შინაარსზე გადასვლა

ციფრული ვალუტა

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია

ციფრული (ელექტრონული) ვალუტა — ნებისმიერი ვალუტა, ფული ან ფულის მსგავსი აქტივი, რომელიც ინახება, იმართება და იცვლება ციფრულ კომპიუტერულ სისტემებში, ძირითადად ინტერნეტით.

ევროპის ცენტრალური ბანკი ციფრულ ვალუტად თვლის ნებისმიერი სახის ვალუტას ციფრულ (არამატერიალურ) ფორმატში.[1] ციფრული ვალუტა შეიძლება ჩაიწეროს ინტერნეტში გამოყოფილ მონაცემთა ბაზაში, კომპანიის ან ბანკის ცენტრალიზებულ ელექტრონულ-კომპიუტერულ მონაცემთა ბაზაში, ციფრულ ფაილებში ან წინასწარი გადახდის ბარათებზე.

ციფრულ ვალუტას აქვს ტრადიციული ვალუტის მსგავსი თვისებები, მაგრამ როგორც წესი, მათ არ აქვთ ფიზიკური ფორმა დაბეჭდილი ბანკნოტებისა და მონეტებისაგან განსხვავებით. სწორედ ფიზიკური ფორმის არ არსებობა იძლევა მყისიერი ტრანზაქციების საშუალებას ინტერნეტით. ამასთანავე იზოგება ბანკნოტებისა და მონეტების ბეჭდვაზე და გავრცელებაზე გაწეული ხარჯები. ვირტუალური ვალუტა, რომელიც არ გამოუშვია სახელმწიფო ორგანოს, არ ითვლება კანონიერ საგადასახადო საშუალებად და შეიძლება მათი სახელმწიფოს გარეთ გადაცემა. ვალუტის ასეთი ტიპის გამოყენება შესაძლებელია რაიმე საქონლის ან მომსახურების შესაძენად. შესაძლებელია გარკვეული ორგანიზაციების მიერ შეზღუდვები იყოს მის გამოყენებაზე (მაგ. ონლაინ-თამაშებში). მათი ღირებულება ხშირად მიბმულია ეროვნულ ვალუტაზე, მაგრამ არსებობს სხვა ალტერნატივაც (მაგ. ძვირფასი მეტალები). ასევე გვხვდება მერყევი სავალუტო კურსი (მაგ. ბიტკოინი და სხვა კრიპტოვალუტები)

ციფრული ვალუტა შეიძლება იყოს ცენტრალიზებული, როცა არსებობს ფულის ნაკადზე კონტროლის ცენტრალური წერტილი (მაგ. ბანკი), ან არაცენტრალიზებული, როცა ფულის ნაკადზე კონტროლი განსაზღვრულია ან შეთანხმებულია დემოკრატიული გზით. კრიპტოვალუტების გარდა ყველა ციფრული ვალუტა ცენტრალიზებულია, რაც მთავრობას საშუალებას აძლევს გააუქმოს ის ნებისმიერ დროს. კრიპტოვალუტების (ბიტკოინი, ლაიტკოინი, დოჯკოინი და ა.შ.) ემისია და აღრიცხვა დაფუძნებულია კრიპტოგრაფიაზე და PoW და PoS დაცვის მეთოდებზე, თან ეს ხდება დეცენტრალიზებულად P2P ქსელში.

ციფრული ვალუტების საგადასახადო სისტემები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბევრი არსებული ციფრული ვალუტა ჯერ კიდევ არ არის ფართოდ გავრცელებული და შესაძლოა, მათი გამოყენება ან გაცვლა მარტივი არ იყოს. ბანკები, როგორც წესი, არ იღებენ მათ და არ უზრუნველყოფენ მათთვის მომსახურებას. ამ ციფრულ ვალუტებს მომსახურებას სთავაზობენ. [7]

არსებობს შეშფოთება, რომ კრიპტოვალუტები ძალიან სარისკოა მათი უკიდურესად მაღალი ცვალებადობის [8] და მანიპულაციური „ტუმბო და დემპინგის“ სქემების პოტენციალის გამო. [9]

რამდენიმე ქვეყნის მარეგულირებლებმა გააფრთხილეს მათი გამოყენების წინააღმდეგ და ზოგიერთმა გადადგა კონკრეტული მარეგულირებელი ნაბიჯები მათი გამოყენების თავიდან ასაცილებლად. [10]

არაკრიპტოვალუტები ყველა ცენტრალიზებულია. შესაბამისად, მათი დახურვა ან ჩამორთმევა მთავრობებს ნებისმიერ დროს შეუძლიათ. [11]

რაც უფრო ანონიმურია ვალუტა, მით უფრო მიმზიდველია ის კრიმინალებისთვის, მისი შემქმნელების განზრახვების მიუხედავად. [12]

ბიტკოინი ასევე გააკრიტიკეს მისი SHA-256-ზე დაფუძნებული მუშაობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ენერგოეფექტურობის გამო. [13]

  1. ecb
  2. eMoney
  3. yoomoney-ს ვებ-გვერდი
  4. WebMoney
  5. PerfectMoney
  6. PayPal
  7. Sidel, Robin. (22 Desember 2013) Banks Mostly Avoid Providing Bitcoin Services en. ციტირების თარიღი: 2 Desember 2021
  8. Tucker, Toph (5 Desember 2013). „Bitcoin's Volatility Problem: Why Today's Selloff Won't Be the Last“. Bloomberg BusinessWeek (ინგლისური). Bloomberg. ციტირების თარიღი: 2 Desember 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date= და |date=-ში (დახმარება)
  9. O'Grady, Jason D. „A crypto-currency primer: Bitcoin vs. Litecoin“. ZDNet (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2 Desember 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |access-date=-ში (დახმარება)
  10. Frances Schwartzkopff; Peter Levring (18 Desember 2013). Bitcoins Spark Regulatory Crackdown as Denmark Drafts Rules (en). Bloomberg. 
  11. Frances Schwartzkopff; Peter Levring (18 Desember 2013). Bitcoins Spark Regulatory Crackdown as Denmark Drafts Rules (en). Bloomberg. 
  12. Frances Schwartzkopff; Peter Levring (18 Desember 2013). Bitcoins Spark Regulatory Crackdown as Denmark Drafts Rules (en). Bloomberg. 
  13. (2015) Handbook of Digital Currency: Bitcoin, Innovation, Financial Instruments, and Big Data (en). Academic Press, გვ. 211. ISBN 9780128023518.