ქარვასლა

საფავიდთა პერიოდის ქარვასლის გეგმის ნიმუში.

ქარვასლა (სპარს. كاروان [ქარ^ევან] და თურქ. Saray [სარაი] ^{სასახლე}) — თურქულ ენებზე ქარავნის სახლს ნიშნავს — დიდი სახალხო დაწესებულება აზიის ქალაქებში, გზებზე და დაუსახლებელ პუნქტებში, რომელიც მოგზაურთა, როგორც წესი, სავაჭრო ქარავნების ღამის სათევი და გასაჩერებელი ადგილის ფუნქციას ატარებდა.

ქარვასლები ზოგჯერ საკმაოდ ფუფუნებით მოწყობილი, თუმცა უფრო ხშირად ძალიან მარტივი და მოუწყობელი შენობები იყო, სადაც მოგზაურებს თავად უნდა ჰქონოდათ საწოლი ხალიჩები და სურსათი თავიანთთვის და მათი პირუტყვისთვის. ხშირად ამ დაწესებულებაში მხოლოდ წყალი იყო, რომელიც შორიდან მოჰქონდათ და დიდი შეფერხებებით. ქარვასლას აუცილებლად ჰქონდა პირუტყვის დასაბმელი თავლა. მსხვილ ქალაქებში ქარვასლა სრულფასოვან თანამედროვე სასტუმროს ჰგავდა, დამატებითი მომსახურებით - კვებით, აბანოებით, ფულის გაცვლის პუნქტებით და მისთ. სავაჭრო გზებზე კი ეს იყო მარტივი კონსტრუქციის ოთხუთხა ნაგებობა შუაში ეზოთი და მის ცენტრში კი ჭით. შენობის გარე კედლები როგორც წესი გამაგრებული იყო ავაზაკთა თავდასხმის ან ალყის მოკლე ხნით მოგერიებისთვის.