ტუველები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
მონღოლები
Doshpuluur player, Paris 2010.jpg
ტუვალური ხორხისმიერი სიმღერა
საერთო მოსახლეობა
270 000-ზე მეტი
რეგიონები მნიშვნელოვანი მოსახლეობით
ტუვის დროშა ტუვა
რუსეთის დროშა რუსეთი 263,934[1]
მონღოლეთის დროშა მონღოლეთი 5,169
ჩინეთის დროშა ჩინეთი ~3,900[2]
უკრაინის დროშა უკრაინა 43[3]
ენები ტუვა, რუსული და მონღოლური
რელიგიები ტიბეტური ბუდიზმი, ტენგრიზმი.

ტუველები ან ტუვები (ტუვა. Тывалар, ტივალარ; მონღ. Tuva) — თურქულენოვანი ხალხის ეთნოსი რომლებიც სამხრეთ ციმბირში ცხოვრობენ. მონღოლური ენის მიხედვით ისინი არიან ურიანხაიების (შუა საუკუნეების მონღოლეთის ტომები) წარმოამდგენელი.[4] ტუველების ეთნიკური ისტორია დაკავშირებულია: მონღოლებთან, თურქულენოვან ხალხებთან და სამოიედურ ხალხებთან.

ტუველები ისტორიულად მომთაბარე ცხოვრებას ეწეოდნენ და იურტებში ცხოვრობდნენ. ტრადიციულად ტუველები იყოფიან ცხრა რეგიონად რომლებსაც ხოშუნები ეწოდებათ. მათგან ოთხი იმართებოდა ურიანხაიების პრონცის მიერ, ხოლო დანარჩენი ხუთი ბორჯიგინების (მონღოლური კლანი) პრინცის მიერ.[5]

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • DERENKO, M.V.; et al. (March 2002). „Polymorphism of the Y-Chromosome Diallelic Loci in Ethnic Groups of the Altai-Sayan Region“. Russian Journal of Genetics. 38 (3): 309–314. doi:10.1023/A:1014863020171. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-22. ციტირების თარიღი: 2010-10-23. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: |quotes= (დახმარება); et al.-ის დაწვრილებითი გამოყენება |author2=-ში (დახმარება)
  • Hoppál, Mihály (2005). Sámánok Eurázsiában (Hungarian). Budapest: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-8295-3.  The title means “Shamans in Eurasia”, the book is published also in German, Estonian and Finnish. Site of publisher with short description on the book (in Hungarian).
  • KRUEGER, John R. (1977). რედ. John R. Krueger: Tuvan Manual, Editor Emeritus: Thomas A. Sebeok, Uralic and Altaic Series Volume 126, Indiana University Publications. ISBN 0-87750-214-5. 

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Russian Census 2010: Population by ethnicity დაარქივებული 2013-12-04 საიტზე Wayback Machine. (რუსული)
  2. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php
  3. State statistics committee of Ukraine - National composition of population, 2001 census (უკრაინული)
  4. KRUEGER, John (1977). Tuvan Manual, გვ. 10.  Which quotes from Henry Serruy's "The Mongols in China during the Hung-wu Period", Melanges chinois et bouddhiques, vol 11. pp. 282-283, Brussels 1959.
  5. The Uralic and Altaic Series By Denis Sinor, John R. Krueger, Jüri Kurman, Larry Moses, Robert Arthur Rupen, Vasilij Vasilevič Radlov, Kaare Grłnbech, George Kurman, Joshua A. Fishman, Stephen A. Halkovic, Robert W. Olson, V Diószegi, American Council of Learned Societies, Melvin J. Luthy, Luc Kwanten, Karl Nickul, A. A. Popov, Susan Hesse, Routledge, 1996.