გრიგოლ წერეთელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
გრიგოლ წერეთელი
Grigol Zereteli.jpg
დაბ. თარიღი 12 (24) მარტი 1870
დაბ. ადგილი სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია[1]
გარდ. თარიღი 1938 ან 1939[2]
გარდ. ადგილი თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ[1]
მოქალაქეობა რუსეთის იმპერია
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg სსრკ
სამეცნიერო სფერო ფილოლოგია
მუშაობის ადგილი დერპტის უნივერსიტეტი და ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი
განთქმული მოსწავლეები ოტო კრიუგერი
სამეცნიერო ხარისხი ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი

გრიგოლ ფილიმონის ძე წერეთელი (დ. 12/25 მარტი, 1870, პეტერბურგი — გ. 1938, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, პროფესორი, ელინისტი, პაპიროლოგიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, კლასიკური ფილოლოგიის ქართული სამეცნიერო სკოლის დამფუძნებელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის დამაარსებელი, რუსეთის მეცნიერებათა საიმპერატორო აკადემიის (ამჟამად რუსეთის მეცნიერებათა აკადემია) წევრ-კორესპონდენტი (1917), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1914), პროფესორი (1905).

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დაიბადა 1870 წელს სანქტ-პეტერბურგში. მამამისი, თავადი ფილიმონ წერეთელი განთქმული იურისტი და ქველმოქმედი იყო, ხოლო დედა — ანა ლუჩაკი ცნობილი ფილოლოგი იყო.[3]

1893 წელს გრიგოლ წერეთელმა დაამთავრა სანქტ–პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი.[4] 1893–1897 წლებში იგი ასწავლიდა სანქტ–პეტერბურგის არქეოლოგიურ ინსტიტუტში, 1897–1902 წლებში ბერლინის უნივერსიტეტის (გერმანია) პრივატ-დოცენტი, 1902–1905 წლებში სანქტ–პეტერბურგის უნივერსიტეტის დოცენტი. 1905 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი კლასიკურ ფილოლოგიაში.

1905–1914 წლებში წერეთელი ტარტუს (იმხანად დერპტის) უნივერსიტეტის (ესტონეთი) ექსტრაორდინარული პროფესორი და კათედრის გამგეა. 1914 წელს მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.

1914–1920 წლებში სანქტ–პეტერბურგის უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის კათედრის პროფესორი და ხელმძღვანელი.[3] 1917 წელს წერეთელს ირჩევენ რუსეთის მეცნიერებათა საიმპერატორო აკადემიის (ამჟამად რუსეთის მეცნიერების აკადემია) წევრ–კორესპონდენტად.

1918–1920 წლებში ბერლინის უნივერსიტეტის მიწვეული პროფესორი.

1920–1937 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის კათედრის გამგე და პროფესორი. 1923–1931 წლებში ასევე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი.

იგი არჩეული იყო გერმანიის პაპიროლოგთა სამეცნიერო საზოგადოებისა (1918) და ბერლინის არქეოლოგიის ინსტიტუტის (1927) საპატიო წევრად. გრიგოლ წერეთელი იყო პაპიროლოგიის, კლასიკური ფილოლოგიისა და ძველი ბერძნული ლიტერატურის ისტორიის დარგებში გამოქვეყნებული 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის რამდენიმე ფუნდამენტური მონოგრაფიის ავტორი.

გრიგოლ წერეთელი 1938 წელს რეპრესიების მსხვერპლი გახდა. 1937 იგი დააპატიმრეს და გპუ–ს ციხეში ჩასვეს. ბრალად აქტიური კონტრრევოლუციური საქმიანობა წაუყენეს.[5] დახვრიტეს 1938 წელს, დღევანდელი რუსთავისკენ მიმავალ გზასთან. მისი საფლავი გადარჩა სრულიად შემთხვევით.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #116480246 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. ЦЕРЕТЕЛИ, Григорий Филимонович // Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов - жертв политического террора в советский период (1917-1991)Санкт-Петербург: Петербургское Востоковедение, 2013. — 496 с. — (Социальная история отечественной науки о Востоке) — ISBN 978-5-85803-225-0
  3. 3.0 3.1 თეა დულარიძე. (2017) გრიგოლ წერეთელი და მისი ოჯახი გვ. 41-49. „Naec.ge“. წაკითხვის თარიღი: 28 ნოემბერი, 2018.
  4. გრიგოლ წერეთელი. tsu.ge. წაკითხვის თარიღი: 29 ნოემბერი, 2018.
  5. წერეთელი გრიგოლ ფილიმონის ძე (1870). ge.openlist.wiki. წაკითხვის თარიღი: 28 ნოემბერი,2018.