საიბაი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
საიბაი
მშობ. სახელი: ინგლ. Saibai Island
TorresStraitIslandsMap.png
საიბაი სხვა ტორესის სრუტის კუნძულებთან ერთად
გეოგრაფია
9°24′ ს. გ. 142°41′ ა. გ. / 9.400° ს. გ. 142.683° ა. გ. / -9.400; 142.683 (Saibai Island)
მდებარეობა ტორესის სრუტე
კუნძულთა რაოდენობა 1
ფართობი 107,9 კმ²
სიგრძე 20 კმ
სიგანე 6 კმ
სანაპიროს სიგრძე 53,9 კმ
უმაღლესი წერტილი 3 მ
ქვეყანა
კუინზლენდი
დემოგრაფია
მოსახლეობა 337 (2006)
სიმჭიდროვე 3,123 ად. /კმ²

საიბაი (ინგლ. Saibai Island) — ტორესის სრუტის კუნძულებიდან ერთ-ერთი და მდებარეობს ავსტრალიისა და კუნძულ ახალი გვინეას შორის.

მოსახლეობა 337 კაცს (2006 წლის მონაცემებით). კუნძულის მთავარ სოფელში, რომელიც მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთით, ცხოვრობს 171 კაცი. მეორე სოფელი, ჩურუმი, მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთში და მისი მოსახლეობა შეადგენს 128 კაცს.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

საიბაი წარმოადგენს პატარა დაბლობ კუნძულს, რომელიც მდებარეობს ტორესის სრუტის ჯგუფის კუნძულების ჩრდილოეთ ნაწილში, კუნძულ ახალი გვინეის (პაპუა-ახალი გვინეის ტერიტორია) სანაპიროსთან ახლოს, რომლისგანაც დაშორებულია ვიწრო სრუტით (4 კმ). კუნძულიდან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს კუნძული ბოიგუ, ავსტრალიის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე დასახლებული კუნძული. კუნძულის ფართობი შეადგენს 107,9 კმ²-ს. სანაპირო ზოლის სიგრძე — 53,9 კმ[1]. კუნძულის სიგრძე — დაახლოებით 20 კმ, სიგანე — 6 კმ.

კუნძული ფორმირებულია ალუვიონური ნალექებისგან, რომლებიც სრუტეში მოხვდნენ ახალი გვინეის მდინარეებიდან და თანდათან შეეთვისნენ მარჯნის პლატფორმას. იმის გამო, რომ კუნძული დაბლობია (უმაღლესი წერტილი აღწევს მხოლოდ 3 მეტრს), საიბაის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაჭაობებულია[2]. მიუხედავად ამისა შარშან კუნძული იყო სოფლის მეურნეობის «გული» ტორესის სრუტის კუნძულებზე: საიბაის ცენტრალური ნაწილი დააშრეს და გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მოსაყვანად (უპირატესად ტარო). მან უზრუნველყო აქტიური ვაჭრობა სრუტის სხვა კუნძულებთან, ასევე ახალ გვინეასთან[3].

კუნძულის ზედაპირი წარმოდგენილა ალუვიონური დაბლობებით და დაჭაობებული ადგილების დიდი რაოდენობით. საიბაიზე ხშირია წყალდიდობები[4].

მოქმედებს აეროდრომი.

ისტორია[რედაქტირება]

1871 წელს, ლონდონის მისიონერთა საზოგადოების მისიონერების მოსვლით, კუნძულის მოსახლეობამ მიიღო ქრისტიანობა.

1913 წელს საიბაის კუნძულზე გამოჩნდა კარგოს კულტი, რომელმაც გასტანა 1914 წლამდე.

1948 წელს, დიდი წყალდიდობის შემდეგ, კუნძულელთა მნიშვნელოვანი ნაწილი გადაასახლეს ავსტრალიის კონტინენტურ ნაწილზე, სადაც 1954 წელს საიბაიდან გადმოსახლებულებმა დააარსეს დასახლება ბამაგა[5].

მოსახლეობა[რედაქტირება]

2006 წლის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობის რიცხვი შეადგენდა 337 ადამიანს[6]. მათ შორის 315 ადამიანი იყო ავსტრალიის ძირძველი მოსახლეობის წარმომადგენელი: 305 ადამიანი — ტორესის სრუტის კუნძულელები, 3 ადამიანი — ავსტრალიელი აბორიგენები. ადგილობრივი მოსახლეობის სასაუბრო ენაა — კალა-ლაგავ-ია (2006 წელს ამ ენაზე საუბრობდა 196 ადამიანი). კუნძულიდან გადმოსახლებულთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ცხოვრობს დასახლებაში ბამაგა კეიპ-იორკის ნახევარკუნძულზე[7].

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Islands of Australia. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2012-03-29-ში. წაკითხვის თარიღი: 29 января 2009.
  2. Stuart B. Kaye. The Torres Strait. — Martinus Nijhoff Publishers, 1997. — ISBN 9041105069
  3. Stuart B. Kaye. The Torres Strait. — Martinus Nijhoff Publishers, 1997. — ISBN 9041105069
  4. Saibai Island. Torres Strait Regional Authority. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2012-03-29-ში. წაკითხვის თარიღი: 29 იანვარი 2009.
  5. Stuart B. Kaye. The Torres Strait. — Aboriginal Studies Press, 1997. — ISBN 9041105069
  6. 2006 Census QuickStats : Saibai (IC) (Indigenous Area). Australian Bureau of Statistics. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2012-03-29-ში. წაკითხვის თარიღი: 29 იანვარი 2009.
  7. Bamaga Community. Torres Strait Regional Authority. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2012-03-29-ში. წაკითხვის თარიღი: 29 იანვარი 2009.