შინაარსზე გადასვლა

სირიული დამწერლობა

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან სირიული ანბანი)
სირიული დამწერლობა
ტიპი: კონსონანტური
ენები: არამეული ენა (ასურული ენა)
დროის პერიოდი: 200 ძვ.წ.-დან დღემდე
წინამორბედი დამწერლობები: ქანაანური დამწერლობა
 ფინიკიური დამწერლობა
  არამეული დამწერლობა
   სირიული დამწერლობა
ISO 15924 კოდი: Syrc (სირიული)
Syre (ესტრანგელო)
Syrj (დასავლეთ სირიული)
Syrn (აღმოსავლეთ სირიული)

სირიული დამწელობა (ܐܠܦܒܝܬ ܣܘܪܝܝܐ) — შედგება 22 ასოსგან, რომელიც არის წარმოშობილი არამეული დამწერლობიდან. დამწერლობა არის კონსონანტური, იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.

’Ālap̄GāmalDālaWāwZaynēēKāp̄
ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟܟ
ܟ
LāmaMīmNūnSemka‘ĒāēQōp̄RēšŠīnTaw
ܠ ܡܡ ܢܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ
ܡ ܢ

დამწერლობის ვარიანტები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დამწერლობის ის ტიპი რომელზეც წერდნენ V საუკუნემდე კლასიკურ სირიულ დამწერლობად არის მოხსენიებულიმ, ან ესტრანგელო. ამის მერე, როგორც კი დაიყო აღმოსავლეთის ასურული ეკლესია ორ ნაწილად (ნესტერიანელებსა და სირო-იაკობიტებზე), დაიყო დამწერლობაც. თითოეულმა ახალმა ეკლესიამ გამოიმუშავა თავისი შრიფტი სირიული დამწერლობის საბუძველზე.

ასოესტრანგელო (კლასიკური დამწერლობა)მადნაია (აღმოსავლეთ სირიული დამწერლობა)Unicode-შიაღმნიშვნელი
ნომერი
წარმოთქმა
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
’Ālap̄   1 ܐ1ʔ (glottal stop)
or silent
Bēṯ  ܒ2hard: b (voiced bilabial plosive)
soft: v (voiced labiodental fricative) or w (labial-velar approximant)
Gāmal  ܓ3hard: g (voiced velar plosive)
soft: ɣ (voiced velar fricative)
Dālaṯ    ܕ4hard: d (voiced alveolar plosive)
soft: ð (voiced dental fricative)
    ܗ5h (voiceless glottal fricative)
Wāw    ܘ6consonant: w (labial-velar approximant)
mater lectionis: u (close back rounded vowel) or o (close-mid back rounded vowel)
Zayn    ܙ7z (voiced alveolar fricative)
Ḥēṯ  ܚ8ħ (voiceless pharyngeal fricative) or x (voiceless velar fricative)
Ṭēṯ  ܛ9tˁ (pharyngealized voiceless alveolar plosive)
Yōḏ  ܝ10consonant: j (voiced palatal approximant)
mater lectionis: i (close front unrounded vowel) or e (close-mid front unrounded vowel)
Kāp̄ܟ20hard: k (voiceless velar plosive)
soft: x (voiceless velar fricative)
Lāmaḏ  ܠ30l (alveolar lateral approximant)
Mīm  ܡ40m (bilabial nasal)
Nūnܢ50n (alveolar nasal)
Semkaṯ  /  ܣ / ܤ60s (voiceless alveolar fricative)
‘Ē  ܥ70ʕ (voiced pharyngeal fricative)
  ܦ80hard: p (voiceless bilabial plosive)
soft: f (voiceless labiodental fricative) or w (labial-velar approximant)
Ṣāḏē    ܨ90sˁ (pharyngealized voiceless alveolar fricative)
Qōp̄  ܩ100q (voiceless uvular plosive)
Rēš    ܪ200r (alveolar trill)
Šīn  ܫ300ʃ (voiceless postalveolar fricative)
Taw    ܬ400hard: t (voiceless alveolar plosive)
soft: θ (voiceless dental fricative)

1 Dālaṯ-ის ან Rēš-ის შემდეგ ’Ālap̄ იღებს ჩვეულებრივ ფორმას, და არა დაბოლოების.

სახელიესტრანგელო (კლასიკური)მადაინა (აღმოსავლური)Unicode-შიაღწერა
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
      არაბ. Lāmaḏ and 'Ālap̄ combined
at end of word
    /  Taw and 'Ālap̄ combined
at end of word
       Hē and Yōḏ combined
at end of word

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]