საქსაული

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
საქსაული
Saxaul-baum.JPG
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო: მცენარეები
განყოფილება: ფარულთესლოვნები
კლასი: ორლებნიანნი
ოჯახი: ნაცარქათამასებრნი
გვარი: საქსაული
ლათინური სახელი
Haloxylon

საქსაული — მცენარეთა გვარი ნაცარქათამასებრთა ოჯახისა. მარალი ბუჩქები ან ტანდაბალი ხეებისა. მათი სიმაღლე 1,5 — 12 აღწევს. დიამეტრი ღეროს ძირში 20 — 65 (100) სმ. აქვს ფაშარი ან ხშირი ვარჯი, ზოგჯერ დაკიდებული, მტვრევადი ტოტებით. დანაწევრებულ მწვანე ყლორტებზე უფერული, ქერქლისებრი, წვრილი ფოთლები განლაგებულია ერთმანეთის საპირისპიროდ, ზოგჯერ ისინი ხორკლის მსგავსია.

ორსქესიანი წვრილი ყვავილები თითო-თითოდ ზის ქერქლისებრი ყვავილთანების იღლიაში. ზამთარში ყლორტების დიდი ნაწილი ცვივა, საქსაულის 10-მდე სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებში, ირანში, ავღანეთში, შუა და ცენტრალურ აზიაში, სამხრეთით — ბირმასა და სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთამდე, უმეტესად ბარის ქვიშიან და მლაშობ უდაბნოებსა და ნახევრად უდაბნოებში. ზოგი სახეობა 3000 მ-მდე აღწევს. საქსაული საუკეთესოა გასამწვანებლად და მოძრავი ქვიშის გასამაგრებლად. თესავენ ან რგავენ შემოდგომიდან მარტამდე. მერქანი მძიმეა, მაგრამ მყიფე და მტვრევადი. იყენებენ შეშად, აგრეთვე წვრილი ნაკეთობებისათვის. ცოცხლობს 60 წლამდე.

ლიტერატურა[რედაქტირება]