მზის სიკაშკაშე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
მზის სიკაშკაშის, რადიუსისა და ტემპერატურის ევოლუცია ამჟამინდელ მზესთან შედარებით. [1]

მზის სიკაშკაშე (L) — გამოსხივების ნაკადის (გამოსხივებული ენერგია ფოტონების სახით) საზომი ერთეული, რომელსაც ასტრონომები ვარსკვლავების სიკაშკაშის გასაზომად იყენებენ. ერთი მზის სიკაშკაშე ტოლია ამჟამინდელი მზის სიკაშკაშის ინტენსივობის, რომელიც 3,846 x 1026 ვატი ან 3,846 x 1033 ერგი/წამია.[2] ეს არ მოიცავს მზის ნეიტრინულ სიკაშკაშეს, რომელიც 0,023L-ს დაამატებდა ამ მნიშვნელობას.[3] მზე სუსტად ცვალებადი ვარსკვლავია და, აქედან გამომდინარე, მისი სიკაშკაშე ფლუქტუირებს.[4] ყველაზე დიდი ფლუქტუაცია არის 11 წლიანი მზიური ციკლი (მზის ლაქის ციკლი), რომელიც იწვევს პერიოდულ ცვალებადობას დაახლოებით ±0.1%-ს. უკანასკნელი 200-300 წლის მანძილზე ნებისმიერი სხვა ცვალებადობა ამაზე ბევრად ნაკლებია.[5]

განსაზღვრა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მზის სიკაშკაშე დაკავშირებულია მზის გამოსხივებასთან (მზიური მუდმივა), რომელიც დედამიწაზე არსებული ხელსაწყოებით ან ორბიტაზე მყოფი ხელოვნური თანამგზავრებით იზომება. მზის გამოსხივება პასუხისმგებელია ორბიტალურ ძალდატანებაზე, რომელიც მილანკოვიჩის ციკლებს იწვევს, ეს კი დედამიწაზე ყინულოვან ციკლებს განსაზღვრავს. დედამიწის ზედა ატმოსფეროში არსებულ საშუალო გამოსხივებას ზოგჯერ მზიურ მუდმივას უწოდებენ — I. გამოსხივება განისაზღვრება სიმძლავრით ერთეულოვან ფართობზე, ამიტომ მზის სიკაშკაშე (მზის მიერ გამოსხივებული მთელი ენერგია) არის დედამიწაზე მიღებული გამოსხივება (მზიური მუდმივა) გამრავლებული იმ სფეროს ფართობზე, რომლის რადიუსი არის 1 ასტრონომიული ერთეული:

სადაც A არის მანძილის საზომი ერთეული (ასტრონომიული ერთეულის მნიშვნელობა მეტრებში) და k არის მუდმივა (მისი მნიშვნელობა ერთთან ძალიან მიახლოებულია), რომელიც ითვალისწინებ იმ ფაქტს, რომ მზესა და დედამიწას შორის მანძილი ზუსტად ერთი ასტრონომიული ერთეული არ არის.

მეტი ინფორმაციისთვის[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Ribas, Ignasi (February 2010). The Sun and stars as the primary energy input in planetary atmospheres. "Solar and Stellar Variability: Impact on Earth and Planets, Proceedings of the International Astronomical Union, IAU Symposium". Proceedings of the International Astronomical Union 264: 3–18. arXiv:0911.4872. Bibcode 2010IAUS..264....3R. თარგი:Inconsistent citations
  2. Williams, David R.. (1 July 2013) Sun Fact Sheet — Sun/Earth Comparison. National Aeronautics and Space Administration. წაკითხვის თარიღი: 13 April 2014.
  3. Bahcall, John N. (1989). Neutrino Astrophysics. Cambridge University Press, გვ. 79. ISBN 978-0-521-37975-5. 
  4. doi:10.1029/2012GL052950
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  5. Noerdlinger, Peter D. (2008). "Solar Mass Loss, the Astronomical Unit, and the Scale of the Solar System". Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy 801: 3807. arXiv:0801.3807. Bibcode 2008arXiv0801.3807N.