ბილბორდის ჩარტები

ბილბორდის ჩარტები — სხვადასხვა მიმართულების მუსიკალური რელიზების ჰიტ-აღლუმები, რომლებსაც აყალიბებს ჟურნალი ბილბორდი გაყიდვების, რადიოროტაციის და ზოგიერთი სხვა პარამეტრების შესახებ სტატისტიკური მონაცემების საფუძველზე მუსიკალური ჩარტის თვისებაზე დამოკიდებულებით. Billboard-ის პირველი მუსიკალური ჰიტ-აღლუმი გამოჩნდა 1936 წლის 4 იანვარს. ჩარტი ქვეყნდება ჟურნალ Billboard-ში და კომპანიის საიტზე. ძირითად ჩარტებად ითვლება Hot 100 (სიმღერების ტოპ-100) და Billboard 200 (ალბომების ტოპ-200).

ჩარტების ჩამოყალიბების მექანიზმი

1991 წლიდან დღემდე Billboard იყენებს Nielsen SoundScan-ის სისტემას, რომელიც ხელს უწყობს მუსიკალური რელიზების გაყიდვების შესახებ არსებული მონაცემების შეკრებას და თვალის დევნას. Nielsen Broadcast Data Systems-ის სისტემით ხდება სინგლების რადიოროტაციის სტატისტიკის შემოწმება. თითოეული სიმღერა შეიცავს ეგრეთ წოდებულ «აკუსტიკურ ხელწერას», რომელსაც იჭერს მონაცემთა შეკრების სისტემა. Arbitron-ის სტატისტიკური სისტემა არიცხავს განსაზღვრულ «ქულებს» სიმღერის ეთერში გასვლის დროზე დამოკიდებულებით, ამ დროს რადიოსადგურის მსმენელთა რაოდენობაზე და სხვა პარამეტრებზე. 2005 წლიდან Billboard-მა დაიწყო iTunes-ში და სხვა ინტერნეტ-მაღაზიებში ინტერნეტ-გაყიდვების გათვალისწინება.

ჩარტების კლასიფიკაცია

ბილბორდის ჩარტები შეიძლება დავყოთ საალბომო ჩარტებად და სინგლების ჩარტებად. ასევე არსებობენ რინგტონების ჩარტები. გაყიდვების კრიტერიუმების მიხედვით არსებობენ ჩარტები, რომლებიც ითვალისწინებენ მხოლოდ გაყიდვებს, მხოლოდ რადიოროტაციას ან მხოლოდ ინტერნეტ-გაყიდვებს, ასევე ჩარტები, რომლებიც იყენებენ ამ კრიტერიუმებს ჯამში. ასევე არსებობს სხვადასხვა მუსიკალური ჟანრის და მიმართულების ბევრი ჩარტი. წლის ბოლოს Billboard აქვეყნებს წლის შემაჯამებელ ჩარტებს.

სინგლები

ყველა ჟანრი

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Hot 100	გაყიდვები + რადიო	100	აშშ-ის ძირითადი სასიმღერო ჩარტი
Bubbling Under Hot 100 Singles		25	მათში ჯერ კიდევ არშესული Hot 100-თან ახლომყოფი 25 სიმღერა.
Heatseekers Songs		25	ახალი შემსრულებლების სიმღერები, რომლებიც არასდროს შედიოდნენ Hot 100-ის ჩარტის ტოპ-50-ში.
Hot 100 Airplay	რადიო	75	რადიოეთერში როტაციის საფუძველზე.
Hot Singles Sales	გაყიდვები	50	ფიზიკური გაყიდვების საფუძველზე
Hot Digital Songs	ფასიანი ინტერნეტი	75	ინტერნეტის მიხედვით
Hot Digital Tracks		75	ინტერნეტის მიხედვით (ითვალისწინება ერთი სიმღერის სხვადასხვა ვერსიები)

R&B/ჰიპ-ჰოპი

ჩარტი	აღწერა
Hot R&B/Hip-Hop Songs	გაყიდვების და რადიოროტაციის საფუძველზე
Hot R&B/Hip-Hop Airplay	რადიოროტაცია და რადიომსმენელების არჩევანი (გამოხმაურება და შეკვეთა)
Mainstream R&B/Hip-Hop	R&B/Hip-Hop-ზე სპეციალიზებულ 76 რადიოსადგურის რადიოზე როტაციის საფუძველზე.
Hot Adult R&B Airplay	Urban AC-ზე სპეციალიზებულ 76 რადიოსადგურის რადიოზე როტაციის საფუძველზე.
Hot R&B/Hip-Hop Singles Sales	გაყიდვების საფუძველზე
Bubbling Under R&B/Hip-Hop Singles	სიმღერები, რომლებიც იმყოფებიან Hot R&B/Hip-Hop Songs-ში მოხვედრის სიახლოვეს
Rhythmic Top 40	სხვადასხვა ჟანრებში სპეციალიზებულ 76 რადიოსადგურის როტაციის საფუძველზე.
Hot Rap Songs	ტოპ-25 ჰიპ-ჰოპის სტილში
Hot R&B/Hip-Hop Recurrents	ცალკეული ჩარტი სიმღერებისთვის, რომლებიც მოხვდნენ ძირითად ჩარტში 20 კვირაზე მეტი და იქიდან გამოსულები.
Hot R&B/Hip-Hop Recurrent Airplay	სიმღერების ცალკეული ჩარტი რადიოზე როტაციის საფუძველზე, რომლებიც მოხვდნენ ძირითად ჩარტში 20 კვირაზე მეტი და იქიდან გამოსულები.

Adult/Pop

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Top 40 Mainstream	რადიო	40	132 რადიოსადგურზე როტაცია Contemporary hit-ის მიმართულებით
Adult Top 40		40	90 რადიოსადგურზე როტაცია, Hot Adult contemporary music-ის მიმართულებით
Adult Contemporary		30	85 რადიოსადგურზე როტაცია, Adult contemporary music-ის მიმართულებით

ქანთრი

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Hot Country Songs	რადიო	60	126 რადიოსადგურზე როტაცია, ქანთრი მუსიკაზე მიმართულებით

როკი

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა positions	აღწერა
Rock Songs	რადიო	50	180 რადიოსადგურზე როტაცია, როკ-მუსიკაზე მიმართულებით
Hot Mainstream Rock Tracks		40	რადიოსადგურები, რომლებიც გადმოსცემენ მეინსტრიმულ როკს (ალტერნატიული როკის გარეშე).
Alternative Songs		40	რადიოსადგურები, რომლებიც გადმოსცემენ ალტერნატიულ როკს
Active Rock		40	57 რადიოსადგურზე როტაცია, რომლებიც გადმოსცემენ თანამედროვე და კლასიკურ როკს
Heritage Rock		30	22 რადიოსადგურზე როტაცია, რომლებიც უპირატესობას ანიჭებენ კლასიკურ როკს
Triple A		30	რადიოსადგურებზე როტაცია, რომლებიც გადმოსცემენ ალტერნატიულ როკს ზრდასრული აუდიტორიისთვის

საცეკვაო მუსიკა

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Hot Dance Club Songs	ანგარიში DJ-ებისგან	50	აშშ-ის კლუბების DJ-ების პლეი-ლისტები
Hot Dance Airplay	რადიო	25	5 რადიოსადგურზე როტაცია, საცეკვაო მუსიკის მიმართულებით
Hot Dance Singles Sales		10	სინგლების გაყიდვა
Hot Dance/Electronic Digital Songs		50	ციფრული გაყიდვები

ლატინო

ჩარტი	აღწერა
Hot Latin Songs	ყველაზე ხშირად ესპანურენოვანი სინგლები 123 სპეციალიზებული რადიოსადგურით (არ არის აუცილებელი ესპანურ ენაზე)
Latin Pop Airplay	როტაცია რადიოზე, ჟანრი ლათინო-პოპი
Latin Regional Mexican Airplay	როტაცია რადიოზე; Regional Mexican-ის საერთო მიმართულებაში გაერთიანებული ჟანრების ჯგუფი
Latin Tropical Airplay	როტაცია რადიოზე; ეგრეთ წოდებული «ტროპიკული მუსიკა» — აფრო-კარიბული მუსიკა და ლათინოს ზოგიერთი ქვესახეობა
Latin Rhythm Airplay	როტაცია 8 რადიოსადგურზე, ლათინო-პოპის, ლათინო ჰიპ-ჰოპის და სხვა მსგავსი ჟანრების ჩათვლით.

ქრისტიანული მუსიკა

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Christian Songs	რადიო		როტაცია 96 ქრისტიანულ რადიოსადგურზე
Hot Christian AC Songs		30
Hot Gospel Songs		30	როტაცია 48 რადიოსადგურზე, რომლებიც გადმოსცემენ გოსპელებს

ჯაზი

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Smooth Jazz Songs	რადიო	30	როტაცია 14 რადიოსადგურზე, რომლებიც გადმოსცემენ smooth jazz-ს

რინგტონები

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Hot Ringtones	რინგტონების გაყიდვა	40	პოლიფონიური რინგტონების რაოდენობის გაყიდვის საფუძველზე
Hot RingMasters		40	მასტერ-რინგტონების გაყიდვის საფუძველზე

ვიდეოკლიპები

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Hot Videoclips		25	ვიდეოკლიპების ტოპ-25 (ინტერნეტი და ტელევიზია)

კანადის ჩარტები

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Canadian Hot 100	რადიო + გაყიდვები	100	კანადის სინგლების ძირითადი ჩარტი
Emerging Canadian Artist		30	კანადის ახალი შემსრულებლების სიმღერები (რომლებიც გამოჩნდნენ ერთ წელიწადზე უფრო ნაკლებ დროში)
Hot Digital Song	ციფრული გაყიდვები	75	ინტერნეტის მეშვეობით სინგლების გაყიდვა
Hot 100 Airplay	რადიო	75	როტაცია კანადის 137 რადიოსადგურზე
All-format Airplay	რადიო	50	როტაცია კანადის 137 რადიოსადგურზე
CHR/Top 40 Airplay		50	როტაცია 25 CHR რადიოსადგურზე
AC Airplay		50	როტაცია 28 AC რადიოსადგურზე
Hot AC Airplay		50	როტაცია 24 Hot AC რადიოსადგურზე
Country Airplay		50	როტაცია 31 რადიოსადგურზე, რომლებიც სპეციალიზებულები არიან ქანთრის ჟანრზე
Rock Airplay		50	როტაცია 29 როკ-რადიოსადგურზე

საერთაშორისო ჩარტები

ჩარტი	აღწერა
Brasil Hot 100 Airplay	ბრაზილიის ტოპ-100
Brasil Hot Pop Songs	ბრაზილიის ტოპ-40 პოპ-მუსიკის ჟანრში
Brasil Hot Popular Songs	ბრაზილიის ტოპ-40 — ეროვნული ტრეკები
Eurochart Hot 100 Singles	ევროპის ტოპ-100 (სხვადასხვა ქვეყნებში გაყიდვები)
Greek Top 10 Chart	საბერძნეთის ტოპ-10 (ციფრული გაყიდვები)
Japan Hot 100	იაპონიის ტოპ-100 (გაყიდვები)
Turkey Top 20 Chart	თურქეთის ტოპ-20 — უცხოური სინგლების გაყიდვა
Turkish Top 20 Chart	თურქეთის ტოპ-20 — თურქული სინგლების გაყიდვა და როტაცია
Turkish Rock Top 20 Chart	თურქეთის ტოპ-20 — თურქული როკ-სინგლების გაყიდვა და როტაცია
Global Dance Tracks	მთელი მსოფლიოს კლუბების პლეი-ლისტები

არსებობაშეწყვეტილები

ჩარტი	უკანასკნელი გამოშვების თარიღი	აღწერა
Country Single Sales	2005	ქანთრი-სინგლების გაყიდვა
Pop 100	2009 წლის 13 ივნისი	რადიო და გაყიდვები, შეიცვალა Top 40 Mainstream-ზე
Pop 100 Airplay		რადიო

ალბომები

ჩარტი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
The Billboard 200	200	აშშ-ის ძირითადი საალბომო ჩარტი
Catalog Albums	50	18 თვეზე უფრო მეტი ხნის ალბომები, არშესული Billboard 200-ის ჩარტის ტოპ-100-ში.
Current Albums	200
Digital Albums
Internet Albums
R&B/Hip-Hop Albums	100
Rap Albums
Rock Albums
Hard Rock Albums
Alternative Albums
Folk Albums	15
Country Albums	75
Bluegrass Albums
Dance/Electronic Albums	25
Top Latin Albums
Latin Pop Albums
Regional Mexican Albums
Tropical Albums
Latin Rhythmic Albums
Christian Albums
Gospel Albums
Jazz Albums
Contemporary Jazz Albums
Traditional Jazz Albums
Blues Albums
Classical Albums
Classical Crossover Albums
Classical Budget Albums
Classical Midline Albums
Top Blues Albums
Top Holiday Albums	50	სადღესასწაულოდ გამოშვებული საშობაო ალბომები და სხვები
Top Kid Albums	15
Compilation Albums		კრებულები
Cast Albums		მიუზიკლები, შოუ და სხვა.
New Age Albums
Reggae Albums
World Albums
Soundtracks		საუნდტრეკები
Heatseekers Albums	50	ჩარტ Billboard 200-ის ტოპ-100-ში ვერმოხვედრილი შემსრულებლების ალბომები.
Heatseekers/East North Central
Heatseekers/Mountain
Heatseekers/Northeast
Heatseekers/Pacific
Heatseekers/South Atlantic
Heatseekers/South Central
Heatseekers/West North Central
Tastemakers		ქსელგარეშე მაღაზიებში გაყიდული ალბომები
Independent Albums	50	ტოპ-50 ალბომები დამოუკიდებელი ხმისჩამწერი ლეიბლებისგან.
Canadian Albums	25
European Albums

სოციალური ჩარტები

ჩარტი	ტიპი	ადგილების რაოდენობა	აღწერა
Social 50	ინტერნეტ-აქტივობა	50	მოიცავს შემსრულებლებს სხვადასხვა სოციალურ ქსელში მათი აქტივობის კრიტერიუმის მიხედვით
Uncharted		50	მოიცავს ახალ შემსრულებლებს სხვადასხვა სოციალურ ქსელში მათი აქტივობის კრიტერიუმის მიხედვით

ითვალისწინება მეგობრების რაოდენობა, გვერდების ნახვა და ტრეკების შესრულება Myspace-ზე, YouTube-ზე, Facebook-ზე, Twitter-ზე და iLike-ზე.

ლიტერატურა

• Durkee, Rob. «American Top 40: The Countdown of the Century.» Schriner Books, New York City, 1999.
• Battistini, Pete, «American Top 40 with Casey Kasem The 1970s.» Authorhouse.com, January 31, 2005. ISBN 1-4184-1070-5
• Parker, Martin. (1991). „Making Sense with the Hit Parade“. Popular Music. 10 (2): 205–17.
• Hakanen, Ernest. (1998). „Counting Down to the Number One:Evolution of the Meaning of Popular Music Charts“. Popular Music. 17 (1): 98–111.
• About Us. Nielsen Business Media Inc (2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 2017-11-06.
• Billboard.com FAQ. Nielsen Business Media Inc (2009).
• Billboard Latest Charts Lyrics. MetroLyrics. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 2010-09-05.

რესურსები ინტერნეტში

• ბილბორდის ჩარტები
• ჩარტების სრული სია დაარქივებული 2010-12-06 საიტზე Wayback Machine.