გრაბენი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
აფარის ღრმული (გრაბენი). სატელიტური ფოტო

გრაბენი (გერმ. Graben – თხრილი) — ციცაბო ან ვერტიკალური წყვეტების (ნასხლეტების) გასწვრივ დაძირული დედამიწის ქერქის უბანი. როგორც წესი, გრაბენი ვითარდება დიდი ზომის თაღურ აზევებებში დედამიწის ქერქის ბლოკის ჩაქცევით ან მეზობელი ბლოკების აზევებით. მისი წარმოქმნის მიზეზად თვლიან დედამიწის ქერქის გაჭიმვას.

ხშირია რთული, ორივე მხრიდან წყვეტების სისტემებით გაპირობებული საფეხურებით შემოსაზღვრული გრაბენები.

ზოგი გრაბენის სიგრძე (ასეული კმ) ბევრად აღემატება სიგანეს (ათეული კმ). ასეთ პლანეტარულ გრაბენებს რიფტს უწოდებენ. მორფოლოგიურად დიდი გრაბენები გამოხატულია ღრმულების სახით, რომლებიც ან ტბებითაა ამოვსებული (ბაიკალის გრაბენი, აღმოსავლეთ აფრიკის გრაბენი), ან მდინარეებითაა დამუშავებული (რაინის გრაბენი).

ხშირად გრაბენი ართულებს ნაოჭა სტრუქტურებს და ქმნის გრაბენ-სინეკლიზას (ბაქანზე) ან გრაბენ-სინკლინს და გრაბენ-სინკლინორიუმს (ნაოჭა სისტემაში).

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]