დასარტყმელი საკრავები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

დასარტყმელი საკრავები , მუსიკალური საკრავები, რომლებსაც ხელის, ჯოხის ან ბურთისებრი, თავზე ქეჩაგადაკრული ორი მსხვილი ხის მონაცვლეობით ან ერთდროულად დარტყმით აჟღერებენ. ამზადებენ ქვის, თიხის, ხის, ტყავის, ბრინჯაოს, სპილენძისა და ვერცხლისაგან.

დასარტყმელი საკრავები ორგვარია: გარკვეული სიმაღლის ბგერის მქონე - ტიმპანები, ზარები, ქსილოფონი, ფლექსატონი, ტუბაფონი, ვიბრაფონი — და საკრავები, რომელთაც გარკვეული სიმაღლის ბგერა არ გააჩნიათ — დაფი, დაფდაფი, თეფშები, ტამტამი, გონგი, სამკუთხედი, კასტანიეტები, მარიმბა, დიპლიპიტო, დაირა და დოლი. დასარტყმელი საკრავების უმეტესობა საანსამბლოა, იყენებენ სიმფონიურ ორკესტრებშიც. პარტიტურაში იწერება სპილენძის საკრევებსა და არფას შორის. საქართველოში ძველთაგანვე გავრცელებული იყო ბობღანი (დაფდაფი), დაირა (დაფი), დიპლიპიტო, დოლი, დუმბული, ლინი, სპილენძჭური, ტაბლაკი, ქოსიმ წინწილა და სხვა. ამჟამად გავრცელებულია დაირა, დოლი, დიპლიპიტო. ამ საკრავებს უმეტესად ცეკვების სააკომპანემენტოდ იყენებენ. დასარტყმელი საკრავებს რიტმულ საკრავებსაც უწოდებენ; მათი მთავარი დანიშნულება მუსიკალური ნაწარმოების მეტრ-რიტმის გამახვილება, მისი ნაირსახეობით წარმოდგენაა.


დასარტყმელი საკრავებს. უმრავლესობას აქვს გარკვეული ხმა, რომელიც მას სხვებისაგან განასხვავებს. თუმცა ყველა მათგანს არ აქვს გარკვეული ტონალობა.

timpani, xylophone, marimba, balafon , vibraphone, bell, tubular bells (chimes ჰქვია შტატებში), crotales and glockenspiel -აი ამ ინსტრუმენტებს შეუძლია სხვადასხვა ბგერების გამოცემა, მარიმბა იგივე პრინციპითაა მაგალითად, როგორც ფორტეპიანო, უბრალოდ თითების მაგიერ მასზე ჯოხებით უკრავენ, რომელსაც თავზე პატარა ბურთი აქვს.

სხვათაშორის, ფორტეპიანოსაც ზოგი დასარტყამ ინსტრუმენტად თვლის, რადგან მისი ჟღერადობა იქმნება პატარა ჩაქუჩების სიმებზე დარტყმით.

snare drum, bass drum, afuche, castanets, claves, cowbell, cymbal, doyra, flexatone, güiro, maracas, mendoza, ratchet, spoons, tambourine, temple blocks, tom-tom, timbales, triangle, vibraslap, washboard, whip და wood block ამათ არ აქვთ სხვადასხვა ბგერის/ნოტის გამოცემის უნარი

პერკუსიების ორი ძირითადი კატეგორია არის 1. მემბრანოფონები (დოლები ა.შ) და 2. იდიოფონები (სამკუთხედი და ა.შ) ანუ რომლებიც თავის ხმას თვითონ გამოსცემენ. დაირა ორივე ჯგუფს მიეკუთვნება, რადგან აქვს გადაკრული ზედაპირი როგორც დოლებს და "ჩხარუნებიც"

percussion-ები რამდენიმე ქვეკატეგორიებად იყოფა. ესენია:

  1. აწყობადი (ანუ როგორც გიტარას აწყობ, ისე მასაც ააწყობ რა)-მასში შედის მარიმბა, ქსილოფონი, ვიბრაფონი, ტიმფანი და ა.შ
  2. აუწყობელი - ბას დოლი, ტამტამები, თეფშები, გონგი და ა.შ
  3. დამხმარე -სასტვენი, ჩხრიალა, სამკუთხედი და სხვა
  4. ლათინური პერკუს.-ბონგო, კონგა, მარაკა და სხვა
  5. დოლები