ედვარდ ჰეილი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ედვარდ ჰეილი
Edward E Hale 001.jpg
დაბ. თარიღი 3 აპრილი, 1822
ბოსტონი, მასაჩუსეტსი
გარდ. თარიღი 10 ივნისი, 1909
როქსბერი, მასაჩუსეტსი
ხელმოწერა Appletons' Hale John - Edward Everett signature.png

ედვარდ ჰეილი (ინგლ. Edward Everett Hale; დ. 3 აპრილი, 1822 — გ. 10 ივნისი, 1909) — ამერიკელი პასტორი, რედაქტორი, ისტორიკოსი და მწერალი. მას მწერლისათვის საკმაოდ იშვიათი პროფესია ჰქონდა — იგი სასულიერო პირი იყო. XX საუკუნის დამდეგს, რამდენიმე წლის განმავლობაში, იგი მოღვაწეობდა აშშ-ის სენატის კაპელანად. ერთხელ ჰკითხეს: „დოქტორ ჰეილ, თქვენ ლოცულობთ სენატისათვის?“ ჰეილმა უპასუხა: „არა, მე ვუყურებ სენატორებს და ვლოცულობ ხალხისთვის“.

ჰეილი წერდა მოთხრობებს, ესეებს, მემუარებს. იყო გულისხმიერი და გონიერი კრიტიკოსი — პირველად გამოეხმაურა გულთბილად უოლტ უიტმენი-ს წიგნს „ბალახის ფოთლები“. ჰეილის მწერლური თვითმყოფადობა მკაფიოდ გამოვლინდა მის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებში „უსამშობლო კაცი“, რომელიც მან 1863 წლის ზაფხულში (სამოქალაქო ომის დროს) დაწერა და იმავე წლის ბოლოს ჟურნალ „ატლანტიკ მანსლის“ ფურცლებზე გამოაქვეყნა. რა არის სამშობლოს მოწყვეტილი კაცის ცხოვრება? რა ფასი აქვს თავისუფლებას სამშობლოს გარეშე? — ეს მწვავე და მარადიული თემაა მხატვრულად დამუშავებული ამ მოთხრობაში. „უსამშობლო კაცში“ აღწერილია ამერიკელი ოფიცრის ტრაგიკული ბედი, ბედი ფილიპ ნოლანისა, რომელმაც ახალგაზრდობაში წარმოთქვა საბედისწერო სიტყვები: „ეშმაკმა დასწყევლოს თქვენი შეერთებული შტატები!..“, ამის გამო უსამშობლოდ ყოფნა მიესაჯა და ამ სასჯელმა მრავალი წლის მერე ათქმევინა: „ადამიანთა მიღმა... ოფიცრებს მიღმა, მთავრობის მიღმა და მთელი ხალხის მიღმაც არის თვით სამშობლო, შენი სამშობლო და შენ მისი შვილი ხარ, ისევე როგორც შენი მშობელი დედისა და ისევე ეკუთვნი მას, როგორც დედას“.

ფილიპ ნოლანი მალევე იქცა ეროვნულ მითად. უოლტერ დემროშმა ამ მოთხრობის მიხედვით შექმნა ოპერა, რომელიც 1937 წელს ნიუ-იორკში, „მეტროპოლიტენ ოპერის“ სცენაზე დაიდგა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • „რა არის თავისუფლება?“ კრებული მესამე, თბილისი, 2015, გვ. 47.