შინაარსზე გადასვლა

ჩარლზ ბებიჯი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ჩარლზ ბებიჯი
ინგლ. Charles Babbage
დაბ. თარიღი 26 დეკემბერი, 1791(1791-12-26)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]
დაბ. ადგილი Walworth, დიდი ბრიტანეთის სამეფო
გარდ. თარიღი 18 ოქტომბერი, 1871(1871-10-18)[3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] (79 წლის)
გარდ. ადგილი მარლიბონი, დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო[2] [11]
დასაფლავებულია კენსალ-გრინის სასაფლაო[12] და Tomb of Charles Babbage
მოქალაქეობა  დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
საქმიანობა მათემატიკოსი, ინფორმატიკოსი, გამომგონებელი, ეკონომისტი, ფილოსოფოსი, უნივერსიტეტის პროფესორი, ინჟინერი, ასტრონომი და მწერალი[13]
მუშაობის ადგილი კემბრიჯის უნივერსიტეტი[3]
ალმა-მატერი პიტერჰაუზი[3] , ტრინიტის კოლეჯი[14] , Totnes Grammar School[15] [16] , Alphington Primary School[3] [17] და Forty Hill CofE Primary School[3] [18]
სამეცნიერო ხარისხი ხელოვნების ბაკალავრი[14] და ხელოვნების მაგისტრი[14]
მეუღლე Georgiana Whitmore[19]
შვილ(ებ)ი ბენჯამინ ჰერშელ ბებიჯი და ჰენრი ბებიჯი
ჯილდოები სამეფო საზოგადოების წევრი[14] , ასტრონომიის სამეფო საზოგადოების ოქროს მედალი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების წევრი[3] , ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი[20] და Knight of the Royal Order of the Welfs
გავლენა მოახდინეს
ხელმოწერა

ჩარლზ ბებიჯი (ინგლ. Charles Babbage; დ. 26 დეკემბერი, 1791 — გ. 18 ოქტომბერი, 1871) — ინგლისელი მათემატიკოსი, პირველი ანალიტიკური გამომთვლელი მანქანის გამომგონებელი.[21] სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა საიმპერატორო აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი (1832). მან დაწერა ნაშრომები ფუნქციების თეორიასა და ეკონომიკაში აღრიცხვის მექანიზაციაზე. მან დააპროექტა და ააგო (1820-1822) ტაბულირების მანქანა. 1822 წლიდან მუშაობდა სხვაობათა მანქანის კონსტრუქციაზე. 1833 წელს მან შეიმუშავა უნივერსალური ციფრული კომპიუტერის — თანამედროვე კომპიუტერის პროტოტიპის კონცეფცია.[22]

1834 წელს ბებიჯმა დაიწყო მუშაობა მანქანაზე, რომელიც „ანალიტიკური მექანიზმი“ უწოდა. მოწყობილობას ჰქონდა ცენტრალური პროცესორული მოწყობილობა, მეხსიერება და პერფობარათები, რომლებზეც პროგრამები იწერებოდა. ბებიჯის მანქანა ოცნიშნა რიცხვებზე ოპერირებდა.

მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბებიჯი.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Баббидж, Чарльз // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб: Брокгауз — Ефрон, 1891. — Т. IIa. — С. 592.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
  4. 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica
  5. 5.0 5.1 SNAC — 2010.
  6. 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  7. 7.0 7.1 Národní autority České republiky
  8. 8.0 8.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia, 1968.
  9. 9.0 9.1 Internet Philosophy Ontology project
  10. 10.0 10.1 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.
  11. 11.0 11.1 www.accademiadellescienze.it
  12. Find a Grave — 1996.
  13. Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897.
  14. 14.0 14.1 14.2 14.3 http://venn.lib.cam.ac.uk/cgi-bin/search-2016.pl?sur=&suro=w&fir=&firo=c&cit=&cito=c&c=all&z=all&tex=BBG810C&sye=&eye=&col=all&maxcount=50
  15. https://www.google.cat/books?id=YCddaWqWK2cC — გვ. 20.
  16. https://www.google.cat/books?id=-vzMEwf-bHEC — გვ. 10–11.
  17. https://www.google.cat/books?id=YCddaWqWK2cC — გვ. 14.
  18. https://www.google.cat/books?id=-vzMEwf-bHEC — გვ. 11.
  19. Complete Dictionary of Scientific Biographyდეტროიტი: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1
  20. https://www.amacad.org/person/charles-babbage
  21. Terence Whalen (1999). Edgar Allan Poe and the masses: the political economy of literature in antebellum America. Princeton University Press, გვ. 254. ISBN 978-0-691-00199-9. ციტირების თარიღი: 18 April 2013. 
  22. Copeland, B. Jack. (Dec 18, 2000) The Modern History of Computing (Stanford Encyclopedia of Philosophy). Stanford Encyclopedia of Philosophy. ციტირების თარიღი: 1 March 2017.