და ჩაგატაის სიტყვები.[5][6] ის არის პლურიცენტრული ენა, ორი ოფიციალური ფორმით: ჰინდი და ურდუ,[7] სასაუბრო ჰინდი და ურდუ ერთმანეთისაგან არ განსხვავდება, მათ განსხვავებული ანბანი და ლიტერატურული ტრადიციები აქვთ. ურდუ განიცდის სპარსულის, არაბულის და ცენტრალური აზიის ძლიერ გავლენას, ხოლო ჰინდი უფრო სანსკრიტის გავლენაშია მოქცეული.[8][9] ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფამდე ტერმინები: ჰინდუსტანი, ურდუ და ჰინდი სინონიმები იყო. ტერმინი ჰინდუსტანი ასევე გამოიყენება ჰინდის გარკვეული დიალექტების აღსანიშნავად, რომლებიც გამოიყენება ინდოეთის სუბკონტინენტის გარეთ, მათ შორის: ფიჯური ჰინდი და კარიბული ჰინდი სურინამსა და ტრინიდადში.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Asher, R. E. (1994). Hindi. In Asher (Ed.) (pp. 1547–1549).
  • Asher, R. E. (Ed.). (1994). The Encyclopedia of language and linguistics. Oxford: Pergamon Press. ISBN 0-08-035943-4.
  • Bailey, Thomas G. (1950). Teach yourself Hindustani. London: English Universities Press.
  • Chatterji, Suniti K. (1960). Indo-Aryan and Hindi (rev. 2nd ed.). Calcutta: Firma K.L. Mukhopadhyay.
  • Dua, Hans R. (1992). Hindi-Urdu as a pluricentric language. In M. G. Clyne (Ed.), Pluricentric languages: Differing norms in different nations. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-012855-1.
  • Dua, Hans R. (1994a). Hindustani. In Asher (Ed.) (pp. 1554).
  • Dua, Hans R. (1994b). Urdu. In Asher (Ed.) (pp. 4863–4864).
  • Rai, Amrit. (1984). A house divided: The origin and development of Hindi-Hindustani. Delhi: Oxford University Press. ISBN 0-19-561643-X.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. BBC: A Guide to Urdu
  2. About Hindi-Urdu. North Carolina State University. წაკითხვის თარიღი: 2009–08–09.
  3. Mohammad Tahsin Siddiqi (1994), Hindustani-English code-mixing in modern literary texts, University of Wisconsin, http://books.google.com/?id=vnrTAAAAMAAJ, "... Hindustani is the lingua franca of both India and Pakistan ..." 
  4. Lydia Mihelič Pulsipher, Alex Pulsipher, Holly M. Hapke (2005), World Regional Geography: Global Patterns, Local Lives, Macmillan, ISBN 0-7167-1904-5, http://books.google.com/?id=WfNaSNNAppQC, "... By the time of British colonialism, Hindustani was the lingua franca of all of northern India and what is today Pakistan ..." 
  5. Michael Huxley (editor) (1935), The Geographical magazine, Volume 2, Geographical Press, http://books.google.com/?id=Z1xOAAAAIAAJ, "... For new terms it can draw at will upon the Persian, Arabic, Turkish and Sanskrit dictionaries ..." 
  6. Britain), Royal Society of Arts (Great (1948), Journal of the Royal Society of Arts, Volume 97, http://books.google.com/?id=fx_SAAAAMAAJ, "... it would be very unwise to restrict it to a vocabulary mainly dependent upon Sanskrit, or mainly dependent upon Persian. If a language is to be strong and virile it must draw on both sources, just as English has drawn on Latin and Teutonic sources ..." 
  7. Robert E. Nunley, Severin M. Roberts, George W. Wubrick, Daniel L. Roy (1999), The Cultural Landscape an Introduction to Human Geography, Prentice Hall, ISBN 0-13-080180-1, http://books.google.com/?id=7wQAOGMJOqIC, "... Hindustani is the basis for both languages ..." 
  8. Hindi by Yamuna Kachru
  9. Students' Britannica: India: Select essays by Dale Hoiberg, Indu Ramchandani page 175